1. Ion HSO₄^- (Hydro sunfat)
- Mặc dù về lý thuyết HSO₄^- có thể nhận thêm H⁺ để trở thành H₂SO₄, nhưng thực tế nó chỉ thể hiện tính axit mạnh.
- Nguồn gốc: $HS{O}_4^{-}$ là nấc thứ hai của axit sunfuric ($H_{2}S{O}_4$) – một axit cực mạnh.
- Hằng số phân ly: K_a của $HS{O}_4^{-}$ vào khoảng ${10}^{-2}$. Đây là một chỉ số khá lớn đối với một axit yếu, nghĩa là nó phân ly ra H⁺ rất dễ dàng trong nước: $HS{O}_4^{-}\rightleftharpoons H^{+}+S{O}_4^{2-}$
- Tại sao không có tính bazơ? Để HSO₄^- nhận thêm H⁺, nó phải quay lại dạng H₂SO₄. Tuy nhiên, vì H₂SO₄ là axit mạnh nên nó sẽ ngay lập tức phân ly ngược lại. Do đó, khả năng nhận proton của HSO₄^- trong dung dịch nước là không đáng kể.

2. Ion $HC{O}_3^{-}$ (Hydro cacbonat)
- Đây là một chất lưỡng tính điển hình, nhưng trong hầu hết các môi trường, tính bazơ của nó thường "lấn lướt" hoặc được chú ý hơn khi so sánh với $HS{O}_4^{-}$.
- Tính axit: Nó có thể nhường H⁺ để tạo thành ion cacbonat (CO₃^2-): $HC{O}_3^{-}\rightleftharpoons H^{+}+C{O}_3^{2-}$
(với K_a $\approx$ 4.8$\times$10^-11)
- Tính bazơ: Nó có thể nhận H⁺ từ nước để tạo thành axit cacbonic (H₂CO₃): $HC{O}_3^{-}+H_{2}O\rightleftharpoons H_{2}C{O}_3+O{H}^{-}$
(với K_b $\approx$ 2.3$\times$10^-8)
- Tại sao nó thường được coi là có tính bazơ?
- Nếu bạn so sánh hằng số axit (K_a) và hằng số bazơ (K_b) của $HC{O}_3^{-}$:
$K_b(2.3\times {10}^{-8})>K_a(4.8\times {10}^{-11})$
- Vì K_b lớn hơn K_a hàng nghìn lần, nên khi hòa tan vào nước, quá trình tạo ra ion OH^- chiếm ưu thế hơn quá trình tạo ra H⁺. Kết quả là dung dịch muối như NaHCO₃ sẽ có môi trường kiềm yếu (pH > 7).