I. Soạn bài Thánh Gióng
1. Tìm hiểu chung
+ Thể loại: truyện truyền thuyết.
+ Xuất xứ: Truyền thuyết dân gian Việt Nam; một trong các truyền thuyết nổi tiếng trong SGK Văn 6
+ Nhân vật chính: Thánh Gióng (Phù Đổng Thiên Vương) — người anh hùng có sức mạnh thần kì, cứu nước chống giặc ngoại xâm. 
2. Tóm tắt nội dung
+ Bà mẹ Gióng vô tình thụ thai kì lạ, sinh ra Gióng — một đứa bé đến tuổi lên ba vẫn chưa biết nói, chưa biết đi, chưa biết lẫy.
+ Khi nghe lời rao của sứ giả nhà vua cầu người tài đánh giặc, Gióng lần đầu cất tiếng nói: xin được đi đánh giặc, đòi vua cho ngựa sắt, roi sắt, giáp sắt và nón sắt. 
+ Sắt được gom lại, Gióng lớn rất nhanh, ăn nhiều, mặc vải người đem đến nhưng vẫn hết → Gióng biến thành chàng trai lớn, mạnh mẽ.
+ Gióng cưỡi ngựa sắt, cùng với dân làng đánh tan giặc Ân, nhổ tre, múa gươm, cuối cùng sau chiến thắng, Gióng cùng ngựa bay lên trời.
3. Giá trị nội dung
+ Ca ngợi tinh thần yêu nước, bất khuất của dân tộc: một người bình thường cũng có thể trở thành anh hùng khi có tình yêu quê hương và lòng dũng cảm. 
+ Thể hiện ước mơ về công lý, thái bình: chiến thắng giặc ngoại xâm, đem lại hòa bình cho dân. 
+ Thể hiện niềm tin vào thần linh hoặc lực cao siêu giúp đỡ dân tộc trong lúc khó khăn. 
4. Giá trị nghệ thuật
+ Yếu tố tưởng tượng, kì ảo nhiều: sinh ra Gióng khác thường, lớn nhanh kì lạ, ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt…
+ Nghệ thuật nói phóng đại (“nảy lên như thổi”, “cao to sừng sững”, “ngựa phun lửa”) để nhấn mạnh sức mạnh phi thường của nhân vật. 
+ Lời kể dân gian, giản dị mà giàu tính hình ảnh; nhiều chi tiết nhỏ gợi hình, gợi cảm.
+ Thể loại truyền thuyết nối với lịch sử, làm cho câu chuyện vừa thần kì vừa có tính giáo dục cao.
5. Dàn ý ngắn
+ Mở bài: Giới thiệu truyền thuyết “Thánh Gióng” — thể loại, vị trí trong văn học dân gian
+ Thân bài
– Sự ra đời kì lạ của Gióng
– Lúc Gióng lên ba và lời thách thức với giặc
– Sự lớn lên thần kì và chiến thắng
– Kết thúc: Gióng bay lên trời
+ Kết bài: Khái quát giá trị nội dung & nghệ thuật; cảm nghĩ cá nhân về nhân vật Thánh Gióng
6. Gợi ý cảm nhận
+ Thánh Gióng là hình ảnh anh hùng huyền thoại nhưng vô cùng gần gũi;
+ Em quý mến Gióng vì có lòng dũng cảm, vì biết nhận trách nhiệm khi đất nước cần;
+ Cảm phục sự hy sinh và tinh thần vì cộng đồng của Gióng, vì không chỉ cứu nước mà còn bay lên trời khi hoàn thành nhiệm vụ, biểu tượng cho sự cao đẹp, thiêng liêng.

II. Soạn bài Sự tích Hồ Gươm
1. Tìm hiểu chung
+ Thể loại: truyện truyền thuyết dân gian. 
+ Xuất xứ: Truyền thuyết gắn với lịch sử khởi nghĩa Lam Sơn dưới thời vua Lê Lợi; truyền miệng dân gian.
2. Tóm tắt nội dung
+ Dân tộc ta bị giặc Minh đô hộ; nghĩa quân Lam Sơn dưới sự lãnh đạo của Lê Lợi nổi dậy. Đức Long Quân cho nghĩa quân mượn thanh gươm thần để đánh giặc.
+ Một người đánh cá Lê Thận ba lần kéo lưới được lưỡi gươm; một cây gươm (chuôi) nạm ngọc được tìm thấy; ghép lưỡi và chuôi lại khớp, xác nhận đó là gươm thần. Nghĩa quân với thanh gươm thần đã giành chiến thắng.
+ Sau khi đất nước thái bình, trong một chuyến thuyền đi chơi hồ Tả Vọng (sau này gọi là Hồ Hoàn Kiếm), Rùa Vàng hiện lên đòi trả gươm thần, Lê Lợi hoàn trả, từ đó hồ Tả Vọng đổi tên thành Hồ Hoàn Kiếm.
3. Giá trị nội dung
+ Ca ngợi chính nghĩa: cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống giặc Minh là vì tự do, dân chủ, không chịu cảnh đô hộ.
+ Tính nhân dân: nhân dân đóng vai trò quan trọng (Lê Thận là người dân đánh cá; lời kể của Long Quân; sự tham gia của dân làng) → cuộc kháng chiến là của toàn dân. 
+ Tinh thần trả nghĩa: khi đất nước bình yên, vua trả lại gươm thần — thể hiện lòng biết ơn, sự trung thực, trách nhiệm với thần linh và lịch sử.
+ Giải thích tên gọi địa danh: hồ Hoàn Kiếm (Hồ Gươm) — một khu di tích lịch sử nổi tiếng ở Hà Nội. 
+ Thể hiện khát vọng hòa bình và ước mơ độc lập dân tộc.
4. Giá trị nghệ thuật
+ Tưởng tượng kì ảo: gươm thần xuất hiện qua lần kéo lưới ba lần, gắn với thiên nhiên, thần linh; Rùa Thần đòi gươm — tạo yếu tố huyền thoại. 
+ Chi tiết đặc sắc, sinh động: chi tiết lưỡi gươm trong lưới của người đánh cá, chuôi gươm trên cây đa; chi tiết Rùa Vàng xuất hiện; việc trả gươm dưới hồ — tất cả tạo nên hình ảnh đẹp, biểu tượng.
+ Ngôn ngữ truyền miệng, giản dị nhưng trang trọng, có lời kể phù hợp truyền thuyết; giữ được sự hấp dẫn và cảm xúc.
5. Dàn ý ngắn
+ Mở bài: Giới thiệu truyền thuyết “Sự tích Hồ Gươm” — vị trí trong văn học dân gian, lý do học
+ Thân bài:
– Hoàn cảnh giặc Minh đô hộ, Lam Sơn nổi dậy, Long Quân cho mượn gươm
– Việc tìm gươm thần (Lê Thận & Lê Lợi) và chiến thắng
– Việc trả gươm, cảnh Rùa Vàng, đổi tên hồ
+ Kết bài: Khái quát giá trị nội dung & nghệ thuật; cảm nghĩ cá nhân về câu chuyện và nhân vật chính
6. Gợi ý cảm nghĩ
+ Cảm xúc khi đọc câu chuyện: sự thán phục trước chiến công, lòng tự hào dân tộc; cảm động khi nhà vua biết trả gươm — một hành động có ý nghĩa biết ơn và cao đẹp.
+ Em thấy truyền thuyết không chỉ là câu chuyện huyền thoại mà còn là bài học về trách nhiệm, trung thực, đạo đức: khi đạt được thành công thì biết dừng lại, biết quý trọng nguồn gốc.
+ Em mong ước rằng tinh thần yêu nước, tinh thần vì dân vì nước ấy sẽ luôn được giữ gìn và lan tỏa.