hãy phân tích những nét chung về tổ chức bộ máy nhà nước qua các triều đại phong kiến ở Việt Nam.Bộ máy nhà nước thời Lê Sơ(triều vua Lê Thánh Tông )được hoàn thiện như thế nào?
Quảng cáo
3 câu trả lời 39
1. Những nét chung về tổ chức bộ máy nhà nước phong kiến Việt Nam
Chế độ quân chủ chuyên chế: Vua nắm mọi quyền lực cao nhất.
Bộ máy tổ chức từ trung ương đến địa phương:Trung ương: vua và các quan giúp việc
Địa phương: chia đơn vị hành chính để quản lí
Pháp luật được ban hành để quản lí xã hội (luật Hồng Đức, luật Hình thư…)
Quân đội được tổ chức chặt chẽ để bảo vệ đất nước
Tuyển chọn quan lại bằng thi cử (khoa cử) → chọn người tài
Nhận xét: Bộ máy ngày càng hoàn chỉnh, chặt chẽ và tập trung quyền lực vào nhà vua
2. Bộ máy nhà nước thời Lê Sơ (đặc biệt thời vua Lê Thánh Tông)
Hoàn thiện và chặt chẽ nhất trong các triều đại phong kiến
Ở trung ương:
Vua nắm quyền tuyệt đối
Bỏ chức Tể tướng → tăng quyền cho vua
Lập các cơ quan: Lục bộ (6 bộ):Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình, Công
Có các cơ quan giám sát: Ngự sử đài, Hàn lâm viện
Ở địa phương:
Chia cả nước thành 13 đạo thừa tuyên
Có hệ thống quan lại quản lí từ trên xuống dưới
Pháp luật:
Ban hành Luật Hồng Đức → hoàn chỉnh, tiến bộ
Nhận xét:
Bộ máy nhà nước thời Lê Thánh Tông tập trung, thống nhất, hoàn chỉnh nhất
Góp phần làm cho đất nước phát triển mạnh và ổn định
I. Những nét chung về tổ chức bộ máy nhà nước phong kiến Việt Nam
Xuyên suốt các triều đại từ Ngô, Đinh, Tiền Lê đến Lý, Trần, Hồ và Lê Sơ, bộ máy nhà nước ta có những đặc điểm chung sau:
Thể chế chính trị: Đều theo chế độ Quân chủ chuyên chế trung ương tập quyền. Nhà vua (Hoàng đế) là người nắm mọi quyền hành cao nhất về chính trị, quân sự, ngoại giao và tư pháp.
Hệ thống quan lại: Được chia làm hai ban: Văn và Võ. Quan lại được tuyển chọn chủ yếu qua con đường thi cử (đặc biệt từ thời Lê Sơ trở đi) hoặc tiến cử.
Sự phân cấp hành chính: Chia làm hai mức rõ rệt:
Trung ương: Gồm các cơ quan giúp việc cho vua (Sảnh, Viện, Bộ).
Địa phương: Chia theo các cấp Phủ, Huyện (Châu), Xã.
Vai trò của làng xã: Cấp xã luôn là đơn vị hành chính cơ sở và có tính tự quản nhất định trong cộng đồng dân cư.
II. Sự hoàn thiện bộ máy nhà nước thời Lê Sơ (Triều vua Lê Thánh Tông)
Dưới thời vua Lê Thánh Tông, bộ máy nhà nước đạt đến đỉnh cao của sự tập quyền, được coi là hoàn thiện nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam qua cuộc cải cách lớn năm 1466:
1. Ở Trung ương: "Tăng cường quyền lực tuyệt đối cho nhà vua"
Bãi bỏ các chức quan trung gian: Vua Lê Thánh Tông đã bãi bỏ những chức vụ cao cấp nhất như Tướng quốc, Đại tổng quản, Hành khiển... vốn có quyền lực quá lớn, dễ gây nguy cơ lấn át quyền vua.
Thiết lập Lục Bộ: Trực tiếp giúp việc cho vua là 6 bộ (Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình, Công), mỗi bộ phụ trách một lĩnh vực riêng biệt và chịu trách nhiệm trực tiếp trước nhà vua.
Hệ thống cơ quan giám sát (Lục Khoa và Lục Tự): Theo dõi và giám sát hoạt động của 6 bộ để tránh sai sót và tham nhũng. Ngoài ra còn có Ngự sử đài chuyên can gián vua và thanh tra quan lại.
2. Ở Địa phương: "Phân chia chặt chẽ để quản lý"
Đổi đơn vị hành chính: Cả nước được chia thành 13 đạo thừa tuyên (12 đạo cũ và sau đó thêm đạo Quảng Nam).
Thiết lập Tam ty: Tại mỗi đạo, vua không để một người nắm toàn quyền mà chia thành 3 ty quản lý độc lập:
Đô ty: Phụ trách quân đội, an ninh.
Thừa ty: Phụ trách hành chính, thuế khóa, hộ tịch.
Hiến ty: Phụ trách thanh tra, kiểm soát và luật pháp.
Cấp cơ sở: Dưới đạo là Phủ, Huyện (Châu) và cuối cùng là Xã.
3. Phương thức tuyển chọn quan lại
Lấy giáo dục và khoa cử làm phương thức chính để tuyển chọn người tài, không phân biệt thành phần xuất thân. Điều này giúp bộ máy nhà nước có nhiều người giỏi, trung thành và giảm bớt ảnh hưởng của tầng lớp quý tộc cũ.
Kết luận
Bộ máy nhà nước thời Lê Thánh Tông được hoàn thiện theo hướng tập trung quyền lực cao độ vào tay nhà vua, tạo nên một hệ thống hành chính chặt chẽ, chuyên nghiệp từ trên xuống dưới. Đây chính là nền tảng giúp Đại Việt trở thành một cường quốc mạnh nhất khu vực Đông Nam Á lúc bấy giờ.
Quảng cáo
Bạn cần hỏi gì?
Câu hỏi hot cùng chủ đề
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
4483 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
3964 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
3930 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
3464 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
3390 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
3332 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
3033
