PHẦN I. ĐỌC HIỂU
Câu 1 (1,5 điểm)
a. Thể thơ
Bài thơ “Về bên mẹ” được viết theo thể thơ lục bát – thể thơ truyền thống của dân tộc Việt Nam, giàu nhạc điệu, dễ bộc lộ cảm xúc.

b. Cảm nhận về câu thơ mở đầu
Câu thơ “Về bên mẹ thấy lòng ấm quá” diễn tả cảm xúc hạnh phúc, bình yên của người con khi được trở về bên mẹ. Từ “ấm” không chỉ nói đến hơi ấm thân thể mà còn là hơi ấm của tình mẫu tử, của sự yêu thương, chở che. Câu thơ mở đầu giản dị nhưng giàu cảm xúc, tạo nền tảng tình cảm cho toàn bài thơ.Câu 2 (1,5 điểm)
Biện pháp tu từ điệp vần trong khổ thơ thứ ba:

Con đã lớn nhưng về bên mẹ
Con thấy mình thơ trẻ quá thôi
→ Tác giả sử dụng điệp vần “ê” (mẹ – trẻ) kết hợp với điệp từ “con”.

Tác dụng:

Tạo nhịp điệu nhẹ nhàng, tha thiết cho khổ thơ
Nhấn mạnh cảm xúc của người con: dù đã trưởng thành nhưng khi về bên mẹ vẫn cảm thấy nhỏ bé, được che chở
Làm nổi bật tình mẫu tử sâu nặng, thiêng liêng

Câu 3 (1,0 điểm)
Khi trở về nhà sau mỗi ngày tan học, em mong được đón nhận sự yêu thương, quan tâm và thấu hiểu từ những người thân trong gia đình. Em mong được cha mẹ hỏi han, được ăn những bữa cơm ấm áp, được nghỉ ngơi trong không gian quen thuộc và bình yên. Đó là nơi giúp em xua tan mệt mỏi, có thêm động lực để học tập và cố gắng hơn mỗi ngày.

PHẦN II. VIẾT
Câu 1 (2,0 điểm)
Đoạn văn (khoảng 200 chữ)

Ba khổ thơ cuối của bài thơ “Về bên mẹ” mang đến cho em nhiều cảm xúc sâu lắng và xúc động. Ở đó, hình ảnh người mẹ hiện lên vừa gần gũi vừa thiêng liêng, là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho người con trên đường đời. Dù con đã lớn, đã trải qua nhiều vất vả, khi trở về bên mẹ vẫn thấy mình như đứa trẻ bé bỏng, khao khát được yêu thương, vỗ về. Mẹ không chỉ là người sinh thành mà còn là người chở che con suốt cả cuộc đời, từ khi bé thơ đến lúc trưởng thành. Những lời thơ mộc mạc nhưng chan chứa ân tình đã thể hiện lòng biết ơn sâu sắc của người con dành cho mẹ. Đặc biệt, tác giả khẳng định rằng dù cuộc sống có đủ đầy, sang trọng đến đâu cũng không thể sánh bằng hơi ấm của mẹ. Ba khổ thơ cuối không chỉ ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng mà còn nhắc nhở mỗi người hãy trân trọng, yêu thương mẹ khi còn có thể.

Câu 2 (4,0 điểm)
Bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ)

Gia đình là cái nôi nuôi dưỡng tâm hồn và hình thành nhân cách của mỗi con người. Đối với học sinh, việc xây dựng mối quan hệ gắn kết, yêu thương giữa các thành viên trong gia đình là điều vô cùng quan trọng và cần thiết.

Trước hết, học sinh cần biết yêu thương và kính trọng cha mẹ, ông bà bằng những hành động cụ thể. Không chỉ thể hiện qua lời nói lễ phép mà còn qua sự quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ cha mẹ những công việc vừa sức trong gia đình. Việc lắng nghe, thấu hiểu những vất vả của cha mẹ sẽ giúp học sinh biết trân trọng hơn công lao sinh thành, dưỡng dục.

Bên cạnh đó, học sinh cần chủ động chia sẻ cảm xúc, suy nghĩ của mình với các thành viên trong gia đình. Khi có niềm vui hay nỗi buồn, việc tâm sự với người thân sẽ giúp gắn kết tình cảm, tránh những hiểu lầm không đáng có. Đồng thời, học sinh cũng cần học cách lắng nghe, tôn trọng ý kiến của mọi người trong gia đình.

Ngoài ra, việc giữ gìn nề nếp sinh hoạt gia đình như ăn cơm cùng nhau, trò chuyện sau mỗi ngày học tập cũng góp phần xây dựng mối quan hệ yêu thương. Những khoảnh khắc giản dị ấy chính là sợi dây gắn kết bền chặt giữa các thành viên.

Cuối cùng, mỗi học sinh cần ý thức sống có trách nhiệm, chăm ngoan, học tập tốt để cha mẹ yên lòng. Đó cũng là cách thiết thực nhất để thể hiện tình yêu thương đối với gia đình.

Tóm lại, xây dựng mối quan hệ gắn kết, yêu thương trong gia đình bắt đầu từ những hành động nhỏ nhưng chân thành. Khi mỗi học sinh biết yêu thương, sẻ chia và có trách nhiệm, gia đình sẽ luôn là điểm tựa vững chắc, là nơi bình yên nhất để trở về.