Để xác định công thức phân tử của hợp chất \( X \) và số đồng phân bậc 1, ta thực hiện các bước sau:

### 1. Xác định Công Thức Phân Tử

**Bước 1: Tính phần trăm khối lượng của các nguyên tố còn lại**

Cho hợp chất \( X \) chứa các nguyên tố C, H, N và phần trăm khối lượng của C là 65,75%.

Do đó, phần trăm khối lượng của H và N là:
\[
\text{Phần trăm khối lượng của H và N} = 100\% - 65,75\% = 34,25\%
\]

**Bước 2: Tìm phần trăm khối lượng của H và N**

Ta biết rằng hợp chất \( X \) tác dụng với HCl theo tỉ lệ 1:1. Điều này có nghĩa là mỗi phân tử hợp chất \( X \) có một nguyên tử nitơ (N) và một nguyên tử hydro (H) để phản ứng với một phân tử HCl.

Do đó, phần trăm khối lượng của N có thể được tính từ sự tác dụng này. Ta cũng biết rằng phần còn lại là H.

- Phần trăm khối lượng của N trong hợp chất:
\[
\text{Phần trăm khối lượng của N} = 14 \text{ (khối lượng nguyên tử N) } \times x
\]

- Phần trăm khối lượng của H trong hợp chất:
\[
\text{Phần trăm khối lượng của H} = 1 \text{ (khối lượng nguyên tử H) } \times y
\]

**Bước 3: Tính số nguyên tử và công thức phân tử**

Ta có ba nguyên tố, phần trăm khối lượng của chúng có thể được sử dụng để tìm công thức phân tử.

**Giả sử hợp chất có công thức \( C_nH_mN \)**

Dựa trên thông tin phần trăm, ta có thể thiết lập các phương trình.

Giả sử phần trăm khối lượng của H và N là \( H_{\%} \) và \( N_{\%} \):
- \( H_{\%} \) và \( N_{\%} \) cộng lại phải bằng 34,25%.

### Ví dụ cụ thể

Xem xét một hợp chất đơn giản với công thức dạng \( C_3H_7N \) (mạch hở):

- **Khối lượng phân tử của \( C_3H_7N \)**:
\[
\text{Khối lượng phân tử} = 3 \times 12 + 7 \times 1 + 14 = 36 + 7 + 14 = 57 \text{ g/mol}
\]

- **Phần trăm khối lượng của từng nguyên tố trong \( C_3H_7N \)**:
- C: \( \frac{3 \times 12}{57} \times 100\% = \frac{36}{57} \times 100\% \approx 63,16\% \)
- H: \( \frac{7 \times 1}{57} \times 100\% = \frac{7}{57} \times 100\% \approx 12,28\% \)
- N: \( \frac{14}{57} \times 100\% \approx 24,56\% \)

Như vậy, phần trăm của C gần với 65,75% và phần trăm của H và N cộng lại gần với 34,25%.

### Công Thức Phân Tử và Đồng Phân

- **Công thức phân tử hợp chất \( X \)** là \( C_3H_7N \).

- **Số đồng phân bậc 1** của hợp chất này là:

1. **Propylamine (C\(_3\)H\(_7\)N)** có một đồng phân chính, đó là propylamine.
2. **Isopropylamine (C\(_3\)H\(_7\)N)** là đồng phân khác.

Như vậy, hợp chất có số đồng phân bậc 1 là 2.

### Kết Luận

- **Công thức phân tử của hợp chất \( X \)**: \( C_3H_7N \)
- **Số đồng phân bậc 1**: 2

Để xác định công thức của hợp chất X, ta có thể bắt đầu từ tỷ lệ phần trăm khối lượng của các nguyên tố trong hợp chất.

Bước 1: Tính số mol của các nguyên tố
Giả sử hợp chất X có khối lượng mol là 100 g.

Khối lượng carbon (C) = 65,75 g
Khối lượng còn lại (H và N) = 100 g - 65,75 g = 34,25 g
Bước 2: Tính số mol của C
Số mol C = 65,75 g / 12 g/mol (khối lượng mol của C) = 5,48 mol
Bước 3: Tính khối lượng của H và N
Giả sử hợp chất có công thức chung là
?
?
?
?
?
?
C
x
​
H
y
​
N
z
​
. Ta biết rằng H và N chiếm 34,25 g.

Gọi:

Khối lượng mol của H = 1 g/mol
Khối lượng mol của N = 14 g/mol
Giả sử có
?
y mol H và
?
z mol N. Ta có phương trình:

?
+
14
?
=
34
,
25
y+14z=34,25

Bước 4: Tính số mol H và N
Từ phản ứng với HCl theo tỷ lệ 1:1, ta có thể suy ra rằng số mol của N phải bằng số mol của HCl.

Giả sử số mol N =
?
z, thì số mol HCl cũng là
?
z.

Bước 5: Tính toán số nguyên tử
Từ phương trình
?
+
14
?
=
34
,
25
y+14z=34,25 và
?
=
?
/
2
z=y/2 (do N chỉ có 1 nguyên tử trong hợp chất):

Thay vào phương trình:

?
+
14
(
?
/
2
)
=
34
,
25
y+14(y/2)=34,25

Giải phương trình này sẽ cho ra số nguyên tử của H và N.

Bước 6: Xác định công thức
Sau khi tính toán, ta có thể tìm ra được công thức của hợp chất X.

Bước 7: Tìm số đồng phân bậc 1
Công thức của hợp chất có thể là
?
5
?
11
?
C
5
​
H
11
​
N (nếu tính đúng), thì số đồng phân bậc 1 sẽ là 3 (n-alkyl, iso, cyclo).

Kết luận
Công thức hợp chất X:
?
5
?
11
?
C
5
​
H
11
​
N (giả định)
Số đồng phân bậc 1: 3