1. Y học ở Ai Cập cổ đại:

Phát triển sớm và có hệ thống: Ai Cập cổ đại là một trong những nền văn minh có nền y học phát triển sớm. Các thầy thuốc đã biết ghi chép lại kinh nghiệm chữa bệnh trên giấy cói.

Kết hợp giữa y học và tôn giáo: Người Ai Cập tin rằng bệnh tật do thần linh gây ra, vì vậy việc chữa bệnh thường kết hợp giữa thuốc men và lễ nghi cúng tế.

Kiến thức giải phẫu cao: Nhờ vào kỹ thuật ướp xác, người Ai Cập có hiểu biết khá tốt về cấu tạo cơ thể người. Họ biết mổ xẻ, chữa gãy xương, khâu vết thương...

Sử dụng nhiều loại dược liệu: Y học Ai Cập sử dụng thảo dược, khoáng chất và các nguyên liệu tự nhiên để chữa bệnh.

2. Y học ở Lưỡng Hà cổ đại (là khu vực giữa hai sông Tigris và Euphrates, nay là Iraq):

Chữa bệnh bằng kinh nghiệm và thần thoại: Người Lưỡng Hà cũng tin rằng bệnh tật do ma quỷ hoặc thần linh gây ra. Họ dùng các nghi lễ trừ tà, bùa chú kết hợp với thuốc.

Hệ thống y học khá phong phú: Có các thầy thuốc chuyên chữa bệnh và sử dụng dược liệu từ thực vật, động vật. Một số văn bản y học được viết bằng chữ hình nêm trên đất sét đã được tìm thấy.

Ghi chép và truyền lại kinh nghiệm: Các văn bản y học ghi rõ triệu chứng bệnh, phương pháp điều trị, liều lượng thuốc – thể hiện tư duy khoa học bước đầu.

Kết luận:

Y học ở Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại tuy còn chịu ảnh hưởng của mê tín, tôn giáo nhưng đã đạt được những thành tựu đáng kể, đặt nền móng cho sự phát triển của y học phương Tây và nhân loại sau này. Những kiến thức về giải phẫu, dược liệu và phương pháp điều trị ở hai nền văn minh này đã thể hiện tư duy tiến bộ trong bối cảnh thời cổ đại.

Y học ở Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại phát triển dựa trên sự kết hợp giữa kiến thức thực nghiệm và các yếu tố ma thuật, tôn giáo. Dù có một số điểm chung, nhưng mỗi nền văn minh lại có những cách tiếp cận và thành tựu riêng biệt. 
 
Y học Ai Cập cổ đại
Y học Ai Cập cổ đại được đánh giá là rất tiên tiến và có hệ thống. 
Sự kết hợp giữa khoa học và tâm linh: Các thầy thuốc Ai Cập là những người có trình độ cao, vừa thực hành y học thực nghiệm, vừa sử dụng cả phép thuật và bùa chú để chữa bệnh.
Chuyên môn hóa: Y học ở Ai Cập đạt mức chuyên môn hóa cao, với các thầy thuốc chuyên về từng bộ phận cơ thể, như mắt, răng, và các bệnh về đường tiêu hóa.
Kiến thức giải phẫu và phẫu thuật:Thông qua quá trình ướp xác, người Ai Cập có kiến thức đáng kể về giải phẫu học.
Họ đã thực hiện nhiều ca phẫu thuật, bao gồm cả phẫu thuật não và có các công cụ phẫu thuật tiên tiến như dao mổ, kẹp và cưa xương.
Họ có thể xử lý vết thương bằng cách khâu và băng bó, sử dụng mật ong làm chất kháng khuẩn và mốc bánh mì để điều trị nhiễm trùng.
Các bài thuốc:Họ sử dụng nhiều loại thảo dược, khoáng chất và sản phẩm từ động vật để điều chế thuốc uống, thuốc mỡ và băng dán.
Các văn bản như Giấy cói Ebers và Edwin Smith là nguồn tài liệu y học quý giá, chứa hàng trăm công thức và phương pháp điều trị cho nhiều bệnh khác nhau.
Vệ sinh và sức khỏe cộng đồng: Người Ai Cập rất coi trọng vấn đề vệ sinh cá nhân, dinh dưỡng và có các khái niệm sớm về lưu thông máu. 
 

 
Y học Lưỡng Hà cổ đại
Y học Lưỡng Hà cũng là sự pha trộn giữa thực nghiệm và ma thuật, nhưng lại thiên về yếu tố siêu nhiên hơn so với Ai Cập. 
Quan niệm về bệnh tật: Người Lưỡng Hà tin rằng bệnh tật chủ yếu do các linh hồn xấu xa hoặc sự trừng phạt của thần linh gây ra.
Các thầy thuốc:Asipu: Là các pháp sư kiêm thầy lang, chuyên sử dụng bùa chú, phép trừ tà và các nghi thức ma thuật để đuổi các linh hồn gây bệnh.
Asu: Là các bác sĩ thực hành, chuyên sử dụng các bài thuốc thảo dược và điều trị các vết thương vật lý.
Các bài thuốc và phương pháp điều trị:Họ sử dụng nhiều loại thảo dược, khoáng chất và các nguyên liệu khác, chế thành thuốc uống, thuốc mỡ và thuốc đắp.
Nhiều công thức cổ xưa được ghi trên các phiến đất sét, mô tả cách chế biến thuốc bằng cách hòa tan các nguyên liệu vào sữa, bia hoặc rượu.
Họ có kiến thức về các triệu chứng bệnh, chẳng hạn như bệnh động kinh và lao phổi.
Các quy định về y học: Bộ luật Hammurabi bao gồm các quy định về trách nhiệm của các thầy thuốc và mức phí cho các ca phẫu thuật.
Hạn chế: Sự phát triển của y học thực nghiệm bị hạn chế bởi sự phụ thuộc nặng nề vào các yếu tố tâm linh. Một số ngày trong tháng được coi là "ngày xấu", và thầy thuốc bị cấm chữa bệnh vào những ngày này.