Cách mạng Tân Hợi (1911) lật đổ triều đại Mãn Thanh và chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế ở Trung Quốc. Thắng lợi của cuộc cách mạng bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân kết hợp:

1. Mâu thuẫn xã hội gay gắt, triều Thanh suy yếu nghiêm trọng
Nhà Thanh mục nát, bảo thủ, không đủ khả năng cải cách đất nước.
Kinh tế khủng hoảng, thuế khóa nặng nề, đời sống nhân dân cực khổ.
Các phong trào chống Thanh trước đó (Thái Bình Thiên Quốc, Nghĩa Hòa Đoàn…) tuy thất bại nhưng làm chính quyền suy yếu.
→ Điều này tạo điều kiện chín muồi cho cách mạng bùng nổ.

2. Ảnh hưởng của tư tưởng dân chủ tư sản phương Tây
Sau các cuộc chiến tranh thuốc phiện và tiếp xúc với phương Tây, tư tưởng dân chủ, cộng hòa lan rộng.
Học sinh, trí thức, sĩ phu tiến bộ tiếp thu tư tưởng mới, đòi lật đổ phong kiến và xây dựng nhà nước cộng hòa.

3. Vai trò lãnh đạo của Tôn Trung Sơn và tổ chức cách mạng
Tôn Trung Sơn đề xướng học thuyết Tam Dân (Dân tộc – Dân quyền – Dân sinh).
Thành lập Trung Quốc Đồng minh hội (1905), thống nhất các lực lượng chống Thanh.
Có đường lối rõ ràng: đánh đổ Mãn Thanh, thành lập Trung Hoa Dân quốc.
→ Sự lãnh đạo có tổ chức giúp phong trào đi đúng hướng.

4. Lực lượng cách mạng đông đảo và sự hưởng ứng rộng rãi
Tư sản dân tộc, tiểu tư sản, trí thức, học sinh, binh lính và một bộ phận địa chủ đều tham gia.
Sau khởi nghĩa Vũ Xương (10/10/1911), nhiều tỉnh miền Nam và miền Trung tuyên bố độc lập.
→ Phong trào lan rộng nhanh chóng, làm triều đình không thể kiểm soát.

5. Thời cơ thuận lợi
Chính sách “quốc hữu hóa đường sắt” gây bất mãn lớn.
Khởi nghĩa Vũ Xương nổ ra đúng lúc phong trào chống Thanh đang dâng cao.
Triều đình chia rẽ nội bộ, quân đội không còn trung thành tuyệt đối.

Thắng lợi của Cách mạng Tân Hợi là kết quả của:

Sự khủng hoảng toàn diện của chế độ phong kiến Mãn Thanh
Ảnh hưởng của tư tưởng dân chủ tư sản
Vai trò lãnh đạo của Tôn Trung Sơn và Đồng minh hội
Sự tham gia rộng rãi của các tầng lớp xã hội
Thời cơ cách mạng chín muồi
 Tuy thắng lợi lật đổ được triều Thanh và lập ra Trung Hoa Dân quốc (1912), cách mạng vẫn mang tính cách mạng tư sản không triệt để, vì chưa giải quyết vấn đề ruộng đất và chưa xóa bỏ hoàn toàn thế lực phong kiến – quân phiệt.