Nhân vật tri huyện trong tác phẩm mang tính biểu tượng, đại diện cho giai cấp thống trị trong xã hội xưa. Bởi thế, tác giả dân gian không đặt cho nhân vật một cái tên cụ thể mà chỉ gọi chung là tri huyện nhằm phê phán, châm biếm những kẻ đứng đầu bộ máy cai trị tham lam, chuyên bày trò nhũng nhiễu nhân dân 12. Thông qua nhân vật tri huyện, tác giả dân gian thể hiện thái độ châm biếm, phê phán những tên quan tham lam ở xã hội xưa. Ngay phần đầu đoạn trích, người đọc đã có được những hình dung khá cụ thể về nhân vật qua lời tự giới thiệu: “Quyền trọng trấn nha môn. Bản …”. Nhân vật Huyện Trìa là nhân vật có số lượt lời nhiều nhất (6 lượt lời) với Đề lại, Thị hến, vợ chồng Trùm Sò; bàng thoại, độc thoại, đối thoại. Bởi Huyện Trìa là người cầm cân nảy mực, vừa ba hoa, vừa muốn làm ra vẻ công minh vừa muốn tán tỉnh, lấy lòng Thị hến, lấn át Đề hầu, dọa dẫm Trùm Sò 34. Một số nhân vật điển hình như Tri huyện, Đề lại, Lí trưởngtrong tác phẩm, ỷ vào chức quyền mà hà hiếp dân lành để thu về những khoảng lợi cho mình. Dân nghèo như Thị Hến, Nghêu, Ốc tượng trưng cho những người thấp cổ bé họng trong xã hội cũ, không có tiếng nói để thanh minh cho mình, đành phải chịu những uất ức nuốt ngược vào trong 3.