- Để tính phần trăm khối lượng (\%) của các nguyên tố trong một hợp chất hóa học, chúng ta áp dụng công thức tổng quát sau:
$\%m_{Nguyên tố}=\frac{M_{Nguyên tố }\times \mathrm{Số} \mathrm{nguyên} \mathrm{tử} \mathrm{của} \mathrm{nguyên} \mathrm{tố} \mathrm{đó} }{M_{Hợp chất}}\times 100\%$
Trước hết, hãy nhớ lại nguyên tử khối (M) của các nguyên tố xuất hiện trong các hợp chất trên:
H = 1, C = 12, O = 16, Na = 23, Cl = 35,5, Ca = 40
1. Hợp chất CaCO₃ (Calcium carbonate)
Khối lượng mol của hợp chất: $M_{CaC{O}_3}=40+12+16\times 3=100$ g/mol
Phần trăm khối lượng các nguyên tố:
$\mathit{\%}{m}_{Ca}=\frac{40}{100}\times 100\%=40\%$
%$m_C=\frac{12}{100}\times 100\%=12\%$
%$m_O=100\%-40\%-12\%=48\%$
2. Hợp chất Na₂CO₃ (Sodium carbonate)
- Khối lượng mol của hợp chất: $M_{N{a}_{2}C{O}_3}=23\times 2+12+16\times 3=106$ g/mol
- Phần trăm khối lượng các nguyên tố: (Làm tròn đến chữ số thập phân thứ hai)
%$m_{Na}=\frac{23\times 2}{106}\times 100\%\approx 43,40\%$
%$m_C=\frac{12}{106}\times 100\%\approx 11,32\%$
$\%m_O=100\%-43,40\%-11,32\%=45,28\%$
3. Hợp chất NaClO (Sodium hypochlorite)
- Khối lượng mol của hợp chất: $M_{NaClO}=23+35,5+16=74,5$ g/mol
- Phần trăm khối lượng các nguyên tố: (Làm tròn đến chữ số thập phân thứ hai)
%$m_{Na}=\frac{23}{74,5}\times 100\%\approx 30,87\%$
%$m_{Cl}=\frac{35,5}{74,5}\times 100\%\approx 47,65\%$
%$m_O=100\%-30,87\%-47,65\%=21,48\%$
4. Hợp chất H₂CO₃ (Carbonic acid)
- Khối lượng mol của hợp chất: $M_{H_{2}C{O}_3}=1\times 2+12+16\times 3=62$ g/mol
- Phần trăm khối lượng các nguyên tố: (Làm tròn đến chữ số thập phân thứ hai)
%$m_H=\frac{1\times 2}{62}\times 100\%\approx 3,23\%$
%$m_C=\frac{12}{62}\times 100\%\approx 19,35\%$
%$m_O=100\%-3,23\%-19,35\%=77,42\%$

1. Canxi cacbonat (\(CaCO_{3}\))
Khối lượng mol (\(M\)): \(40 + 12 + (16 \times 3) = 100\) (g/mol)
%Ca = \(\frac{40}{100} \times 100\% = \mathbf{40\%}\)
%C = \(\frac{12}{100} \times 100\% = \mathbf{12\%}\)
%O = \(100\% - 40\% - 12\% = \mathbf{48\%}\)

2. Natri cacbonat (\(Na_{2}CO_{3}\))
Khối lượng mol (\(M\)): \((23 \times 2) + 12 + (16 \times 3) = 106\) (g/mol)
%Na = \(\frac{23 \times 2}{106} \times 100\% \approx \mathbf{43,4\%}\)
%C = \(\frac{12}{106} \times 100\% \approx \mathbf{11,3\%}\)
%O = \(100\% - 43,4\% - 11,3\% = \mathbf{45,3\%}\)

3. Natri hypoclorit (\(NaClO\))
Khối lượng mol (\(M\)): \(23 + 35,5 + 16 = 74,5\) (g/mol)
%Na = \(\frac{23}{74,5} \times 100\% \approx \mathbf{30,87\%}\)
%Cl = \(\frac{35,5}{74,5} \times 100\% \approx \mathbf{47,65\%}\)
%O = \(100\% - 30,87\% - 47,65\% = \mathbf{21,48\%}\)

4. Axit cacbonic (\(H_{2}CO_{3}\))
Khối lượng mol (\(M\)): \((1 \times 2) + 12 + (16 \times 3) = 62\) (g/mol)
%H = \(\frac{2}{62} \times 100\% \approx \mathbf{3,23\%}\)
%C = \(\frac{12}{62} \times 100\% \approx \mathbf{19,35\%}\)
%O = \(100\% - 3,23\% - 19,35\% = \mathbf{77,42\%}\)