Trong thời kì Bắc thuộc, mặc dù bị chính quyền phương Bắc tìm cách đồng hóa, nhân dân ta vẫn kiên trì gìn giữ phong tục, tập quán và truyền thống văn hóa dân tộc bằng nhiều cách. Trước hết, người Việt vẫn duy trì tiếng nói riêng, coi đó là yếu tố cốt lõi của bản sắc. Các phong tục như ăn trầu, nhuộm răng, búi tóc, thờ cúng tổ tiên, tổ chức lễ hội truyền thống… vẫn được bảo tồn và truyền lại qua nhiều thế hệ. Bên cạnh đó, đời sống làng xã với những quy ước riêng cũng góp phần giữ vững nếp sống và văn hóa bản địa. Nhân dân ta còn thể hiện tinh thần độc lập qua các cuộc khởi nghĩa chống ách đô hộ, tiêu biểu như khởi nghĩa của Hai Bà Trưng, Bà Triệu, hay Lý Bí. Những hoạt động đó không chỉ nhằm giành lại độc lập mà còn góp phần bảo vệ và khẳng định bản sắc văn hóa dân tộc. Nhờ vậy, dù trải qua hàng nghìn năm đô hộ, dân tộc ta vẫn giữ được cội nguồn và truyền thống riêng biệt.