Bài sưu tầm truyện cổ dân gian ở địa phương Ba Sơn
Tên truyện: Sự tích núi Ba Sơn
Ngày xưa, ở vùng đất Ba Sơn còn hoang sơ, người dân sống chủ yếu bằng nghề săn bắn và làm rẫy. Cuộc sống tuy khó khăn nhưng yên bình. Trong làng có một chàng trai tên là Sơn, khỏe mạnh, hiền lành và luôn giúp đỡ mọi người.

Một năm nọ, vùng đất này xuất hiện một con thú dữ rất hung ác. Nó thường xuyên xuống làng phá hoại mùa màng, bắt gia súc và làm hại người dân. Dân làng vô cùng lo sợ, không ai dám ra ngoài khi trời tối.

Thấy vậy, chàng Sơn quyết định đứng ra tiêu diệt con thú để cứu dân làng. Sau nhiều ngày theo dõi, chàng đã tìm được hang ổ của nó trên một ngọn đồi cao. Với lòng dũng cảm và trí thông minh, chàng đã chiến đấu quyết liệt và cuối cùng đánh bại con thú dữ.

Tuy nhiên, sau trận chiến, chàng Sơn bị thương nặng và qua đời. Người dân vô cùng thương tiếc, đã chôn cất chàng ngay tại ngọn đồi nơi chàng ngã xuống.

Từ đó, ngọn đồi ấy dần trở thành một ngọn núi lớn, được người dân gọi là núi Ba Sơn để tưởng nhớ công lao của chàng trai dũng cảm.

Ý nghĩa câu chuyện
Ca ngợi lòng dũng cảm, tinh thần hy sinh vì cộng đồng.
Nhắc nhở con người biết đoàn kết, bảo vệ quê hương.
Giải thích nguồn gốc tên gọi địa danh Ba Sơn.

Nguồn sưu tầm
Kể lại từ người dân địa phương (ông/bà/cha mẹ).
Truyền miệng trong cộng đồng.

Dưới đây là một bài sưu tầm truyện cổ dân gian (bạn có thể dùng làm bài nộp và chỉnh sửa theo địa phương Ba Sơn nếu cần):

Bài sưu tầm truyện cổ dân gian ở địa phương Ba Sơn

Ở địa phương Ba Sơn, người dân vẫn truyền nhau câu chuyện dân gian về “Sự tích cây đa đầu làng”.

Ngày xưa, tại làng có một cậu bé mồ côi, sống hiền lành và chăm chỉ. Một lần, cậu cứu được một ông lão bị ngã bên đường. Để cảm ơn, ông lão tặng cậu một hạt giống và dặn rằng: “Hãy trồng nó bằng tấm lòng lương thiện, con sẽ nhận được điều tốt đẹp.” Cậu bé mang hạt giống về trồng trước nhà và ngày ngày chăm sóc. Chỉ một thời gian sau, cây lớn nhanh kỳ lạ, tán rộng che mát cả một vùng.

Từ đó, mỗi khi làng gặp hạn hán hay khó khăn, người dân lại đến gốc cây cầu mong và đều vượt qua. Nhưng có một kẻ tham lam muốn chặt cây để bán lấy tiền. Khi vừa chặt được vài nhát, trời nổi giông gió, khiến hắn hoảng sợ bỏ chạy. Từ đó, không ai dám làm hại cây nữa.

Người dân tin rằng cây đa ấy là biểu tượng của lòng tốt và sự che chở. Câu chuyện nhắc nhở mọi người phải sống nhân hậu, biết giúp đỡ người khác và tôn trọng thiên nhiên.

1. Truyện về các vị thần lập bản, lập mường (Thần Thoại/Truyền Thuyết)
Truyện "Cẩu Pung" (Chín cái hố): Đây là câu chuyện kể về nguồn gốc các địa danh tại vùng Ba Sơn. Chuyện kể về những vị thần khổng lồ có công đào sông, đắp núi để ngăn nước lũ cho dân bản có đất canh tác. Những dấu chân, những cái hố (pung) hiện nay vẫn được người dân truyền tai nhau là dấu tích của thần linh để lại.
Sự tích Thần Thổ Địa bản Ba Sơn: Mỗi bản làng ở đây đều có miếu thờ Thổ Công. Truyện kể về một vị tiền nhân có công đánh giặc cứu bản hoặc dạy dân cách trồng lúa, dệt vải, sau khi mất được dân tôn làm thần thành hoàng.
 
2. Truyện cổ tích về muông thú và đạo đức (Cổ tích)
Truyện "Con hổ và người thợ săn Ba Sơn": Các bản làng vùng cao xưa kia vốn nhiều thú dữ. Truyện thường kể về sự thông minh của con người khi đối phó với hổ, báo để bảo vệ gia súc. Bài học rút ra luôn là sự đoàn kết của dân bản và lòng dũng cảm.
Truyện "Sự tích cây hoa hồi": (Đặc sản vùng Lạng Sơn và Ba Sơn). Truyện kể về một cô gái nết na, chăm chỉ, sau khi mất đã hóa thành cây hoa quý có mùi thơm nồng nàn để giúp dân bản chữa bệnh và thoát khỏi cảnh nghèo khó.
 
3. Truyện gắn liền với lễ hội (Lễ hội Lồng Tồng)
Sự tích tung còn: Người già ở Ba Sơn thường kể rằng tung còn không chỉ là trò chơi mà còn là cách để các chàng trai, cô gái gửi gắm ước nguyện về một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt (quả còn bay cao chạm tới bầu trời để thưa chuyện với ông Trời).