1. Mục đích thực thi pháp luật
Vùng tiếp giáp: Giống như một "trạm kiểm soát" an ninh. Nếu một con tàu định vào lãnh hải để buôn lậu hoặc trốn thuế, bạn có quyền ngăn chặn ngay tại đây.
Vùng đặc quyền kinh tế: Giống như một "trang trại" khổng lồ. Mục tiêu chính là để câu cá, khoan dầu và xây dựng các đảo nhân tạo. Bạn không có quyền ngăn cản tàu thuyền nước ngoài đi qua (quyền tự do hàng hải), nhưng họ không được phép đánh bắt cá của bạn.
2. Quyền của các quốc gia khác
Trong cả hai vùng này, tàu thuyền nước ngoài đều có quyền tự do hàng hải và hàng không.
Tuy nhiên, trong EEZ, các quốc gia khác còn có quyền đặt dây cáp và ống dẫn ngầm dưới biển, điều này ít được đề cập cụ thể hơn ở phạm vi hẹp của vùng tiếp giáp.
3. Cách tính toán không gian
Hãy tưởng tượng từ bờ biển đi ra:

Lãnh hải: 12 hải lý đầu tiên (Chủ quyền hoàn toàn như trên đất liền).
Vùng tiếp giáp: 12 hải lý tiếp theo (Tổng cộng là 24 hải lý từ bờ).
Vùng đặc quyền kinh tế: Tổng cộng 200 hải lý từ bờ (bao trùm cả vùng tiếp giáp).

Vùng tiếp giáp lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế khác nhau ở phạm vi và quyền của quốc gia ven biển:

1️⃣ Vùng tiếp giáp lãnh hải
Nằm liền kề phía ngoài lãnh hải, rộng tối đa 12 hải lí tính từ ranh giới ngoài của lãnh hải (tức là đến 24 hải lí tính từ đường cơ sở).
Nhà nước ven biển không có chủ quyền hoàn toàn, nhưng có quyền kiểm soát để ngăn ngừa và xử lí vi phạm về hải quan, thuế, nhập cư, y tế…
2️⃣ Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ)
Nằm tiếp liền lãnh hải và có phạm vi tối đa 200 hải lí tính từ đường cơ sở.
Quốc gia ven biển có quyền chủ quyền về kinh tế, như khai thác, quản lí tài nguyên biển (hải sản, dầu khí…), nghiên cứu khoa học, bảo vệ môi trường biển.
Các nước khác vẫn được tự do hàng hải, hàng không theo luật quốc tế.
👉 Khác nhau chính:

Vùng tiếp giáp lãnh hải chủ yếu để kiểm soát hành chính – pháp lí.
Vùng đặc quyền kinh tế chủ yếu liên quan đến quyền khai thác và sử dụng tài nguyên kinh tế.