Đoạn trích "Kiều Nguyệt Nga đi cống giặc ô qua" thuộc tác phẩm "Chinh phụ ngâm" của Đặng Trần Côn, được viết theo thể thơ lục bát. Tác phẩm này mô tả những cảm xúc bi thương của một người phụ nữ trong cảnh chia ly, xa cách trong thời kỳ chiến tranh. Đoạn trích này không chỉ thể hiện sự đau khổ của nhân vật mà còn là một tiếng nói phê phán mạnh mẽ chiến tranh và sự tàn ác mà chiến tranh mang lại.

1. Tóm tắt đoạn trích:
Đoạn trích kể về Kiều Nguyệt Nga, một người phụ nữ đẹp đẽ, hiền thục, phải đi theo quân giặc trong một cuộc cống nộp người. Cô phải rời xa gia đình và quê hương, chịu đựng nỗi đau của người con gái, người vợ trong hoàn cảnh bị bắt cóc đi theo giặc. Đây là một nỗi đau đớn không chỉ thể hiện sự mất mát về thể xác mà còn về tâm hồn và tình cảm. Qua đó, tác giả thể hiện sự tàn bạo và vô nhân đạo của chiến tranh.

2. Phân tích chủ đề của đoạn trích:
a. Tình yêu và sự hy sinh của Kiều Nguyệt Nga:

Kiều Nguyệt Nga, là một biểu tượng của sự hi sinh và đau đớn trong chiến tranh. Cô không chỉ bị bắt cóc, mà còn bị xé nát tình cảm, bị tước đoạt quyền tự do, tương lai của một người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Tình yêu thương của cô đối với gia đình và quê hương không thể giúp cô thoát khỏi số phận, đó là một sự hy sinh không chỉ trong thân xác mà còn trong tinh thần.
Tình cảnh của Nguyệt Nga thể hiện một sự tàn nhẫn của chiến tranh, nơi mà mọi thứ bị xáo trộn và tình cảm con người bị coi thường. Cô phải đi cống giặc, để rồi phải sống một cuộc đời không thể tự quyết định số phận của mình, đó là sự thương tâm cho tất cả những người phụ nữ trong hoàn cảnh chiến tranh.
b. Phê phán chiến tranh và sự tàn bạo của kẻ xâm lược:

Đoạn trích không chỉ kể về sự đau khổ của Kiều Nguyệt Nga mà còn lên án sự tàn bạo của chiến tranh và những kẻ xâm lược. Họ không chỉ cướp bóc tài sản mà còn tước đoạt quyền tự do và nhân phẩm của những người dân vô tội, đặc biệt là phụ nữ.
Khi Kiều Nguyệt Nga đi cống giặc, đây là hình ảnh của sự mất mát và bi kịch của người phụ nữ trong thời chiến. Điều này phản ánh một thông điệp lớn về sự bất công và vô lý của chiến tranh, đặc biệt là đối với những người dân yếu thế như phụ nữ, trẻ em.
c. Sự cô đơn và khổ đau của người phụ nữ trong xã hội phong kiến:

Sự xuất hiện của Kiều Nguyệt Nga trong tác phẩm không chỉ là biểu tượng của người phụ nữ trong chiến tranh, mà còn là một biểu tượng của sự cô đơn trong xã hội phong kiến. Dù là một người phụ nữ xinh đẹp và tài năng, nhưng vì lệ thuộc vào xã hội phong kiến và đời sống bị chi phối bởi các quy tắc của chế độ phong kiến, Nguyệt Nga không thể làm chủ được số phận của mình.
Cảm giác bất lực và cô đơn mà Nguyệt Nga phải trải qua khi bị bắt đi cống giặc, thể hiện sự không công bằng trong xã hội, nơi mà quyền lợi của con người, nhất là phụ nữ, bị xem nhẹ.
3. Ý nghĩa và thông điệp của đoạn trích:
Tác phẩm phản ánh sự tàn khốc của chiến tranh: Bằng hình ảnh Kiều Nguyệt Nga, Đặng Trần Côn muốn phê phán chiến tranh và những cuộc chiến xâm lược không chỉ gây ra sự chết chóc mà còn làm tổn thương sâu sắc đến nhân phẩm và hạnh phúc con người. Những người phụ nữ trong chiến tranh không chỉ phải đối mặt với cái chết mà còn bị hủy hoại về tinh thần và cảm xúc.
Biểu hiện của tình cảm yêu thương: Mặc dù phải đối mặt với bi kịch, tình yêu và lòng kiên cường của Nguyệt Nga vẫn hiện lên trong đoạn trích. Cô vẫn nhớ về gia đình, về quê hương, về người chồng và không quên những ký ức tươi đẹp của cuộc sống trước chiến tranh.
Thông điệp về sự khổ đau của người phụ nữ: Đoạn trích cũng lên án sự bất công và bất lực của phụ nữ trong xã hội phong kiến và trong chiến tranh. Qua hình ảnh Nguyệt Nga, tác giả phản ánh sự yếu đuối và chịu đựng của người phụ nữ, đồng thời, gửi gắm thông điệp về sự bất công mà họ phải chịu đựng trong xã hội.

Đoạn trích "Kiều Nguyệt Nga đi cống giặc ô qua" thể hiện một chủ đề sâu sắc về nỗi đau chiến tranh, tình yêu và sự hy sinh của người phụ nữ, cùng với sự phê phán chiến tranh và những kẻ xâm lược. Câu chuyện không chỉ là một bi kịch cá nhân mà còn là một phản ánh chung về những thảm cảnh mà chiến tranh mang lại. Tác phẩm cũng gửi đến người đọc thông điệp về sự cần thiết phải bảo vệ hòa bình và quyền sống của mỗi con người.