Chế độ phong kiến ở Tây Âu hình thành và phát triển qua nhiều giai đoạn lịch sử, đặc biệt từ thế kỷ 9 đến thế kỷ 15. Dưới đây là quá trình chính:

 1. Nguyên nhân hình thành
- **Sự suy yếu của Đế chế La Mã**: Sau sự sụp đổ của Đế chế La Mã vào thế kỷ thứ 5, châu Âu rơi vào tình trạng hỗn loạn chính trị, kinh tế.
- **Cuộc xâm lăng của các bộ tộc**: Các bộ tộc Giéc-man và Viking đã tấn công và chiếm giữ nhiều vùng đất, dẫn đến sự phân chia quyền lực và quyền sở hữu đất đai.

2. Cấu trúc phong kiến
- **Chế độ lãnh chúa**: Lãnh chúa (noble) sở hữu đất đai và cấp phát cho các hiệp sĩ (knight) để bảo vệ. Các hiệp sĩ, đổi lại, phải phục vụ và chiến đấu cho lãnh chúa.
- **Nông nô**: Người nông dân (peasant) làm việc trên đất của lãnh chúa, phải nộp thuế và cống nạp cho lãnh chúa, nhưng đổi lại họ được bảo vệ.

 3. Sự phát triển
- **Thế kỷ 9-10**: Hệ thống phong kiến ngày càng phát triển, đặc biệt ở Pháp và Đức. Các lãnh chúa trở nên mạnh mẽ và có quyền lực lớn.
- **Thế kỷ 11-12**: Sự phát triển của các thành phố và thương mại đã thúc đẩy một tầng lớp trung lưu mới (burghers). Điều này tạo ra một sự cạnh tranh với quyền lực phong kiến.

 4. Khủng hoảng phong kiến
- **Thế kỷ 14-15**: Cuộc Khủng hoảng thế kỷ 14 (Black Death, chiến tranh, và đói kém) đã làm giảm số lượng nông nô, dẫn đến việc họ yêu cầu quyền lợi và tự do nhiều hơn.
- **Nâng cao quyền lực của nhà nước**: Các vua và hoàng gia bắt đầu củng cố quyền lực, tạo ra những quốc gia tập quyền, dẫn đến sự suy giảm của chế độ phong kiến.

5. Kết thúc chế độ phong kiến
- **Cuối thế kỷ 15**: Chế độ phong kiến ở Tây Âu dần suy yếu, nhường chỗ cho các quốc gia hiện đại với các chính quyền tập quyền và nền kinh tế thị trường.

Quá trình này không chỉ là sự chuyển đổi từ phong kiến sang quốc gia tập quyền mà còn phản ánh những thay đổi sâu sắc trong xã hội, kinh tế và chính trị ở Tây Âu.