Những nét chính về tình hình chính trị thời Lý
Thời nhà Lý (1009 – 1225) là giai đoạn đất nước ổn định và phát triển mạnh về chính trị.

1. Nhà nước quân chủ được củng cố và hoàn thiện

Nhà Lý xây dựng chính quyền trung ương tập quyền, đứng đầu là vua.
Dưới vua có các quan đại thần giúp việc và quản lí đất nước.
Bộ máy nhà nước ngày càng hoàn chỉnh và chặt chẽ hơn.
2. Tổ chức bộ máy hành chính từ trung ương đến địa phương

Ở trung ương có các quan văn, quan võ giúp vua điều hành.
Ở địa phương, đất nước được chia thành lộ, phủ, huyện, châu để dễ quản lí.
Triều đình cử quan lại về cai quản các địa phương.
3. Ban hành luật pháp để quản lí đất nước

Năm 1042, vua Lý Thái Tông ban hành bộ Hình thư, đây là bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta.
Bộ luật góp phần ổn định xã hội và bảo vệ quyền lợi của triều đình cũng như nhân dân.
4. Chính sách đối nội và đối ngoại ổn định

Triều đình chú trọng củng cố đoàn kết dân tộc, ổn định đời sống nhân dân.
Đối ngoại giữ quan hệ hòa hiếu với các nước láng giềng nhưng vẫn kiên quyết bảo vệ độc lập và chủ quyền đất nước.
Kết luận:
Thời Lý là thời kì chính trị ổn định, bộ máy nhà nước được tổ chức chặt chẽ, luật pháp được ban hành và đất nước được củng cố vững mạnh.

- Tổ chức chính quyền được củng cố từ trung ương đến địa phương:

+ Ở trung ương: vua đứng đầu đất nước, dưới vua có quan đại thần (quan văn, quan võ) giúp việc. Vua ở ngôi theo chế độ cha truyền con nối. Những người thân tín được cất nhắc lên nắm các chức vụ cao trong triều đình.

+ Ở địa phương: cả nước chia thành 24 lộ,phủ, ở miền núi gọi là châu. Dưới lộ (phủ, châu) là hương, huyện. Đơn vị cấp cơ sở là xã.

 
- Nhà nước ban hành bộ luật Hình thư (năm 1042).

- Quân đội:

+ Được huấn luyện chu đáo, chia thành 2 bộ phận là: cấm quân và quân địa phương.

+ Tổ chức theo chế độ “ngụ binh ư nông”.

- Về đối nội:

+ Thi hành chính sách mềm dẻo, khôn khéo để củng cố khối đoàn kết dân tộc

+ Kiên quyết trấn áp những thế lực có mưu đồ tách khỏi Đại Việt.

- Về đối ngoại:

+ Giữ mối quan hệ hòa hiếu với nhà tống.

+ Dẹp tan cuộc tấn công của Chăm-pa

Thời Lý (1009 – 1225) là một trong những vương triều quan trọng nhất trong lịch sử Việt Nam, đặt nền móng vững chắc cho nền độc lập và chế độ quân chủ trung ương tập quyền.

Dưới đây là những nét chính về tình hình chính trị thời kỳ này:

1. Sự thành lập nhà Lý và dời đô về Thăng Long
Năm 1009: Sau khi Lê Long Đĩnh qua đời, triều thần và các nhà sư đã tôn Lý Công Uẩn lên ngôi hoàng đế, lập ra nhà Lý.
Năm 1010: Lý Công Uẩn quyết định dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) về Đại La và đổi tên thành Thăng Long (Hà Nội ngày nay). Đây là một quyết định mang tính chiến lược, mở ra thời kỳ phát triển mới cho đất nước.
2. Tổ chức bộ máy nhà nước
Nhà Lý từng bước xây dựng và hoàn thiện bộ máy chính quyền từ trung ương đến địa phương theo mô hình tập quyền:

Trung ương: Vua đứng đầu, nắm mọi quyền hành tối cao (cha truyền con nối). Giúp việc cho vua có các đại thần và các cơ quan văn phòng (Sảnh, Viện).
Địa phương: Cả nước chia thành 24 lộ, phủ. Dưới lộ, phủ là huyện, hương và cuối cùng là đơn vị xã.
Chế độ quan lại: Tuyển chọn chủ yếu thông qua con em đại thần (nhiệm tử) và bắt đầu tổ chức các kỳ thi nho học để chọn người tài.
3. Xây dựng luật pháp (Bộ luật Hình thư)
Năm 1042: Nhà Lý ban hành bộ luật Hình thư – đây là bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta.
Mục đích: Giữ gìn trật tự xã hội, bảo vệ quyền lợi của triều đình, bảo vệ sản xuất nông nghiệp và ổn định đời sống nhân dân.
4. Quân đội và chính sách "Ngụ binh ư nông"
Quân đội thời Lý được tổ chức chặt chẽ, bao gồm:

Cấm quân: Bảo vệ vua và kinh thành.
Quân địa phương (Lộ quân): Canh giữ các địa phương và tham gia chiến đấu khi có chiến tranh.
Chính sách Ngụ binh ư nông: Cho quân sĩ luân phiên về quê làm ruộng trong thời bình để đảm bảo sản xuất lương thực, nhưng khi có chiến tranh tất cả đều ra trận. Điều này giúp nhà nước vừa có quân đội mạnh, vừa không tốn kém ngân khố.
5. Chính sách đối nội và đối ngoại
Đối nội: Nhà Lý thực hiện chính sách nhu viễn (mềm mỏng) với các dân tộc ít người ở vùng biên giới, gả công chúa cho các tù trưởng để thắt chặt tình đoàn kết và giữ vững biên cương.
Đối ngoại: * Với các triều đại phương Bắc (nhà Tống): Giữ quan hệ hòa hiếu nhưng kiên quyết bảo vệ chủ quyền (tiêu biểu là cuộc kháng chiến chống Tống 1075 - 1077).

Với các nước phía Nam (Chăm-pa): Thực hiện các cuộc chinh phạt khi bị quấy rối để ổn định biên giới phía Nam.