Để cải tạo và chống thoái hóa đất, chúng ta cần phối hợp các biện pháp cơ học, sinh học và canh tác hợp lý. Dưới đây là 4 biện pháp quan trọng nhất:

Đây là biện pháp hàng đầu để cải tạo đất mặn, đất phèn hoặc đất khô hạn.

• Tác dụng: Xây dựng hệ thống mương máng để dẫn nước ngọt vào rửa mặn, rửa phèn và tiêu thoát nước kịp thời để tránh ngập úng, gây bí chặt đất.

Sử dụng phân chuồng, phân xanh và các loại phân vi sinh thay vì lạm dụng phân bón hóa học.

• Tác dụng: Phân hữu cơ giúp bổ sung mùn, làm đất tơi xốp, tăng khả năng giữ nước và tạo môi trường cho các vi sinh vật có lợi phát triển, từ đó phục hồi độ phì nhiêu của đất.

Thay đổi loại cây trồng trên cùng một đơn vị diện tích hoặc trồng xen kẽ các loại cây (đặc biệt là cây họ Đậu).

• Tác dụng: Giúp đất không bị cạn kiệt một loại dinh dưỡng nhất định. Cây họ Đậu có khả năng cố định đạm từ khí quyển, giúp làm giàu nguồn đạm tự nhiên cho đất.

Sử dụng các phụ phẩm nông nghiệp (rơm rạ, cỏ khô) để che phủ mặt đất hoặc trồng các băng cây xanh.

• Tác dụng: Hạn chế sự xói mòn do mưa, giảm bốc hơi nước vào mùa khô và ngăn chặn tác động trực tiếp của ánh nắng mặt trời làm chết vi sinh vật trong đất.