Chế độ dinh dưỡng của cơ thể người không cố định mà chịu sự chi phối và quyết định bởi nhiều yếu tố khác nhau. Dưới đây là các yếu tố chính theo kiến thức khoa học đời sống:

1. Yếu tố sinh học của cơ thể (Đặc điểm cá nhân)
Độ tuổi: Nhu cầu dinh dưỡng thay đổi theo từng giai đoạn phát triển. Trẻ em và tuổi dậy thì cần nhiều năng lượng, protein và canxi để phát triển chiều cao, thể chất; trong khi người cao tuổi cần ít calo hơn, chú trọng thực phẩm dễ tiêu hóa và bảo vệ xương khớp.
Giới tính: Nam giới thường có khối lượng cơ bắp lớn hơn và chuyển hóa cơ bản cao hơn nên nhu cầu về năng lượng và chất đạm (protein) thường cao hơn nữ giới cùng độ tuổi.
Tình trạng sinh lý: Phụ nữ mang thai, đang cho con bú hoặc người bệnh đang trong giai đoạn hồi phục sẽ có nhu cầu dinh dưỡng đặc biệt cao hơn rất nhiều (tăng cường sắt, canxi, vitamin, đạm...).
2. Mức độ hoạt động thể lực và lối sống
Cường độ vận động: Người lao động chân tay nặng nhọc, vận động viên thể thao cần lượng calo và dưỡng chất lớn hơn rất nhiều so với người làm việc văn phòng, ít vận động.
Lối sống: Thói quen sinh hoạt hằng ngày, thời gian nghỉ ngơi, chất lượng giấc ngủ cũng ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất và cách cơ thể hấp thu chất dinh dưỡng.
3. Tình trạng sức khỏe và bệnh lý
Cơ thể khỏe mạnh sẽ có chế độ dinh dưỡng cân đối, toàn diện.
Tuy nhiên, nếu đang mắc các bệnh lý cụ thể (như tiểu đường, huyết áp cao, gout, dị ứng thực phẩm, bệnh thận...), chế độ ăn bắt buộc phải tuân theo sự tư vấn y tế để kiêng khem hoặc bổ sung những chất phù hợp.
4. Yếu tố kinh tế - xã hội và văn hóa
Điều kiện kinh tế: Khả năng tài chính ảnh hưởng trực tiếp đến việc lựa chọn và tiếp cận nguồn thực phẩm đa dạng, chất lượng cao.
Yếu tố văn hóa, tôn giáo và địa lý: Vùng miền sinh sống (miền núi, đồng bằng, miền biển) cùng với phong tục tập quán, tín ngưỡng (như ăn chay trường, kiêng kỵ một số loại thực phẩm theo tôn giáo) tạo nên nét đặc trưng riêng trong chế độ dinh dưỡng.