Câu 1: Xác định thể thơ của văn bản trên và dấu hiệu nhận biết.
Trả lời:
Bài thơ "Ba mươi năm đời ta có Đảng" của Tố Hữu được viết theo thể thơ tự do.

Dấu hiệu nhận biết thể thơ tự do trong bài là:

Không có số lượng câu và vần cố định: Bài thơ không tuân theo quy luật số câu, số chữ, hay vần điệu như các thể thơ truyền thống.
Lựa chọn ngôn từ tự do: Tác giả không tuân theo các quy tắc về nhịp điệu hay âm điệu mà có sự thay đổi linh hoạt, giúp bài thơ vừa mang tính chính trị, vừa mang cảm xúc mạnh mẽ, dễ truyền tải thông điệp đến người đọc.

Câu 2: Tìm những từ láy trong đoạn thơ và nêu tác dụng.
Trả lời:
Các từ láy trong đoạn thơ bao gồm: "dập dìu", "mượt", "nâu non", "tươi roi rói".

Tác dụng của các từ láy:

"Dập dìu": Diễn tả sự đông đúc, nhộn nhịp của cuộc sống hợp tác xã, thể hiện sự phát triển và sự hòa nhập giữa con người và thiên nhiên.
"Mượt": Miêu tả sự tươi tốt của đồng lúa, biểu thị cho sự màu mỡ, trù phú của quê hương trong thời kỳ đổi mới.
"Nâu non": Mô tả màu sắc của áo mới, thể hiện sự tươi trẻ, phấn khởi, sức sống mới của con người và đất nước sau chiến tranh.
"Tươi roi rói": Diễn tả sự tươi sáng, rực rỡ, biểu thị cho sự đổi mới, phồn thịnh và sức sống mới của mái trường, của thế hệ tương lai.
Những từ láy này góp phần tạo nên hình ảnh sinh động, giàu cảm xúc, giúp khắc họa rõ nét sự thay đổi mạnh mẽ và tươi mới của đất nước sau ba mươi năm Đảng lãnh đạo.

Câu 3: Em hiểu như thế nào về hình ảnh thơ “Đã nghe gió ngày mai thổi lại”?
Trả lời:
Hình ảnh "Đã nghe gió ngày mai thổi lại" trong bài thơ mang một ý nghĩa rất sâu sắc. "Gió ngày mai" tượng trưng cho tương lai tươi sáng, hy vọng, và sự đổi mới. Câu thơ này thể hiện sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới, một thời đại mới đầy triển vọng, niềm tin vào tương lai phát triển của đất nước. "Thổi lại" cho thấy gió đã quay lại, như là một dấu hiệu của sự hồi sinh, khôi phục và thịnh vượng. Đây là một hình ảnh đầy lạc quan, thể hiện sự vươn lên mạnh mẽ của đất nước sau những năm tháng gian khổ chiến tranh.

Câu 4: Chỉ ra và phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ trong bốn dòng thơ dưới đây.
Đã nghe nước chảy lên non

Đã nghe đất chuyển thành con sông dài

Đã nghe gió ngày mai thổi lại

Đã nghe hồn thời đại bay cao...

Trả lời:
Biện pháp tu từ sử dụng trong bốn dòng thơ trên là điệp ngữ. Tác giả đã lặp lại cấu trúc "Đã nghe" trong tất cả các câu thơ.

Tác dụng của biện pháp tu từ:

Tạo nhịp điệu, âm hưởng hào hùng: Việc lặp lại "Đã nghe" làm tăng sức mạnh âm thanh, tạo ra sự đồng đều, hài hòa, và nhấn mạnh cho sự chuyển biến mạnh mẽ, liên tục của đất nước.
Khắc họa sự chuyển biến mạnh mẽ và kỳ diệu của đất nước: "Nước chảy lên non", "đất chuyển thành con sông dài", "gió ngày mai thổi lại", "hồn thời đại bay cao" đều là những hình ảnh khổng lồ, kỳ vĩ, thể hiện những sự thay đổi mạnh mẽ và vĩ đại. Biện pháp điệp ngữ làm cho những thay đổi đó trở nên rõ nét, mang tính chất lạc quan, đầy hy vọng và hướng về tương lai.
Gợi lên cảm giác thiêng liêng và thi ca: Lặp lại cấu trúc này cũng làm tăng cảm giác trang trọng và tôn kính đối với sự nghiệp cách mạng, sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Câu 5: Từ tinh thần lạc quan và niềm tin vào tương lai tươi sáng của đất nước được thể hiện trong đoạn thơ "Ba mươi năm đời ta có Đảng," em hãy chia sẻ suy nghĩ và hành động cụ thể mà em có thể thực hiện để góp phần vào sự phát triển của quê hương, đất nước.
Trả lời:
Bài thơ "Ba mươi năm đời ta có Đảng" thể hiện sự lạc quan, niềm tin vào tương lai tươi sáng của đất nước nhờ sự lãnh đạo của Đảng. Từ đó, tôi nhận thấy rằng mỗi công dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, đều có trách nhiệm đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.

Để góp phần vào sự phát triển của quê hương, đất nước, tôi sẽ thực hiện một số hành động cụ thể như sau:

Học tập và rèn luyện bản thân: Cải thiện kỹ năng, kiến thức để đóng góp hiệu quả vào công việc, đồng thời xây dựng một bản thân có ích cho xã hội.
Giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống: Tôn trọng và bảo vệ các giá trị văn hóa của dân tộc, giúp gìn giữ bản sắc văn hóa trong thời kỳ hội nhập toàn cầu.
Thực hiện các hành động bảo vệ môi trường: Cùng tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường, giảm thiểu ô nhiễm, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên để tạo dựng một môi trường sống trong lành, bền vững cho thế hệ mai sau.
Khuyến khích tinh thần sáng tạo và khởi nghiệp: Ủng hộ và khuyến khích các sáng kiến, ý tưởng đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp để thúc đẩy nền kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tất cả những hành động trên sẽ góp phần xây dựng một xã hội phát triển, vững mạnh, góp phần vào việc xây dựng đất nước ngày càng thịnh vượng.
 
 

Tình trạng thiếu nguồn nước sạch trong cuộc sống của con người hiện nay

Nước sạch từ lâu đã được coi là nguồn sống thiết yếu của mỗi con người và toàn xã hội. Thế nhưng trong bối cảnh hiện nay, tình trạng thiếu nước sạch đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng và đặt ra nhiều thách thức đối với sự phát triển bền vững.

Trước hết, ta cần thấy rõ thực trạng: ở nhiều quốc gia trên thế giới, hàng triệu người vẫn chưa được tiếp cận với nguồn nước đảm bảo vệ sinh. Ngay tại Việt Nam, vẫn còn không ít vùng nông thôn, miền núi, hải đảo, người dân phải dùng nước giếng, nước ao hồ ô nhiễm. Ở thành phố, nước sạch cũng chịu sức ép từ rác thải sinh hoạt, công nghiệp và hóa chất nông nghiệp. Biến đổi khí hậu, hạn hán kéo dài cũng làm nguồn nước ngày càng khan hiếm.

Nguyên nhân của tình trạng này có nhiều. Một phần đến từ ý thức của con người: xả thải bừa bãi ra sông hồ, khai thác nước ngầm quá mức, dùng hóa chất độc hại trong sản xuất nông nghiệp. Một phần khác do tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh nhưng quản lý tài nguyên nước chưa chặt chẽ. Ngoài ra, biến đổi khí hậu toàn cầu làm nước biển dâng, hạn hán khốc liệt cũng góp phần làm cho nguồn nước sạch ngày càng ít đi.

Hậu quả của việc thiếu nước sạch là vô cùng nặng nề. Nó ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người, gây ra nhiều loại bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Đồng thời, nó làm giảm năng suất lao động, cản trở sự phát triển kinh tế – xã hội, đe dọa sự cân bằng sinh thái. Một xã hội không có nguồn nước sạch sẽ không thể có một tương lai bền vững.

Để giải quyết, cần sự chung tay từ nhiều phía. Nhà nước cần ban hành chính sách bảo vệ nguồn nước, xử lý nghiêm các hành vi gây ô nhiễm, đầu tư vào công nghệ xử lý nước hiện đại. Các tổ chức xã hội cần đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức cộng đồng. Bản thân mỗi người cũng phải tiết kiệm nước, không xả rác xuống sông hồ, tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường. Học sinh, sinh viên có thể góp phần bằng những hành động nhỏ: dùng nước tiết kiệm, trồng cây, tuyên truyền cho người xung quanh.

Tóm lại, bảo vệ nguồn nước sạch chính là bảo vệ sự sống của mỗi chúng ta. Mỗi người cần ý thức rằng “nước là tài nguyên vô giá” và hành động kịp thời để giữ gìn. Nếu hôm nay chúng ta không bảo vệ nước, ngày mai chính chúng ta sẽ phải trả giá đắt.

Câu 1 (0,5 điểm): Em hãy xác định thể thơ của văn bản trên? Dấu hiệu nhận biết
Trả lời:
Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát biến thể (hoặc thể thơ tự do gần với lục bát).

Dấu hiệu: Không đều tuyệt đối 6-8 như lục bát cổ truyền nhưng vẫn giữ nhịp điệu dân tộc; số tiếng biến đổi linh hoạt để phù hợp nội dung chính trị và cảm xúc hào hùng.

✅ Câu 2 (1 điểm): Tìm từ láy trong đoạn thơ in đậm. Từ láy thể hiện điều gì?
Từ láy:

Dập dìu, mượt, ấm áp, roi rói.
Ý nghĩa:

Các từ láy gợi hình, gợi cảm → thể hiện khung cảnh làng quê đổi mới sinh động, no ấm, tràn đầy sức sống và hạnh phúc.
Thể hiện niềm vui sướng, tự hào của người dân khi cuộc sống được cải thiện nhờ có Đảng.

✅ Câu 3 (1 điểm): Em hiểu như thế nào về hình ảnh “Đã nghe gió ngày mai thổi lại”?
Trả lời:

"Gió ngày mai" là hình ảnh ẩn dụ cho niềm tin vào tương lai tươi sáng.
“Thổi lại” cho thấy tương lai đang đến gần, đang hiện hữu dần dần trong cuộc sống hôm nay.
Câu thơ thể hiện sự lạc quan, tin tưởng tuyệt đối vào đường lối lãnh đạo của Đảng và sự đi lên của đất nước.

✅ Câu 4 (1 điểm): Biện pháp tu từ và tác dụng
Biện pháp tu từ:

Điệp ngữ đầu dòng: “Đã nghe…”
Tác dụng:

Tạo nhịp điệu mạnh mẽ, dồn dập → thể hiện sự chuyển mình mạnh mẽ của đất nước.
Nhấn mạnh sự đổi thay toàn diện: từ thiên nhiên, con người đến tinh thần, văn hóa.
Gợi cảm xúc tự hào, phấn khởi, tin tưởng sâu sắc vào vai trò của Đảng.

✅ Câu 5 (0,5 điểm): Suy nghĩ và hành động cụ thể
Trả lời mẫu:
Là một học sinh, để góp phần vào sự phát triển của quê hương, đất nước, em sẽ học tập chăm chỉ, rèn luyện đạo đức tốt, yêu nước, yêu lao động, tích cực tham gia các hoạt động xã hội. Đồng thời, em sẽ tuyên truyền, nhắc nhở mọi người cùng ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và sống có trách nhiệm.

✍️ PHẦN II: VIẾT (6 điểm)

✅ Câu 1 (2 điểm): Viết đoạn văn phân tích đoạn thơ
Gợi ý đoạn văn mẫu (~250 chữ):

Đoạn thơ trích từ bài “Ba mươi năm đời ta có Đảng” của Tố Hữu đã khắc họa sinh động sự đổi thay kỳ diệu của miền Bắc nước ta sau ba mươi năm có Đảng lãnh đạo. Mở đầu đoạn thơ, tác giả dùng hình ảnh “chân ta bước gấp” và “xây đắp nhanh tay” để miêu tả nhịp sống sôi nổi, khẩn trương của công cuộc kiến thiết đất nước. Từng dòng thơ tiếp theo là những hình ảnh chân thực, giàu sức gợi: "dân có ruộng", "lúa mượt đồng", "mái trường tươi roi rói ngói son"... cho thấy một miền quê đang bừng lên sức sống mới, no đủ, hạnh phúc. Bên cạnh đó, các từ láy như “dập dìu”, “ấm áp”, “nâu non”, “roi rói” góp phần làm nổi bật vẻ đẹp của cuộc sống và niềm vui tràn ngập trong nhân dân. Đặc biệt, hình ảnh “đã nghe gió ngày mai thổi lại” mang ý nghĩa ẩn dụ cho khát vọng vươn tới tương lai, cho thấy nhân dân đã cảm nhận được sự chuyển mình của thời đại. Qua đoạn thơ, người đọc cảm nhận được niềm tự hào, lạc quan và tin tưởng mãnh liệt của Tố Hữu vào sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng – người soi đường cho dân tộc vươn lên mạnh mẽ.

✅ Câu 2 (4 điểm): Nghị luận về tình trạng thiếu nước sạch
Dàn ý gợi ý bài văn nghị luận:

Mở bài:

Giới thiệu vấn đề: Nước sạch là nhu cầu thiết yếu, nhưng hiện nay tình trạng thiếu nước sạch đang là vấn đề đáng báo động ở nhiều nơi trên thế giới, trong đó có Việt Nam.
Thân bài:

Thực trạng:

Nhiều khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu vùng xa còn thiếu nước sạch.
Một số nơi nước bị ô nhiễm do rác thải, nước thải công nghiệp, thuốc trừ sâu...
Hậu quả: ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe (dịch bệnh, ung thư, tiêu hóa...), sinh hoạt và sản xuất.
Nguyên nhân:

Do ô nhiễm môi trường ngày càng tăng.
Thiếu ý thức bảo vệ nguồn nước của người dân, doanh nghiệp.
Hệ thống xử lý nước còn hạn chế.
Biến đổi khí hậu khiến nguồn nước cạn kiệt.
Giải pháp:

Nâng cao ý thức cộng đồng trong việc tiết kiệm và bảo vệ nguồn nước.
Xử phạt nghiêm minh hành vi xả thải trái phép.
Đầu tư vào công nghệ lọc nước, cải thiện cơ sở hạ tầng cấp nước sạch.
Tuyên truyền trong trường học, cộng đồng về vai trò của nước sạch.
Kết bài:

Khẳng định: Bảo vệ nguồn nước sạch là bảo vệ chính cuộc sống của chúng ta.
Kêu gọi: Mỗi cá nhân cần có hành động thiết thực, bắt đầu từ việc nhỏ như tiết kiệm nước, không vứt rác bừa bãi để góp phần bảo vệ môi trường sống.