Cải cách của vua Minh Mạng (1820–1841)
Cải cách của Minh Mạng là một trong những cuộc cải cách lớn nhất thời Nhà Nguyễn, tập trung chủ yếu vào tổ chức bộ máy nhà nước, hành chính và quản lý xã hội. Những cải cách này có kết quả và ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của nhà nước phong kiến Việt Nam thế kỷ XIX.
1. Kết quả của cải cách Minh Mạng
1. Hoàn thiện bộ máy nhà nước trung ương
Tổ chức chính quyền theo mô hình quân chủ chuyên chế tập quyền.
Hoàn chỉnh Lục bộ: Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình, Công.
Vua nắm quyền lực cao nhất, giảm bớt quyền lực của quan lại địa phương.
 Kết quả:

Bộ máy nhà nước chặt chẽ, thống nhất và hiệu quả hơn.

2. Cải tổ hệ thống hành chính địa phương
Năm 1831–1832, Minh Mạng chia cả nước thành tỉnh (bỏ chế độ trấn trước đó).
Lập các cơ quan quản lý ở tỉnh như: Tổng đốc, Tuần phủ, Bố chính, Án sát...
 Kết quả:

Hình thành hệ thống hành chính tỉnh giống mô hình hiện nay.
Nhà nước kiểm soát địa phương tốt hơn.

3. Tăng cường quản lý kinh tế – xã hội
Kiểm soát ruộng đất, thuế khóa.
Khuyến khích khai hoang, phát triển nông nghiệp.
Quản lý chặt chẽ dân cư và hộ tịch.
 Kết quả:

Ổn định trật tự xã hội.
Tăng nguồn thu cho nhà nước.

4. Củng cố chủ quyền lãnh thổ
Tăng cường quản lý vùng biên giới và hải đảo.
Củng cố sự kiểm soát của triều đình đối với các vùng xa.
 Kết quả:

Lãnh thổ quốc gia được quản lý thống nhất và chặt chẽ hơn.

2. Ý nghĩa của cải cách Minh Mạng
1. Hoàn thiện nhà nước phong kiến tập quyền
Cải cách giúp xây dựng nhà nước quân chủ trung ương tập quyền mạnh nhất trong lịch sử nhà Nguyễn.

2. Tăng cường sự thống nhất quốc gia
Việc chia tỉnh và tổ chức lại bộ máy giúp:

Thống nhất quản lý từ trung ương đến địa phương
Hạn chế tình trạng cát cứ.

3. Tạo nền tảng cho quản lý hành chính hiện đại
Nhiều yếu tố từ cải cách Minh Mạng như:

Đơn vị hành chính cấp tỉnh
Cơ cấu quản lý địa phương
vẫn ảnh hưởng đến hệ thống hành chính Việt Nam sau này.4. Nhưng cũng bộc lộ hạn chế
Quá bảo thủ, đóng cửa với phương Tây.
Không cải cách theo hướng kinh tế – khoa học kỹ thuật.
 Vì vậy nhà Nguyễn khó thích ứng với làn sóng xâm lược của thực dân phương Tây sau này.Cải cách của Minh Mạng đã củng cố mạnh mẽ nhà nước phong kiến tập quyền và thống nhất quản lý đất nước, nhưng do vẫn giữ tư tưởng bảo thủ nên chưa tạo được sức mạnh để đối phó với những biến đổi lớn của thế giới thế kỷ XIX.