PHẦN I. ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)
Câu 1 (0,5 điểm)
Dấu hiệu để xác định thể thơ tự do trong đoạn trích là:

Số chữ trong mỗi dòng thơ không cố định, dài ngắn khác nhau.
Cách ngắt nhịp linh hoạt, không theo khuôn mẫu.
Không bị ràng buộc bởi niêm luật, vần điệu chặt chẽ.

Câu 2 (0,5 điểm)
Những từ ngữ, hình ảnh gợi nhắc đến truyền thuyết về cội nguồn dân tộc Việt Nam:

“một giống nòi sinh tự một dòng sông”
“trăm đứa con xuống biển lên rừng”
“Phong Châu”
“vua Hùng Vương thứ nhất”
“nước Văn Lang”
→ Gợi nhắc truyền thuyết Lạc Long Quân – Âu Cơ và thời đại Hùng Vương dựng nước.

Câu 3 (1,0 điểm)
Trong các dòng thơ:

“một con sông dịu dàng như lục bát
một con sông phập phồng muôn bắp thịt
một con sông đỏ rực nhuộm hồng nâu da người”

Tác giả sử dụng điệp ngữ “một con sông”.

Tác dụng:

Nhấn mạnh hình ảnh Sông Hồng với nhiều vẻ đẹp khác nhau.
Làm nổi bật sự đa dạng, phong phú và sức sống mãnh liệt của dòng sông.
Tạo nhịp điệu cho câu thơ, giúp hình ảnh Sông Hồng hiện lên vừa dịu dàng, mềm mại vừa mạnh mẽ, giàu sức sống.
Thể hiện tình cảm tự hào và gắn bó sâu sắc của tác giả với dòng sông quê hương.

Câu 4 (1,0 điểm)
Qua đoạn trích, nhân vật trữ tình bộc lộ tình cảm tha thiết, sâu nặng và đầy tự hào đối với Sông Hồng. Dòng sông được cảm nhận như người mẹ của dân tộc, đã chứng kiến và nuôi dưỡng bao thế hệ con người Việt Nam. Nhân vật trữ tình vừa biết ơn, trân trọng, vừa tự hào khi nhắc đến dòng sông gắn bó với lịch sử, văn hóa và đời sống của đất nước.

Câu 5 (1,0 điểm)
Trong thời đại mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt là trách nhiệm của mỗi học sinh. Chúng ta cần sử dụng tiếng Việt đúng chính tả, đúng ngữ pháp và hạn chế lạm dụng các từ ngữ lai tạp hoặc viết tắt thiếu chuẩn mực. Bên cạnh đó, học sinh cần thể hiện thái độ tôn trọng ngôn ngữ dân tộc khi giao tiếp trên mạng xã hội. Việc sử dụng tiếng Việt chuẩn mực không chỉ giúp thông tin được truyền đạt rõ ràng mà còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Mỗi học sinh cần ý thức rằng tiếng Việt là di sản quý giá của dân tộc nên cần sử dụng một cách văn minh, đúng đắn và có trách nhiệm.

Câu 6 (1,0 điểm)
Đoạn thơ gợi cho em nhiều suy nghĩ về tình yêu quê hương, đất nước. Quê hương là nơi nuôi dưỡng tâm hồn và gắn bó với mỗi con người từ khi sinh ra. Vì vậy, mỗi người cần biết trân trọng những giá trị tốt đẹp của quê hương. Chúng ta cần học tập tốt, rèn luyện bản thân và sống có trách nhiệm với cộng đồng. Tình yêu đất nước không chỉ thể hiện qua lời nói mà còn qua những hành động thiết thực. Khi mỗi người đều ý thức xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước sẽ ngày càng phát triển.

PHẦN II. VIẾT (5,0 điểm)
Phân tích vẻ đẹp hình ảnh Sông Hồng qua cảm nhận của nhân vật trữ tình
Trong bài thơ Sông Hồng, nhà thơ Lưu Quang Vũ đã khắc họa hình ảnh dòng sông không chỉ như một cảnh quan thiên nhiên mà còn như biểu tượng thiêng liêng của lịch sử, văn hóa và đời sống dân tộc. Qua cảm nhận của nhân vật trữ tình, Sông Hồng hiện lên với vẻ đẹp vừa gần gũi, vừa sâu sắc, gắn bó mật thiết với con người Việt Nam.

Trước hết, Sông Hồng được cảm nhận như một người mẹ của dân tộc. Câu thơ “ôi Sông Hồng, mẹ của ta ơi” cất lên như một tiếng gọi đầy xúc động, thể hiện tình cảm yêu thương và biết ơn sâu sắc của nhân vật trữ tình đối với dòng sông. Cách gọi “mẹ” vừa gần gũi vừa thiêng liêng, cho thấy dòng sông không chỉ là một yếu tố tự nhiên mà còn là nguồn cội nuôi dưỡng và chở che cho con người.

Không chỉ vậy, Sông Hồng còn mang trong mình chiều sâu của lịch sử và văn hóa dân tộc. Nhà thơ nhắc đến “bao điều bí mật”, “bao kho vàng cổ tích”, gợi lên những lớp trầm tích của thời gian và những truyền thuyết lâu đời của dân tộc. Dòng sông như một chứng nhân lịch sử đã chứng kiến biết bao thăng trầm của đất nước. Trong lòng sông chứa đựng những câu chuyện của quá khứ, của những thế hệ con người đã gắn bó với mảnh đất này.

Bên cạnh đó, hình ảnh Sông Hồng còn gợi lên những nhọc nhằn, vất vả của con người trong cuộc sống lao động. Những câu thơ như “bao tiếng rên nhọc nhằn”, “bao xoáy nước réo sôi” cho thấy dòng sông vừa hiền hòa vừa dữ dội. Nó phản ánh những khó khăn mà con người phải đối mặt khi chinh phục thiên nhiên và xây dựng cuộc sống. Qua đó, nhà thơ thể hiện sự cảm thông và trân trọng đối với những người lao động đã gắn bó với dòng sông.

Đặc biệt, Sông Hồng còn là nguồn sống nuôi dưỡng con người và thiên nhiên. Hình ảnh “hạt gạo trắng ngần”, “nhành dâu bé xanh” gợi lên sự trù phú của đồng ruộng và sự màu mỡ mà dòng sông mang lại. Phù sa của Sông Hồng đã bồi đắp nên những cánh đồng phì nhiêu, đem lại sự sống và sự no ấm cho bao thế hệ con người. Dòng sông vì thế trở thành biểu tượng của sự sinh sôi, phát triển và hy vọng.

Bằng giọng điệu tha thiết cùng những hình ảnh giàu sức gợi, Lưu Quang Vũ đã khắc họa Sông Hồng như biểu tượng của quê hương, lịch sử và văn hóa dân tộc. Qua đó, nhà thơ bày tỏ tình yêu sâu sắc đối với đất nước và niềm tự hào về truyền thống dân tộc. Sông Hồng không chỉ là một dòng sông mà còn là hình ảnh thiêng liêng gắn bó với tâm hồn và cuộc sống của người Việt Nam qua bao thế hệ.
 
 
 

Mình sẽ trả lời theo kiểu bài làm trong bài thi, ngắn gọn – đúng ý để bạn dễ chép.

PHẦN I. ĐỌC HIỂU
Câu 1 (0,5 điểm)
Dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích là: số chữ trong mỗi dòng không đều, cách ngắt nhịp linh hoạt, không bị ràng buộc bởi vần luật. Vì vậy, đoạn thơ được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2 (0,5 điểm)
Những từ ngữ, hình ảnh gợi nhắc đến truyền thuyết về cội nguồn dân tộc Việt Nam là:

“một giống nòi sinh tự một dòng sông”
“trăm đứa con xuống biển lên rừng”
“ở lại Phong Châu, người con thứ nhất vua Hùng Vương thứ nhất nước Văn Lang”.

Câu 3 (1,0 điểm)
Biện pháp tu từ điệp ngữ “một con sông” được lặp lại nhiều lần nhằm nhấn mạnh hình ảnh Sông Hồng. Qua đó làm nổi bật vẻ đẹp phong phú của dòng sông: vừa dịu dàng, mềm mại, vừa mạnh mẽ, đầy sức sống, lại vừa gắn bó mật thiết với đời sống con người. Điệp ngữ còn tạo nhịp điệu cho câu thơ, làm tăng sức gợi cảm và thể hiện tình cảm tha thiết của tác giả đối với dòng sông.

Câu 4 (1,0 điểm)
Trong đoạn trích, nhân vật trữ tình bộc lộ tình cảm yêu mến, trân trọng và tự hào sâu sắc đối với Sông Hồng. Dòng sông được xem như mẹ của quê hương, gắn liền với lịch sử, văn hoá và cuộc sống của dân tộc. Qua đó thể hiện tình yêu tha thiết của tác giả đối với quê hương, đất nước.

Câu 5 (1,0 điểm)
Tiếng Việt là một phần quan trọng của bản sắc văn hoá dân tộc. Trong môi trường mạng xã hội hiện nay, học sinh cần có ý thức giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt bằng cách sử dụng từ ngữ đúng chuẩn, viết đúng chính tả, hạn chế dùng ngôn ngữ lệch chuẩn hoặc viết tắt tuỳ tiện. Bên cạnh đó, học sinh cần tôn trọng và lan toả vẻ đẹp của tiếng Việt trong giao tiếp hằng ngày cũng như trên mạng. Việc làm đó góp phần giữ gìn và phát huy giá trị văn hoá của dân tộc.

Câu 6 (1,0 điểm)
Quê hương, đất nước luôn có vị trí thiêng liêng trong trái tim mỗi con người. Đó là nơi ta sinh ra, lớn lên và gắn bó với bao kỉ niệm thân thương. Vì vậy, mỗi người cần biết yêu quý, trân trọng và góp phần xây dựng quê hương ngày càng tốt đẹp hơn. Đối với học sinh, tình yêu đất nước thể hiện qua việc chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức, sống có trách nhiệm với cộng đồng. Khi mỗi người đều cố gắng, đất nước sẽ ngày càng phát triển và giàu đẹp.

PHẦN II. VIẾT (khoảng 600 chữ)
Trong nền thơ ca Việt Nam hiện đại, nhà thơ Lưu Quang Vũ không chỉ nổi tiếng với kịch mà còn để lại nhiều bài thơ giàu cảm xúc. Bài thơ Sông Hồng là một trong những tác phẩm tiêu biểu, thể hiện tình yêu sâu sắc của tác giả đối với quê hương đất nước. Qua những dòng thơ giàu hình ảnh và cảm xúc, vẻ đẹp của Sông Hồng hiện lên vừa gần gũi, vừa thiêng liêng, gắn liền với lịch sử và cuộc sống của dân tộc.

Trước hết, Sông Hồng được cảm nhận như một người mẹ thân thương của quê hương. Ngay từ câu thơ mở đầu: “ôi Sông Hồng, mẹ của ta ơi”, tác giả đã sử dụng cách xưng hô đầy trìu mến, thể hiện tình cảm gắn bó sâu nặng. Hình ảnh dòng sông được nhân hoá như một người mẹ hiền, bao dung và giàu tình yêu thương. Dòng sông ấy đã nuôi dưỡng biết bao thế hệ con người, chứng kiến biết bao thăng trầm của lịch sử dân tộc. Vì thế, Sông Hồng không chỉ là một dòng nước chảy mà còn là biểu tượng của cội nguồn, của quê hương và đất nước.

Không chỉ vậy, Sông Hồng còn được khắc họa như một dòng sông chứa đựng bao giá trị lịch sử và văn hoá. Điệp từ “bao” được lặp lại nhiều lần: “bao điều bí mật”, “bao kho vàng cổ tích”, “bao tiếng rên nhọc nhằn”… đã gợi ra chiều sâu lịch sử của dòng sông. Trong lòng sông dường như chứa đựng biết bao câu chuyện của dân tộc: những truyền thuyết, những kỉ niệm và cả những nỗi nhọc nhằn của con người trong quá trình dựng nước và giữ nước. Hình ảnh ấy khiến Sông Hồng trở thành một nhân chứng của thời gian, lưu giữ ký ức và văn hoá của dân tộc Việt Nam.

Bên cạnh đó, dòng sông còn hiện lên với vẻ đẹp của sự hi sinh thầm lặng. Tác giả miêu tả Sông Hồng “quần quại dưới mưa dầm nắng gắt” để mang lại sự sống cho con người. Nhờ có dòng sông mà “hạt gạo trắng ngần”, “nhành dâu bé xanh” được nuôi dưỡng. Những hình ảnh giản dị ấy đã cho thấy vai trò to lớn của dòng sông đối với đời sống con người. Sông Hồng không chỉ mang phù sa bồi đắp ruộng đồng mà còn nuôi dưỡng cả nền văn minh lúa nước của dân tộc.

Qua cách miêu tả giàu cảm xúc, Sông Hồng hiện lên vừa hùng vĩ vừa dịu dàng, vừa mang vẻ đẹp thiên nhiên vừa chứa đựng giá trị văn hoá, lịch sử sâu sắc. Dòng sông trở thành biểu tượng cho sức sống bền bỉ của quê hương đất nước và cho sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên.

Có thể nói, qua hình ảnh Sông Hồng, tác giả đã thể hiện tình yêu tha thiết đối với quê hương và niềm tự hào về truyền thống dân tộc. Bài thơ không chỉ ca ngợi vẻ đẹp của một dòng sông mà còn khơi gợi trong lòng mỗi người tình yêu đất nước, ý thức trân trọng và gìn giữ những giá trị thiêng liêng của quê hương Việt Nam.