Question

Đã trả lời bởi chuyên gia

Answer 1

Đề: Phân tích đoạn thơ sau trong bài “Khóc Dương Khuê” – Nguyễn Khuyến

Cũng có lúc chơi nơi dặm khách,
Tiếng suối nghe róc rách lưng đèo.
Có khi tầng gác cheo leo,
Thú vui con hát lựa cầm xoang.
Cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp,
Chén Quỳnh tương ăm ắp đầu xuân.
Có khi bạn soạn câu văn,
Biết bao Đông Bích điểm phần trước sau.

Mở bài

Nguyễn Khuyến là một nhà thơ lớn của văn học Việt Nam thế kỉ XIX, nổi tiếng với giọng thơ mộc mạc, sâu sắc và chân thành. Bài thơ “Khóc Dương Khuê” là một trong những tác phẩm xúc động nhất của ông, viết để tưởng nhớ người bạn tri kỷ – Dương Khuê.
Đoạn thơ trên là những dòng hồi tưởng thấm đượm tình cảm, thể hiện nỗi nhớ thương da diết và sự gắn bó sâu nặng giữa hai người bạn trong suốt những năm tháng tri âm, tri kỷ.

Thân bài
1. Nỗi nhớ về những kỷ niệm thân tình

Mở đầu đoạn thơ, Nguyễn Khuyến gợi lại những ngày tháng hai người cùng nhau “chơi nơi dặm khách” – tức là những chuyến đi xa, thưởng ngoạn cảnh đẹp:

“Cũng có lúc chơi nơi dặm khách,
Tiếng suối nghe róc rách lưng đèo.”

Chỉ bằng hai câu thơ, bức tranh thiên nhiên hiện lên vừa cụ thể, vừa chan chứa cảm xúc. Âm thanh “róc rách” của tiếng suối, hình ảnh “lưng đèo” gợi ra không gian tĩnh lặng, trong trẻo của những ngày xưa bên bạn. Ẩn trong đó là nỗi hoài niệm của một tâm hồn cô đơn, nhớ về quá khứ đẹp đẽ đã qua.

2. Hồi tưởng những cuộc vui tao nhã

“Có khi tầng gác cheo leo,
Thú vui con hát lựa cầm xoang.”

Nhà thơ nhớ về những buổi gặp gỡ nơi cao gác, cùng thưởng thức âm nhạc, ca hát — biểu tượng cho những thú vui thanh nhã của giới nho sĩ xưa.
Nhưng trong tiếng nhớ ấy không chỉ là niềm vui, mà còn là nỗi buồn man mác, vì giờ đây những cuộc vui ấy đã mãi vắng bóng người bạn tri âm.

3. Tình bạn tri kỷ gắn bó trong mọi niềm vui, nỗi buồn

“Cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp,
Chén Quỳnh tương ăm ắp đầu xuân.”

Hai câu thơ như gợi lại khung cảnh sum vầy, khi đôi bạn nâng chén rượu đầu xuân. Hình ảnh “chén Quỳnh tương ăm ắp” không chỉ diễn tả niềm vui trọn vẹn, mà còn là biểu tượng cho tình bạn nồng nàn, bền chặt. Giờ đây, “chén rượu đầu xuân” vẫn còn, nhưng người cùng nhắp đã không còn nữa — nỗi cô đơn, mất mát càng thêm sâu sắc.

4. Tri âm tri kỷ trong văn chương

“Có khi bạn soạn câu văn,
Biết bao Đông Bích điểm phần trước sau.”

Nhắc đến “Đông Bích” (ý nói điển cố về tình bạn tao nhã của cổ nhân), Nguyễn Khuyến muốn nói rằng tình bạn của ông và Dương Khuê không chỉ dừng ở vui chơi, mà còn là sự đồng điệu trong tâm hồn, cùng chí hướng, cùng say mê văn chương, đạo nghĩa.
Họ là hai trí thức, hai tâm hồn gặp nhau ở sự hiểu biết, nhân cách và lòng trọng nghĩa.

Kết bài

Đoạn thơ trên là phần hồi tưởng đẹp nhất trong bài “Khóc Dương Khuê”.
Qua những hình ảnh thân tình, ngôn từ giản dị, Nguyễn Khuyến đã tái hiện lại một tình bạn chân thành, trong sáng, gắn bó như tri âm tri kỷ.
Những kỷ niệm tưởng như bình thường nhưng lại thấm đượm biết bao nghĩa tình.
Giờ đây, khi bạn mất, những ký ức ấy càng trở nên thiêng liêng và đau xót, khiến tiếng khóc của Nguyễn Khuyến không chỉ là tiếng khóc tiễn đưa, mà còn là khúc tưởng niệm về tình người, tình bạn bất diệt.

Tổng kết ý chính đoạn thơ:

Gợi lại những kỷ niệm gắn bó giữa Nguyễn Khuyến và Dương Khuê.

Thể hiện tình bạn tri kỷ, chân thành, sâu nặng.

Giọng thơ hoài niệm, chân thành, chứa chan cảm xúc.

...Xem thêm

Answer 2

Đề: Phân tích đoạn thơ sau trong bài “Khóc Dương Khuê” – Nguyễn Khuyến

Cũng có lúc chơi nơi dặm khách,
Tiếng suối nghe róc rách lưng đèo.
Có khi tầng gác cheo leo,
Thú vui con hát lựa cầm xoang.
Cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp,
Chén Quỳnh tương ăm ắp đầu xuân.
Có khi bạn soạn câu văn,
Biết bao Đông Bích điểm phần trước sau.

Mở bài

Nguyễn Khuyến là một nhà thơ lớn của văn học Việt Nam thế kỉ XIX, nổi tiếng với giọng thơ mộc mạc, sâu sắc và chân thành. Bài thơ “Khóc Dương Khuê” là một trong những tác phẩm xúc động nhất của ông, viết để tưởng nhớ người bạn tri kỷ – Dương Khuê.
Đoạn thơ trên là những dòng hồi tưởng thấm đượm tình cảm, thể hiện nỗi nhớ thương da diết và sự gắn bó sâu nặng giữa hai người bạn trong suốt những năm tháng tri âm, tri kỷ.

Thân bài
1. Nỗi nhớ về những kỷ niệm thân tình

Mở đầu đoạn thơ, Nguyễn Khuyến gợi lại những ngày tháng hai người cùng nhau “chơi nơi dặm khách” – tức là những chuyến đi xa, thưởng ngoạn cảnh đẹp:

“Cũng có lúc chơi nơi dặm khách,
Tiếng suối nghe róc rách lưng đèo.”

Chỉ bằng hai câu thơ, bức tranh thiên nhiên hiện lên vừa cụ thể, vừa chan chứa cảm xúc. Âm thanh “róc rách” của tiếng suối, hình ảnh “lưng đèo” gợi ra không gian tĩnh lặng, trong trẻo của những ngày xưa bên bạn. Ẩn trong đó là nỗi hoài niệm của một tâm hồn cô đơn, nhớ về quá khứ đẹp đẽ đã qua.

2. Hồi tưởng những cuộc vui tao nhã

“Có khi tầng gác cheo leo,
Thú vui con hát lựa cầm xoang.”

Nhà thơ nhớ về những buổi gặp gỡ nơi cao gác, cùng thưởng thức âm nhạc, ca hát — biểu tượng cho những thú vui thanh nhã của giới nho sĩ xưa.
Nhưng trong tiếng nhớ ấy không chỉ là niềm vui, mà còn là nỗi buồn man mác, vì giờ đây những cuộc vui ấy đã mãi vắng bóng người bạn tri âm.

3. Tình bạn tri kỷ gắn bó trong mọi niềm vui, nỗi buồn

“Cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp,
Chén Quỳnh tương ăm ắp đầu xuân.”

Hai câu thơ như gợi lại khung cảnh sum vầy, khi đôi bạn nâng chén rượu đầu xuân. Hình ảnh “chén Quỳnh tương ăm ắp” không chỉ diễn tả niềm vui trọn vẹn, mà còn là biểu tượng cho tình bạn nồng nàn, bền chặt. Giờ đây, “chén rượu đầu xuân” vẫn còn, nhưng người cùng nhắp đã không còn nữa — nỗi cô đơn, mất mát càng thêm sâu sắc.

4. Tri âm tri kỷ trong văn chương

“Có khi bạn soạn câu văn,
Biết bao Đông Bích điểm phần trước sau.”

Nhắc đến “Đông Bích” (ý nói điển cố về tình bạn tao nhã của cổ nhân), Nguyễn Khuyến muốn nói rằng tình bạn của ông và Dương Khuê không chỉ dừng ở vui chơi, mà còn là sự đồng điệu trong tâm hồn, cùng chí hướng, cùng say mê văn chương, đạo nghĩa.
Họ là hai trí thức, hai tâm hồn gặp nhau ở sự hiểu biết, nhân cách và lòng trọng nghĩa.

Kết bài

Đoạn thơ trên là phần hồi tưởng đẹp nhất trong bài “Khóc Dương Khuê”.
Qua những hình ảnh thân tình, ngôn từ giản dị, Nguyễn Khuyến đã tái hiện lại một tình bạn chân thành, trong sáng, gắn bó như tri âm tri kỷ.
Những kỷ niệm tưởng như bình thường nhưng lại thấm đượm biết bao nghĩa tình.
Giờ đây, khi bạn mất, những ký ức ấy càng trở nên thiêng liêng và đau xót, khiến tiếng khóc của Nguyễn Khuyến không chỉ là tiếng khóc tiễn đưa, mà còn là khúc tưởng niệm về tình người, tình bạn bất diệt.

Tổng kết ý chính đoạn thơ:

Gợi lại những kỷ niệm gắn bó giữa Nguyễn Khuyến và Dương Khuê.

Thể hiện tình bạn tri kỷ, chân thành, sâu nặng.

Giọng thơ hoài niệm, chân thành, chứa chan cảm xúc.

Answer 3

Trong dòng chảy văn học Việt Nam trung đại, Nguyễn Khuyến nổi lên như một bậc thầy của thơ Nôm, đặc biệt thành công với mảng thơ thế sự và trữ tình. Bài thơ "Khóc Dương Khuê" là một trong những áng văn bi thương, cảm động nhất, thể hiện tình bạn tri kỷ sâu sắc của nhà thơ. Đoạn thơ sau đây, với giọng điệu hoài niệm mà thấm đẫm nỗi đau mất mát, đã tái hiện lại những kỷ niệm đẹp đẽ, thân tình giữa hai người bạn:

Cũng có lúc chơi nơi dặm khách
Tiếng suối nghe róc rách lưng đèo
Có khi tầng gác cheo leo
Thú vui con hát lựa cầm xoang
Cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp
Chén Quỳnh tương ăm ắp đầu Xuân
Có khi bạn soạn câu văn
Biết bao Đông Bích điểm phần trước sau
Đoạn thơ mở đầu bằng việc hồi tưởng lại những chuyến du ngoạn sơn thủy hữu tình của hai ông bạn già. Điệp ngữ "Cũng có lúc", "Có khi" được lặp lại nhịp nhàng, tạo nên một dòng chảy ký ức liên tục, gợi ra sự đa dạng, phong phú trong các hoạt động chung thuở sinh thời. Hai câu thơ đầu đưa người đọc đến với không gian thiên nhiên khoáng đạt, thanh vắng: "chơi nơi dặm khách", "tiếng suối nghe róc rách lưng đèo". Đó là những phút giây thoát tục, lánh xa chốn quan trường thị phi, tìm về với niềm vui giản dị, hòa mình vào đất trời. Hình ảnh "tiếng suối nghe róc rách" không chỉ là âm thanh của tự nhiên mà còn là âm thanh của sự thư thái, nhẹ nhõm trong tâm hồn những con người đã đi qua biết bao thăng trầm của cuộc đời.
Không chỉ có thiên nhiên, tình bạn ấy còn được vun đắp bằng những tao nhã khác của đời sống tinh thần. "Có khi tầng gác cheo leo" gợi không gian cao rộng, lãng mạn. Tại đó, hai người cùng nhau thưởng thức nghệ thuật "Thú vui con hát lựa cầm xoang". "Cầm xoang" là tiếng đàn, tiếng hát; đó là thú vui thanh cao, tao nhã của các bậc trí giả xưa. Sự sang trọng trong thú vui này cho thấy sự đồng điệu về tâm hồn, về thị hiếu thẩm mỹ giữa Nguyễn Khuyến và Dương Khuê.
Tình bạn càng trở nên ấm áp, nồng đượm hơn qua những chén rượu nghĩa tình: "Cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp / Chén Quỳnh tương ăm ắp đầu Xuân". "Quỳnh tương" (rượu quý) là một điển tích văn học, chỉ thứ rượu ngon tuyệt vời. Hình ảnh "ăm ắp đầu Xuân" gợi sự đầy đặn, tràn trề của niềm vui, của tình cảm chân thành, ấm áp. Những chén rượu đầu xuân không chỉ để say, để vui, mà là chất xúc tác gắn kết hai tâm hồn tri kỷ, cùng nhau tận hưởng những khoảnh khắc đẹp nhất của đất trời.
Bên cạnh những phút giây hưởng lạc tao nhã, tình bạn của họ còn là sự đồng điệu trong sự nghiệp văn chương: "Có khi bạn soạn câu văn / Biết bao Đông Bích điểm phần trước sau". "Đông Bích" là hiệu của Dương Khuê. Câu thơ này thể hiện sự gắn bó keo sơn, cùng nhau chia sẻ công việc sáng tác, bình phẩm văn chương. Nguyễn Khuyến nhớ người bạn tri kỷ như một cộng sự không thể thiếu, luôn "điểm phần trước sau" cho những câu văn của mình. Đó là sự thấu hiểu, tương trợ lẫn nhau mà chỉ những người bạn vong niên, đồng điệu về chí hướng mới có được.
Tựu trung, đoạn thơ không chỉ là một trang nhật ký ghi lại những kỷ niệm ấm lòng, mà còn là lời khẳng định về một tình bạn vĩ đại, toàn diện, bao gồm cả sự hòa hợp trong thiên nhiên, nghệ thuật, ẩm thực và văn chương. Giọng thơ trầm buồn, tha thiết, sử dụng hài hòa ngôn ngữ dân dã với điển cố văn chương, đã chạm đến trái tim người đọc bằng sự chân thành, mộc mạc nhất. Nỗi đau mất bạn của Nguyễn Khuyến không hề bi lụy, mà được chuyển hóa thành sự trân trọng tột cùng với những giá trị tinh thần vĩnh cửu của tình tri kỷ.

...Xem thêm

Answer 4

Trong dòng chảy văn học Việt Nam trung đại, Nguyễn Khuyến nổi lên như một bậc thầy của thơ Nôm, đặc biệt thành công với mảng thơ thế sự và trữ tình. Bài thơ "Khóc Dương Khuê" là một trong những áng văn bi thương, cảm động nhất, thể hiện tình bạn tri kỷ sâu sắc của nhà thơ. Đoạn thơ sau đây, với giọng điệu hoài niệm mà thấm đẫm nỗi đau mất mát, đã tái hiện lại những kỷ niệm đẹp đẽ, thân tình giữa hai người bạn:

Cũng có lúc chơi nơi dặm khách
Tiếng suối nghe róc rách lưng đèo
Có khi tầng gác cheo leo
Thú vui con hát lựa cầm xoang
Cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp
Chén Quỳnh tương ăm ắp đầu Xuân
Có khi bạn soạn câu văn
Biết bao Đông Bích điểm phần trước sau
Đoạn thơ mở đầu bằng việc hồi tưởng lại những chuyến du ngoạn sơn thủy hữu tình của hai ông bạn già. Điệp ngữ "Cũng có lúc", "Có khi" được lặp lại nhịp nhàng, tạo nên một dòng chảy ký ức liên tục, gợi ra sự đa dạng, phong phú trong các hoạt động chung thuở sinh thời. Hai câu thơ đầu đưa người đọc đến với không gian thiên nhiên khoáng đạt, thanh vắng: "chơi nơi dặm khách", "tiếng suối nghe róc rách lưng đèo". Đó là những phút giây thoát tục, lánh xa chốn quan trường thị phi, tìm về với niềm vui giản dị, hòa mình vào đất trời. Hình ảnh "tiếng suối nghe róc rách" không chỉ là âm thanh của tự nhiên mà còn là âm thanh của sự thư thái, nhẹ nhõm trong tâm hồn những con người đã đi qua biết bao thăng trầm của cuộc đời.
Không chỉ có thiên nhiên, tình bạn ấy còn được vun đắp bằng những tao nhã khác của đời sống tinh thần. "Có khi tầng gác cheo leo" gợi không gian cao rộng, lãng mạn. Tại đó, hai người cùng nhau thưởng thức nghệ thuật "Thú vui con hát lựa cầm xoang". "Cầm xoang" là tiếng đàn, tiếng hát; đó là thú vui thanh cao, tao nhã của các bậc trí giả xưa. Sự sang trọng trong thú vui này cho thấy sự đồng điệu về tâm hồn, về thị hiếu thẩm mỹ giữa Nguyễn Khuyến và Dương Khuê.
Tình bạn càng trở nên ấm áp, nồng đượm hơn qua những chén rượu nghĩa tình: "Cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp / Chén Quỳnh tương ăm ắp đầu Xuân". "Quỳnh tương" (rượu quý) là một điển tích văn học, chỉ thứ rượu ngon tuyệt vời. Hình ảnh "ăm ắp đầu Xuân" gợi sự đầy đặn, tràn trề của niềm vui, của tình cảm chân thành, ấm áp. Những chén rượu đầu xuân không chỉ để say, để vui, mà là chất xúc tác gắn kết hai tâm hồn tri kỷ, cùng nhau tận hưởng những khoảnh khắc đẹp nhất của đất trời.
Bên cạnh những phút giây hưởng lạc tao nhã, tình bạn của họ còn là sự đồng điệu trong sự nghiệp văn chương: "Có khi bạn soạn câu văn / Biết bao Đông Bích điểm phần trước sau". "Đông Bích" là hiệu của Dương Khuê. Câu thơ này thể hiện sự gắn bó keo sơn, cùng nhau chia sẻ công việc sáng tác, bình phẩm văn chương. Nguyễn Khuyến nhớ người bạn tri kỷ như một cộng sự không thể thiếu, luôn "điểm phần trước sau" cho những câu văn của mình. Đó là sự thấu hiểu, tương trợ lẫn nhau mà chỉ những người bạn vong niên, đồng điệu về chí hướng mới có được.
Tựu trung, đoạn thơ không chỉ là một trang nhật ký ghi lại những kỷ niệm ấm lòng, mà còn là lời khẳng định về một tình bạn vĩ đại, toàn diện, bao gồm cả sự hòa hợp trong thiên nhiên, nghệ thuật, ẩm thực và văn chương. Giọng thơ trầm buồn, tha thiết, sử dụng hài hòa ngôn ngữ dân dã với điển cố văn chương, đã chạm đến trái tim người đọc bằng sự chân thành, mộc mạc nhất. Nỗi đau mất bạn của Nguyễn Khuyến không hề bi lụy, mà được chuyển hóa thành sự trân trọng tột cùng với những giá trị tinh thần vĩnh cửu của tình tri kỷ.

3 câu trả lời 167

Câu hỏi hot cùng chủ đề

Bài viết mới nhất Lớp 9