1. Hoàn cảnh và nội dung chính
Đoạn thơ thể hiện nỗi nhớ thương, cô đơn và đau khổ của người chinh phụ khi phải xa chồng.
Từ trong khuê phòng, nàng hướng về nơi xa xăm — nơi chồng mình đang chinh chiến — để gửi gắm bao nỗi niềm thương nhớ.

 2. Phân tích chi tiết
“Nỗi lòng biết ngỏ cùng ai,
Thiếp trong cánh cửa chàng ngoài chân mây.”
→ Hai câu mở đầu diễn tả nỗi cô đơn tuyệt đối của người vợ. Hình ảnh “cánh cửa” ngăn cách không gian gần mà xa, tượng trưng cho ranh giới của hai thế giới: người vợ trong nhà, người chồng ngoài chiến trận. Cụm từ “chân mây” gợi khoảng cách mênh mông, vô vọng.

“Trong cửa này đã đành phận thiếp,
Ngoài mây kia há kiếp chàng vay?”
→ Nàng ý thức rõ thân phận mình: ở nhà chờ đợi là điều “đã đành”, nhưng cũng thương chàng ngoài biên ải, phải chịu cảnh khổ cực, gió sương. Hai câu thơ bộc lộ tình thương song hành cùng nỗi buồn, vừa cảm thông, vừa xót xa.

“Những mong cá nước vui vầy,
Nào ngờ đôi ngả nước mây cách vời.”
→ Hình ảnh “cá nước” tượng trưng cho sự hòa hợp, hạnh phúc lứa đôi, nhưng giờ đây lại “cách vời như nước với mây” – hai hình ảnh vốn không bao giờ gặp lại nhau.
→ Nỗi nhớ nay biến thành nỗi tuyệt vọng, chia lìa sâu sắc.

“Thiếp chẳng tưởng ra người chinh phụ,
Chàng há từng học lũ vương tôn.”
→ Người vợ hồi tưởng quá khứ, khi chàng còn là một nho sinh hiền lành, thư sinh ôn hòa, không quen với cảnh chiến trường.
→ Câu thơ ẩn chứa lời trách nhẹ nhàng: tại sao phải xa nhau, vì những cuộc chiến vô nghĩa của thời loạn?

“Cớ sao cách trở nước non,
Khiến người thôi sớm thôi hôm những sầu?”
→ Từ hỏi “cớ sao” chất chứa nỗi oán than, trách phận. Cảnh chia ly không chỉ làm tan vỡ hạnh phúc lứa đôi mà còn khiến người phụ nữ phải sống trong nỗi sầu triền miên – “thôi sớm thôi hôm”.

“Ý nhi lại gáy trước nhà líu lo.”
→ Âm thanh “líu lo” đối lập hoàn toàn với nỗi lòng người chinh phụ, càng làm nỗi cô đơn trở nên rõ nét.
→ Tiếng chim vốn là âm thanh của sự sống, nhưng trong cảnh chia ly, nó lại trở thành nỗi giễu cợt, gợi buồn thăm thẳm.

 3. Nghệ thuật
Ngôn ngữ giàu hình ảnh ẩn dụ: “cánh cửa – chân mây”, “cá nước – nước mây” tạo chiều sâu cho cảm xúc ly biệt.
Giọng điệu nhẹ nhàng, buồn thương, kết hợp giữa tự sự và trữ tình.
Từ ngữ chọn lọc, giàu tính biểu cảm, sử dụng đối lập giữa cảnh và tình để khắc họa tâm trạng cô đơn.

 4. Ý nghĩa nội dung
Đoạn thơ thể hiện:

Nỗi cô đơn, thương nhớ và khát vọng đoàn tụ của người chinh phụ.
Lên án chiến tranh phong kiến, đã chia cắt tình yêu, hạnh phúc của con người.
Tôn vinh tình nghĩa vợ chồng, lòng thủy chung son sắt của người phụ nữ Việt Nam.

 5. Tổng kết
Đoạn thơ là tiếng lòng tha thiết của người phụ nữ cô đơn trong thời loạn, vừa bi thương vừa nhân văn, thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc của tác giả đối với những con người chịu khổ vì chiến tranh.

Chào Mai M! Dưới đây là phân tích đoạn thơ giúp bạn:

Đoạn thơ này là một phần của bài thơ "Chinh phụ ngâm" của Đặng Trần Côn, thể hiện nỗi lòng của người vợ chờ chồng đi chinh chiến xa xôi.

**Ý nghĩa chung của đoạn thơ:**
Người thiếp (vợ) cảm thấy lòng mình trĩu nặng, xót xa vì tình cảnh chia cách, không biết sẽ gặp lại chồng hay không. Nỗi niềm thương nhớ, mong chờ và sự đau đớn của người phụ nữ khi chồng đi xa chiến trận được thể hiện rõ qua từng câu chữ.

**Phân tích chi tiết:**

- *“Nỗi lòng biết ngỏ cùng ai,”*
Người thiếp cảm thấy tâm trạng trĩu nặng, muốn chia sẻ nhưng không biết gửi gắm cùng ai, cảm giác cô đơn, bơ vơ.

- *“Thiếp trong cánh cửa chàng ngoài chân mây.”*
Người vợ như đang đứng trong cửa, gần chồng nhưng vẫn cách xa vời vợi, biểu tượng cho sự chia cách không thể gặp mặt.

- *“Trong cửa này đã đành phận thiếp, ngoài mây kia há kiếp chàng vay?”*
Thật sự, người vợ chấp nhận số phận của mình là người ở trong nhà, còn chồng phải đi xa, nhưng vẫn mong chờ một ngày gặp lại. Câu hỏi tu từ thể hiện sự mong manh, đợi chờ vô vọng.

- *“Những mong cá nước vui vầy, nào ngờ đôi ngả nước mây cách vời.”*
Người vợ mong muốn chồng và mình được sum vầy như cá và nước, tự nhiên, hòa hợp. Nhưng thực tế, họ lại bị chia cắt bởi trời đất, không thể gặp nhau, cảnh chia xa thật đau đớn.

- *“Thiếp chẳng tưởng ra người chinh phụ, chàng há từng học lũ vương tôn.”*
Người vợ không nghĩ chồng lại trở thành người chinh phụ (người đi chinh chiến, chiến binh), còn chồng thì từng học hành, danh giá như vương tôn, cao quý, không ngờ lại phải đi chiến tranh.

- *“Cớ sao cách trở nước non, khiến người thôi sớm thôi hôm những sầu?”*
Tại sao đất trời lại chia cách họ, khiến người phụ nữ phải sầu não, buốt giá lòng vì xa cách.

- *“Ý nhi lại gáy trước nhà líu lo.”*
Câu này thể hiện người thiếp hoặc một người thân trong nhà đang trò chuyện, líu lo, thể hiện sự bồn chồn, mong ngóng, cũng như sự bỡ ngỡ của người phụ nữ trong cảnh chia xa.

**Tổng kết:**
Đoạn thơ thể hiện nỗi lòng người vợ chờ chồng đi chinh chiến, tình cảm chân thành, day dứt và nỗi đau chia cách. Tình cảm sâu sắc, hình ảnh chân thực, cảm xúc tha thiết đã giúp người đọc cảm nhận rõ nỗi niềm người phụ nữ trong thời chiến tranh loạn lạc.

Nếu bạn cần giúp đỡ về phần thi hoặc muốn phân tích sâu hơn, cứ hỏi nhé!