Bài văn tham khảo: Bản Lĩnh Hay Bạo Lực: Cách Ứng Xử Của Thanh Niên Trước Mâu Thuẫn Học Đường
     Trường học vốn được ví như một xã hội thu nhỏ, nơi mỗi cá nhân học cách trưởng thành không chỉ qua kiến thức mà còn qua cách đối nhân xử thế. Thế nhưng, một thực trạng đáng suy ngẫm hiện nay là cách ứng xử của thanh niên khi đối mặt với mâu thuẫn trong môi trường sư phạm. Thay vì những lời đối thoại văn minh, chúng ta lại thường xuyên chứng kiến những cái kết buồn từ sự nóng nảy và thiếu kiềm chế.
     Mâu thuẫn trong trường học thực tế là điều khó tránh khỏi. Nó có thể bắt nguồn từ một sự hiểu lầm nhỏ, một lời nói thiếu tế nhị trên mạng xã hội, hay đơn giản là sự khác biệt về quan điểm sống. Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở mâu thuẫn, mà nằm ở thái độ tiếp nhận mâu thuẫn. Một bộ phận thanh niên hiện nay thường có tâm lý "giải quyết nhanh bằng sức mạnh". Cái tôi quá lớn cộng với sự bốc đồng của tuổi trẻ khiến các bạn coi việc nhường nhịn là yếu đuối, việc im lặng là nhục nhã. Hệ quả là những cuộc ẩu đả, những hội nhóm "thanh trừng" nhau, hay tàn khốc hơn là bạo lực tinh thần qua bàn phím (cyberbullying) để cô lập đồng loại.
     Nguyên nhân của lối ứng xử lệch lạc này một phần đến từ sự thiếu hụt kỹ năng sống và khả năng kiểm soát cảm xúc. Trong thế giới của "like" và "view", thanh niên dễ bị cuốn vào lối sống thực dụng và bạo lực từ phim ảnh, mạng xã hội. Bên cạnh đó, áp lực từ gia đình và nhà trường đôi khi chỉ chú trọng vào điểm số mà quên mất việc dạy các em cách bao dung và thấu cảm.
     Tuy nhiên, giữa những mảng tối đó, vẫn có rất nhiều bạn trẻ chọn cách ứng xử đầy bản lĩnh và nhân văn. Bản lĩnh thực sự không nằm ở nắm đấm, mà nằm ở khả năng kiềm chế bản ngã. Khi mâu thuẫn xảy ra, việc chọn cách đối thoại thẳng thắn, lắng nghe đối phương và tìm kiếm sự hòa giải từ phía thầy cô chính là biểu hiện của một tư duy hiện đại. Một thanh niên có văn hóa là người hiểu rằng: "Bạo lực là vũ khí của kẻ yếu, sự hòa nhã mới là sức mạnh của người trưởng thành".
      Để thay đổi thực trạng này, cần có sự phối hợp từ nhiều phía. Nhà trường không nên chỉ là nơi dạy chữ, mà cần là nơi trang bị kỹ năng giải quyết xung đột. Gia đình cần là bến đỗ bình yên để con cái chia sẻ những bức bối trong lòng. Và quan trọng nhất, chính mỗi bạn trẻ cần tự ý thức rằng: Một vết sẹo trên cơ thể hay một vết thương trong tâm hồn của người khác sẽ là vết nhơ trong hồ sơ nhân cách của chính mình.
      Tóm lại, mâu thuẫn là một phần của cuộc sống, nhưng cách chúng ta giải quyết nó sẽ định nghĩa chúng ta là ai. Thanh niên hiện đại hãy chọn cho mình lối ứng xử thông minh, dùng sự thấu hiểu để xóa bỏ hận thù, dùng lý trí để dẫn dắt hành động. Đừng để một phút bốc đồng lấy đi tương lai rộng mở phía trước, bởi "chiến thắng vĩ đại nhất là chiến thắng chính mình".

Trong môi trường học đường, mâu thuẫn là điều khó tránh khỏi khi những cái tôi trẻ tuổi, đầy nhiệt huyết nhưng cũng dễ tự ái cùng va chạm. Tuy nhiên, cách ứng xử của thanh niên hiện nay trước những xung đột này đang là một vấn đề đáng suy ngẫm, phản ánh rõ nét sự chuyển biến về tâm lý và kỹ năng sống của thế hệ trẻ.

Mâu thuẫn trường học hiện nay rất đa dạng, từ những bất đồng quan điểm trong bài tập nhóm đến những xích mích nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày. Đáng mừng là một bộ phận lớn thanh niên đã chọn cách ứng xử văn minh. Các bạn biết lắng nghe, biết sử dụng đối thoại để tháo gỡ nút thắt. Thay vì dùng nắm đấm, nhiều bạn trẻ đã tìm đến thầy cô, Đoàn thanh niên hoặc gia đình để làm trung gian hòa giải. Đây là biểu hiện của sự trưởng thành, cho thấy các bạn nhận thức được rằng bạo lực không bao giờ là giải pháp bền vững.

Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại một bộ phận thanh niên có cách ứng xử đáng báo động. Với tính cách bốc đồng và cái tôi quá lớn, nhiều bạn chọn giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực học đường. Đau lòng hơn, sự phát triển của mạng xã hội đã tạo ra một "chiến trường" mới: bạo lực ngôn từ. Thay vì gặp mặt trực tiếp, các bạn đăng bài "phốt", dùng những từ ngữ thô tục để mạt sát, cô lập bạn mình trên không gian ảo. Hệ lụy của cách ứng xử này vô cùng nặng nề, không chỉ gây tổn thương thể xác mà còn để lại vết sẹo tâm lý dai dẳng cho người bị hại, thậm chí dẫn đến những kết cục bi tâm.

Nguyên nhân của những cách ứng xử lệch lạc này một phần đến từ sự thiếu hụt kỹ năng kiểm soát cảm xúc và sự tác động tiêu cực của các bộ phim, trò chơi mang tính bạo lực. Bên cạnh đó, áp lực từ gia đình và xã hội đôi khi khiến các em trở nên dễ cáu gắt và chọn cách bộc phát tiêu cực để giải tỏa.

Để xây dựng một môi trường học đường hạnh phúc, thay đổi cách ứng xử của thanh niên là điều cấp thiết. Trước hết, mỗi bạn trẻ cần học cách "tĩnh lại" trước khi hành động. Khi mâu thuẫn xảy ra, hãy hít một hơi thật sâu, thay vì phản ứng ngay lập tức bằng sự tức giận, hãy thử đặt mình vào vị trí của đối phương để thấu cảm. Nhà trường và gia đình cũng cần phối hợp chặt chẽ trong việc giáo dục kỹ năng mềm, dạy các em cách thương lượng và bao dung. Hãy để các em hiểu rằng: "Người mạnh mẽ không phải là người đi bắt nạt người khác, mà là người biết bảo vệ và thấu hiểu".

Tóm lại, cách ứng xử khi có mâu thuẫn chính là tấm gương phản chiếu nhân cách của mỗi thanh niên. Hãy chọn đối thoại thay vì đối đầu, chọn bao dung thay vì thù hận. Một cái tôi bản lĩnh là cái tôi biết kiểm soát được cơn giận của chính mình để gìn giữ những giá trị tốt đẹp của tình bạn và tình người dưới mái trường.

Trong môi trường học đường hiện nay, mâu thuẫn giữa học sinh với nhau là điều khó tránh khỏi. Ở lứa tuổi thanh niên, đặc biệt là học sinh trung học, các em đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ cả về thể chất lẫn tâm lí, dễ nhạy cảm, bốc đồng và muốn khẳng định cái tôi. Chính vì thế, khi xảy ra bất đồng trong học tập, trong tình bạn hay trên mạng xã hội, cách ứng xử của một bộ phận thanh niên còn thiếu bình tĩnh, thậm chí dẫn đến những hành vi đáng tiếc. Bàn về cách ứng xử của thanh niên khi phát sinh mâu thuẫn trong trường học là điều cần thiết để hướng tới một môi trường giáo dục văn minh, an toàn.

Trước hết, cần thừa nhận rằng nhiều bạn trẻ hiện nay đã có cách giải quyết mâu thuẫn khá tích cực. Khi hiểu lầm xảy ra, các bạn biết ngồi lại nói chuyện thẳng thắn, lắng nghe quan điểm của nhau và tìm tiếng nói chung. Một số bạn còn chủ động xin lỗi khi nhận ra lỗi sai của mình, không để cái tôi cá nhân làm rạn nứt tình bạn. Bên cạnh đó, nhờ được giáo dục về kĩ năng sống, nhiều học sinh đã biết tìm đến thầy cô, gia đình hoặc tư vấn học đường để nhờ hỗ trợ khi xung đột vượt quá khả năng tự giải quyết. Những cách ứng xử ấy thể hiện sự trưởng thành, biết tôn trọng người khác và chịu trách nhiệm với hành vi của bản thân.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng vẫn còn không ít trường hợp thanh niên ứng xử thiếu kiểm soát khi có mâu thuẫn. Chỉ vì một câu nói đùa quá trớn, một ánh nhìn hiểu lầm hay vài lời bình luận trên mạng xã hội, các bạn có thể to tiếng, xúc phạm nhau, thậm chí xô xát. Đáng lo ngại hơn, có những mâu thuẫn nhỏ bị “thổi phồng” do sự cổ vũ, kích động của bạn bè xung quanh hoặc do việc chia sẻ, bình luận tiêu cực trên mạng. Khi cảm xúc tức giận lấn át lí trí, hậu quả để lại không chỉ là tổn thương về thể chất mà còn là vết thương tâm lí lâu dài. Tình bạn tan vỡ, môi trường lớp học trở nên căng thẳng, và bản thân người trong cuộc cũng phải đối mặt với kỉ luật của nhà trường.

Nguyên nhân của thực trạng này xuất phát từ nhiều phía. Một phần do tâm lí lứa tuổi còn bồng bột, dễ tự ái, khó kiềm chế cảm xúc. Một phần khác do kĩ năng giao tiếp, giải quyết xung đột của nhiều bạn chưa được rèn luyện đầy đủ. Ngoài ra, ảnh hưởng của mạng xã hội khiến mâu thuẫn dễ lan rộng và trở nên phức tạp hơn. Chỉ một dòng trạng thái thiếu suy nghĩ cũng có thể châm ngòi cho tranh cãi gay gắt. Nếu không có sự định hướng đúng đắn từ gia đình và nhà trường, các em rất dễ lựa chọn cách giải quyết tiêu cực.

Vì vậy, để xây dựng môi trường học đường lành mạnh, thanh niên cần học cách kiểm soát cảm xúc và tôn trọng sự khác biệt. Khi xảy ra mâu thuẫn, điều quan trọng nhất là bình tĩnh, suy nghĩ trước khi nói hoặc hành động. Hãy đặt mình vào vị trí của người khác để hiểu và thông cảm hơn. Nếu cảm thấy quá căng thẳng, có thể tạm thời tránh mặt để cả hai bên cùng nguôi giận rồi mới trao đổi. Đồng thời, mỗi học sinh cần rèn luyện kĩ năng giao tiếp, biết lắng nghe và chấp nhận góp ý. Nhà trường và gia đình cũng nên tăng cường giáo dục kĩ năng sống, tổ chức các hoạt động ngoại khóa giúp học sinh học cách hợp tác, chia sẻ và giải quyết vấn đề trong tập thể.

Mâu thuẫn trong trường học là điều khó tránh, nhưng cách ứng xử trước mâu thuẫn mới là thước đo nhân cách của thanh niên. Khi biết kiềm chế, đối thoại và tôn trọng nhau, các bạn không chỉ giữ gìn được tình bạn mà còn góp phần xây dựng môi trường học tập văn minh, thân thiện. Ứng xử văn hóa trước xung đột chính là bước trưởng thành quan trọng trên hành trình trở thành những công dân có trách nhiệm trong tương lai.