Việc giáo dục về đạo lý làm người cho con cháu là việc làm thường xuyên và có tính chất truyền thống của nhân dân ta từ xưa đến nay, từ thế hệ này sang thế hệ khác. Vì vậy câu tục ngữ “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” là một bài học mà ông cha ta muốn nhắc nhở đời sau về lòng biết ơn, về thái độ trân trọng đối với những người tạo ra những thành quả cho chúng ta hưởng thụ.

 
Như một lời nói bình thường thật giản dị dễ hiểu, câu tục ngữ nêu lên một sự việc: khi ăn một trái cây chin mọng, với hương vị ngọt ngào thì ta phải nhớ tới công lao vun xới, chăm trồng của người trồng nên chúng. Từ nghĩa thực đó, ta ngầm hiểu: “ăn quả” là hưởng thụ những thành quả lao động, còn “người trồng cây” là người đã làm nên những thành quả ấy. Như vậy,câu tục ngữ nhắc nhở chúng ta một vấn đề: chúng ta là người hưởng thụ những thành quả lao động do người khác làm ra thì chúng ta phải nhớ tới công ơn của họ. Hay nói cách khác ta phải biết ơn những người đã mang lại cho chúng ta cuộc sống ấm no như hômnay.

Thật vậy, câu tục ngữ đã nêu lên một quan niệm sống đúng đắn và hợp lý. Bởi lẽ, trên đời này không có một thành quả nào tự nhiên mà có được. đó là kết quả của một quá trình lao động khó nhọc,là công sức của con người. Tất cả những vật dụng đang sử dụng, tiêu dùng…đều do công sức của người lao động làm ra. Công lao ấy thật vất vả, có khi đánh đổi suốt cả cuộc đời người. Từ tấm áo ta mặc, cài bàn ta ngồi, cuốn sách ra đọc, bản nhạc ta nghe…đều do công sức lao động của người khác để ta hưởng thụ. Ta có biết đâu để có được  hạt gạo thơm lừng cho ta ăn hàng ngày bác nông dân phải dầm mưa dãi nắng; để có được sản phẩm ta tiêu dùng hằng ngày, các chú công nhân phải miệt mài, đổ mồ hôi trong các hầm mỏ, xí nghiệp….để có được cuộc sống yên vui, hạnh phúc như hôm nay, các anh chiến sĩ đã phải vào sinh ra tử để bảo vệ vùng trời, vùng biển cho ta…Họ chính là những người trồng cây. Những người trồng cây đó đã làm ra của cải vật chất lẫn tinh thần để cho chúng ta hưởng thụ. Những thành tựu đó được vun trồng bằng mồ hôi, nước mắt và cả xương máu của họ nữa. Còn ta, ta chỉ là những người ăn quả là người hưởng thụ những thành quả của người khác mang lại cho ta, tất nhiên ta phải biết ơn họ. là người Việt nam, vốn dĩ sống có tình nghĩa thủy chung nên việc “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” là lẽ đương nhiên, là điều tất yếu. Đó mới là đạo lý làm người,

Tuy nhiên biết ơn không phải là nói suông mà ta phải thể hiện bằng những việc làm cụ thể. Đối với tổ tiên, ông bà trong nhà thường có bàn thờ gia tộc. ngày nay nhân dân ta tưởng niệm các anh hùng có công dựng nước và giữ nước bằng ngày giỗ tổ long trọng trong cả nước. Đó là những biểu hiện tốt đẹp, là truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ta. Còn đối với cha mẹ, thầy cô giáo ta phải biết vâng lời và luôn làm cho những người trồng cây này được vui lòng. Ngoài ra ta cũng còn phải biết luôn luôn giúp đỡ, chăm sóc, thăm hỏi những gia đình liệt sỹ,thương binh vì họ đã hi sinh quá nhiều để cho chúng ta yên vui và hạnh phúc…Nhớ ơn, biết ơn, đền đáp công ơn người khác là bổn phận thiêng liêng,là nhân cách đạo đức của con người;đồng thời đay cũng là nền tảng để xây dựng một xã hội văn minh,tốt đẹp.

Thế nhưng,hiện nay không ít kẻ vong ân bội nghĩa, sống không tình không nghĩa họ chạy theo tiền bạc, danh vọng mà quên đi quá khứ. Họ quên ơn cha mẹ, thầy cô đã từng nuôi dưỡng,dạy dỗ họ nên người. Họ sống xa hoa lãng phí, coi khinh người lao động, thâm lạm của công….Họ đã quên tất cả những người đã mang lại cho họ cuộc sống hôm nay. Đó là những biểu hiện suy thoái về đạo đức về nhân cách. Những kẻ đó cần phải được nghiêm khắc lên án phê phán và đáng cho người đời xa lánh.

Và ta cũng nên hieur rằng, hiện nay nhớ ơn người đi trước,không những bảo vệ những di sản của cha ông để lại mà ta còn phải phát huy những thành quả ấy ngày càng tốt đẹp hơn. Có nghĩa là vừa là “người ăn quả” vừa là ‘ người trồng cây” cho đời sau. Đây mới chính là việc làm có ý nghĩa thiết thực nhất mỗi người chúng ta cần phải ý thức về việc làm của cha ông.

Tóm lại, câu tục ngữ “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” là một bài học giáo dục sâu sắc về đạo lý làm người: phải biết ơn những người mang lại cho ta cuộc sống ấm no, hạnh phúc hôm nay. Đây là lời dạy mãi mãi có giá trị với thời gian. Nó cũng giúp ta vừa sống đẹp, vừa rèn luyện nhân cách của mình, đồng thời nó cũng thể hiện một nét đẹp truyền thống của dân tộc Việt Nam.

1. Mở Bài

· Câu tục ngữ nói về đạo lý ơn nghĩa tốt đẹp: Một trong những câu tục ngữ nói về đạo lý ơn nghĩa của nhân dân ta từ xưa đến nay luôn được lưu truyền đó là câu "Ăn quả nhớ kẻ trồng cây".

2. Thân Bài

· Giải thích câu tục ngữ:

· Nghĩa đen: Khi ăn quả phải nhớ đến kẻ đã có công trồng cây, không có kẻ trồng cây làm sao có cây, có quả để ăn

· Nghĩa bóng: "quả" ở đây chính là thành quả, thành tựu, "ăn quả" chính là hưởng thụ thành quả ấy, khi đó ta phải nhớ đến công lao của những "kẻ trồng cây" - những người đã bỏ ra công sức, mồ hôi nước mắt thậm chí cả xương máu để có được thành quả đó

· Chứng minh ý nghĩa câu tục ngữ:

· Ý nghĩa: Đó chính là đạo lý ơn nghĩa tốt đẹp, phải ghi nhớ và biết ơn những người đã giúp đỡ ta trong lúc khó khăn, người mang lại cho ta những điều quý giá trong cuộc sống

· Thời xưa: Thờ cúng ông bà tổ tiên, cha mẹ đã mất, cúng cảm tạ thần linh, tạ ơn trời đất cho mùa màng bội thu

· Thời nay: Ngày Nhà giáo Nam 20-11, ngày Thương binh Liệt sĩ 27-7

3. Kết Bài

Khẳng định giá trị câu tục ngữ "Ăn quả nhớ kẻ trồng cây": Như vậy, câu tục ngữ "Ăn quả nhớ kẻ trồng cây" đã không chỉ nhắc nhở chúng ta về một truyền thống tốt đẹp của dân tộc mà còn là bài học làm người, bài học về sự biết ơn, nhắc nhở mỗi con người đều phải ghi nhớ, rèn luyện lòng biết ơn của mình