I. Mở bài
Giới thiệu tác giả, tác phẩm (hoàn cảnh sáng tác, vị trí trong văn học).
Dẫn dắt vấn đề nghị luận: ý nghĩa, giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.
Nêu khái quát luận điểm: tác phẩm thể hiện tư tưởng, tình cảm gì, có ý nghĩa như thế nào với người đọc.
II. Thân bài
Khái quát chung

Thể loại, cốt truyện, nhân vật trung tâm.
Tóm tắt ngắn gọn nội dung chính.
Phân tích – đánh giá nội dung

Nêu những chủ đề, tư tưởng lớn mà tác giả gửi gắm (ví dụ: tình yêu thương, số phận con người, tinh thần đấu tranh...).
Phân tích tính cách, tâm lí nhân vật chính.
Làm rõ những chi tiết, hình ảnh đặc sắc để thấy giá trị nhân văn, hiện thực của tác phẩm.
Phân tích – đánh giá nghệ thuật

Nghệ thuật xây dựng cốt truyện, tình huống truyện.
Nghệ thuật khắc họa nhân vật.
Ngôn ngữ, giọng điệu, kết cấu...
Đánh giá chung

Tác phẩm có ý nghĩa như thế nào trong văn học và trong cuộc sống.
Tác phẩm để lại ấn tượng, bài học gì cho người đọc, nhất là học sinh hôm nay.
III. Kết bài
Khẳng định lại giá trị nổi bật về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.
Nêu cảm nghĩ, suy nghĩ riêng của bản thân.
Liên hệ: tác phẩm giúp ta thêm yêu quý cuộc sống, con người, biết sống nhân ái và trân trọng giá trị văn chương.