- Văn bản Thạch Sanh là một trong những truyện cổ thuyết tiêu biểu nhất của kho tàng văn học dân gian Việt Nam, ca ngợi người anh hùng dũng cảm, chính trực và tấm lòng nhân đạo.
=> Dưới đây là bản tóm tắt các sự kiện chính theo diễn biến cốt truyện:
1. Sự ra đời và cảnh ngộ của Thạch Sanh
Thạch Sanh là thái tử nhà trời đầu thai vào gia đình nông dân nghèo. Sớm mồ côi cha mẹ, chàng sống thui thủi dưới gốc đa, tài sản duy nhất là một chiếc búa sắt và học được nhiều phép thần thông.
2. Cuộc gặp gỡ với Lý Thông và thử thách canh miếu thờ
Lý Thông thấy Thạch Sanh khỏe mạnh nên lừa kết nghĩa anh em để lợi dụng. Khi đến lượt Lý Thông phải đi nộp mạng cho Chằn tinh, hắn đã lừa Thạch Sanh đi thế mạng cho mình. Tại miếu thờ, Thạch Sanh dũng cảm dùng búa tiêu diệt Chằn tinh, thu được bộ cung tên bằng vàng. Tuy nhiên, Lý Thông lại lừa Thạch Sanh về gốc đa để cướp công.
3. Diệt Đại bàng, cứu công chúa
Trong lễ hội kén rể, công chúa bị Đại bàng khổng lồ cắp đi. Thạch Sanh dùng cung vàng bắn trọng thương quái vật và lần theo dấu máu xuống hang sâu cứu công chúa. Một lần nữa, Lý Thông phản bội bằng cách lấp cửa hang nhằm hãm hại Thạch Sanh để một mình đưa công chúa về triều lãnh thưởng.
4. Giải oan và trừng trị kẻ ác
Thạch Sanh bị hồn Chằn tinh và Đại bàng vu oan, dẫn đến việc bị nhốt vào ngục tối. Tại đây, chàng lấy đàn ra gảy. Tiếng đàn kỳ diệu đã giúp công chúa khỏi bệnh câm, đồng thời vạch trần bộ mặt thật của Lý Thông. Thạch Sanh được minh oan và kết hôn cùng công chúa. Mẹ con Lý Thông bị sét đánh chết và hóa thành bọ hung.
5. Đánh đuổi quân 18 nước chư hầu
Vua các nước chư hầu vì tức giận đã đem quân sang đánh. Thạch Sanh không dùng đao kiếm mà dùng tiếng đàn để làm quân sĩ đối phương bủn rủn tay chân, xin hàng. Chàng còn thết đãi chúng bằng niêu cơm thần không bao giờ cạn, khiến quân giặc khâm phục và rút quân về nước.
=> Ý nghĩa của câu chuyện:
Chính nghĩa thắng gian tà: Sự chiến thắng của Thạch Sanh trước Lý Thông và các loại quái vật khẳng định niềm tin của nhân dân vào sự công bằng.
Tư tưởng yêu chuộng hòa bình: Chi tiết tiếng đàn và niêu cơm thần thể hiện lòng nhân đạo, khát khao hòa bình của dân tộc ta.