Các cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, Lý Bí và Mai Thúc Loan là những mốc son chói lọi trong thời kỳ Bắc thuộc, thể hiện tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam.
1. Điểm giống nhau
- Mặc dù diễn ra ở các thời điểm khác nhau, các cuộc khởi nghĩa này đều có những đặc điểm chung cốt lõi:
+ Mục tiêu cao nhất: Đều nhằm lật đổ ách thống trị của các triều đại phong kiến phương Bắc, giành lại độc lập, tự chủ cho dân tộc.
+ Tính chất: Đều là các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, mang tính nhân dân sâu sắc, quy tụ được đông đảo các tầng lớp nhân dân và hào kiệt khắp nơi tham gia.
+ Kết quả bước đầu: Đều giành được thắng lợi, đánh đuổi được quân đô hộ, làm chủ đất nước và thiết lập được chính quyền độc lập tự chủ trong một khoảng thời gian nhất định.
+ Ý nghĩa lịch sử: Khẳng định ý chí độc lập, không chịu khuất phục trước ngoại bang; để lại những bài học quý báu về nghệ thuật quân sự và tinh thần đoàn kết cho các cuộc đấu tranh sau này.
2. Điểm khác nhau
- Sự khác biệt chủ yếu nằm ở thời gian, kẻ thù đối đầu và quy mô thiết lập chính quyền sau thắng lợi:

Tiêu chí	Khởi nghĩa Hai Bà Trưng	Khởi nghĩa Lý Bí	Khởi nghĩa Mai Thúc Loan
Thời gian	Năm 40 - 43 (Thế kỷ I)	Năm 542 - 602 (Thế kỷ VI)	Năm 713 - 722 (Thế kỷ VIII)
Kẻ thù đối đầu	Nhà Đông Hán	Nhà Lương	Nhà Đường
Địa bàn bùng nổ	Hát Môn (Phúc Thọ, Hà Nội)	Thái Bình (Sơn Tây hoặc Thái Bình)	Sa Nam (Nam Đàn, Nghệ An)
Kết quả xây dựng chính quyền	Trưng Trắc lên ngôi vua (Trưng Vương), đóng đô ở Mê Linh.	Lý Bí lên ngôi hoàng đế (Lý Nam Đế), đặt tên nước là Vạn Xuân, dựng điện Cổ Pháp.	Mai Thúc Loan lên ngôi vua (Mai Hắc Đế), xây thành Vạn An làm kinh đô.
Quy mô và liên kết	Huy động sức mạnh từ các nữ tướng và hào kiệt địa phương là chủ yếu.	Xây dựng quân đội quy củ, có sự giúp sức của các tướng lĩnh giỏi như Triệu Quang Phục.	Có sự liên kết rộng rãi với nhân dân các nước láng giềng (Chăm-pa, Chân Lạp).

hởi nghĩa Hai Bà Trưng (năm 40), Lý Bí (542) và Mai Thúc Loan (713) đều là các cuộc đấu tranh oanh liệt chống Bắc thuộc, nhằm giành độc lập dân tộc. Điểm chung là tinh thần yêu nước, nổ ra vào mùa xuân, trải qua hai giai đoạn khởi nghĩa - kháng chiến và đều giành thắng lợi tạm thời, lập quốc gia riêng, thể hiện ý chí độc lập tự chủ. 
Bảng so sánh chi tiết:
 
Điểm khác nhau 
Khởi nghĩa Hai Bà Trưng (năm 40-43)
Khởi nghĩa Lý Bí (năm 542-602)
Khởi nghĩa Mai Thúc Loan (năm 713-722)
Lãnh đạo
Hai Bà Trưng (Trưng Trắc, Trưng Nhị) - Phụ nữ.
Lý Bí (Lý Nam Đế).
Mai Thúc Loan (Mai Hắc Đế).
Đối tượng
Nhà Đông Hán.
Nhà Lương.
Nhà Đường.
Địa bàn chính
Hát Môn (Hà Nội) -> Luy Lâu (Bắc Ninh).
Thái Bình, lan rộng toàn Giao Châu.
Hoan Châu (Nghệ An), lan rộng ra cả nước.
Kết quả
Giành độc lập, xưng vương, đóng đô tại Mê Linh.
Lập nước Vạn Xuân, xưng đế, đặt niên hiệu riêng.
Giành thắng lợi nhất thời, xưng đế, xây dựng Vạn An thành.
Ý nghĩa
Mở đầu cuộc đấu tranh giành độc lập, khẳng định vai trò phụ nữ.
Khẳng định chủ quyền, xưng đế (ngang hàng phương Bắc).
Tiếp nối truyền thống, cổ vũ tinh thần đấu tranh thế kỷ X.
Điểm khác biệt chính:
Lãnh đạo: Hai Bà Trưng là nữ giới.
Địa bàn: Hai Bà Trưng và Lý Bí bắt đầu từ miền Bắc, trong khi Mai Thúc Loan bắt đầu từ miền Trung (Nghệ An) và nhận được sự hưởng ứng rộng lớn hơn từ các vùng lân cận.
Đối tượng: Các cuộc khởi nghĩa đối đầu với các triều đại phong kiến khác nhau: Đông Hán, nhà Lương và nhà Đường. 
Mặc dù cả ba cuộc khởi nghĩa đều thất bại sau đó trước sự phản công của phong kiến phương Bắc, chúng đều có ý nghĩa lịch sử sâu sắc, củng cố lòng tự hào và duy trì ý chí độc lập của người Việt. 

1. Điểm giống nhau
Mục tiêu: Đều nhằm mục đích đánh đuổi ách đô hộ của các triều đại phong kiến phương Bắc, giành độc lập và chủ quyền cho dân tộc.
Lực lượng: Huy động được sự ủng hộ và tham gia đông đảo của các tầng lớp nhân dân (nhất là nông dân).
Tinh thần: Thể hiện ý chí bất khuất, tinh thần yêu nước và khát vọng tự do mãnh liệt của người Việt.
Kết quả thời gian đầu: Đều giành được thắng lợi bước đầu, thiết lập được nền độc lập tự chủ trong một khoảng thời gian nhất định trước khi bị quân phương Bắc tái xâm lược.
 

 
2. Điểm khác nhau
 
Tiêu chí
Khởi nghĩa Hai Bà Trưng (Năm 40)
Khởi nghĩa Lý Bí (Năm 542)
Khởi nghĩa Mai Thúc Loan (Năm 713)
Kẻ thù trực tiếp
Nhà Đông Hán
Nhà Lương
Nhà Đường
Địa bàn bùng nổ
Hát Môn (Phúc Thọ, Hà Nội)
Thái Bình (Sơn Tây hoặc Thái Bình)
Sa Nam (Nam Đàn, Nghệ An)
Kết quả xây dựng chính quyền
Trưng Trắc lên ngôi vua (Trưng Vương), đóng đô ở Mê Linh.
Lý Bí lên ngôi hoàng đế (Lý Nam Đế), đặt tên nước là Vạn Xuân.
Mai Thúc Loan lên ngôi vua (Mai Hắc Đế), xây dựng căn cứ ở thành Vạn An.
Quy mô
Rộng khắp từ miền ngược đến miền xuôi, thu hút nhiều nữ tướng tham gia.
Lan rộng khắp Giao Châu, lật đổ chính quyền đô hộ nhanh chóng.
Có sự liên kết với các nước láng giềng như Chăm-pa, Chân Lạp để chống giặc.
 

Điểm nhấn quan trọng:
Khởi nghĩa Hai Bà Trưng là cuộc khởi nghĩa đầu tiên của người Việt trong thời Bắc thuộc.
Khởi nghĩa Lý Bí lần đầu tiên nước ta có danh hiệu Hoàng đế và tên nước riêng (Vạn Xuân).
Khởi nghĩa Mai Thúc Loan thể hiện tầm nhìn về liên minh khu vực để chống ngoại xâm.