Phân tích bài thơ cảnh khuya của chủ tịch Hồ Chí Minh
Quảng cáo
4 câu trả lời 54
Phân tích bài thơ Cảnh khuya của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Bài thơ Cảnh khuya được Hồ Chí Minh sáng tác trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp. Qua bốn câu thơ ngắn gọn, tác phẩm không chỉ vẽ nên bức tranh thiên nhiên núi rừng Việt Bắc trong đêm khuya thanh tĩnh mà còn thể hiện rõ tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu nước sâu nặng của Bác.
Hai câu thơ đầu mở ra một bức tranh thiên nhiên đêm khuya đầy chất thơ:
“Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa”
Âm thanh của tiếng suối được so sánh với “tiếng hát xa”, gợi cảm giác êm đềm, trong trẻo và yên bình. Cách so sánh độc đáo ấy cho thấy tâm hồn tinh tế, nhạy cảm của Bác trước vẻ đẹp của thiên nhiên. Hình ảnh “trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa” tạo nên một bức tranh ánh sáng huyền ảo, có chiều sâu, vừa tĩnh lặng vừa thơ mộng. Thiên nhiên hiện lên sống động nhưng vẫn rất thanh tao, gần gũi.
Hai câu thơ sau chuyển từ cảnh sang tình, bộc lộ tâm trạng của người chiến sĩ – thi sĩ:
“Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”
Trước cảnh đẹp như tranh vẽ, Bác không ngủ được. Nhưng nguyên nhân sâu xa không chỉ vì say mê thiên nhiên mà bởi “lo nỗi nước nhà”. Câu thơ giản dị mà chứa đựng tình yêu nước sâu sắc, thể hiện tấm lòng luôn đau đáu vì vận mệnh dân tộc. Dù trong hoàn cảnh gian khổ của kháng chiến, Bác vẫn dành trọn tâm trí cho đất nước, cho nhân dân.
Qua bài thơ Cảnh khuya, hình ảnh Bác Hồ hiện lên vừa là một thi nhân có tâm hồn yêu thiên nhiên tha thiết, vừa là một lãnh tụ cách mạng luôn lo nghĩ cho dân, cho nước. Sự hòa quyện giữa chất thép và chất tình đã làm nên vẻ đẹp riêng trong thơ Hồ Chí Minh.
Kết luận, Cảnh khuya không chỉ là bài thơ tả cảnh mà còn là bài thơ tả tình sâu sắc, thể hiện rõ nhân cách lớn và tấm lòng yêu nước cao đẹp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Nguồn: VietJack https://share.google/xtpzNR16HafKvJi0y
Bức tranh đêm khuya hiện lên vừa có âm thanh, vừa có hình ảnh sống động:
Âm thanh: "Tiếng suối trong như tiếng hát xa". Bác sử dụng nghệ thuật so sánh độc đáo, lấy âm thanh của con người (tiếng hát) làm chuẩn mực để miêu tả thiên nhiên. Điều này khiến cảnh rừng không lạnh lẽo mà trở nên ấm áp tình người và có sức sống.
Hình ảnh: "Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa". Điệp từ "lồng" tạo nên sự giao hòa, quấn quýt giữa ánh trăng, cây cổ thụ và hoa lá. Cảnh vật hiện lên với nhiều tầng bậc, đường nét đan cài đầy chất họa và thơ.
2. Tâm trạng của nhà thơ (Hai câu cuối)
Từ bức tranh thiên nhiên, bài thơ chuyển sang khắc họa vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ:
Vẻ đẹp tâm hồn: "Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ". Câu thơ khẳng định sự say mê thiên nhiên của Bác; cảnh đẹp như một bức tranh khiến người nghệ sĩ khó lòng chợp mắt.
Lý do "chưa ngủ": "Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà". Đây là nút thắt mang tính bước ngoặt, hé lộ chiều sâu tư tưởng của Hồ Chí Minh. Điệp ngữ "chưa ngủ" nhấn mạnh sự thao thức không chỉ vì cảnh đẹp mà chủ yếu vì nỗi trăn trở cho vận mệnh đất nước đang trong giai đoạn kháng chiến.
3. Đặc sắc nghệ thuật
Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật trang nghiêm nhưng ngôn ngữ lại giản dị, gần gũi.
Bút pháp: Kết hợp giữa bút pháp cổ điển (trăng, hoa, cổ thụ) và tinh thần hiện đại (sự lạc quan, ý chí chiến đấu).
Ngôn từ: Sử dụng hiệu quả các biện pháp so sánh, điệp từ, và nghệ thuật lấy động tả tĩnh.
Kết luận: Bài thơ "Cảnh khuya" không chỉ cho thấy tình yêu thiên nhiên tha thiết mà còn khẳng định lòng yêu nước nồng nàn của Bác. Qua đó, hình ảnh Bác Hồ hiện lên vĩ đại nhưng cũng rất đỗi bình dị, một con người luôn sẵn sàng hy sinh niềm riêng vì sự nghiệp chung của dân tộc.
Quảng cáo
Bạn cần hỏi gì?
Câu hỏi hot cùng chủ đề
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
13463 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
11743 -
7789
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
6752 -
4443
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
4233 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
4166 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
3736 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
3096
