PHẦN I. ĐỌC – HIỂU
Câu 1 (1,5 điểm)
 Thể thơ
Bài thơ “Về bên mẹ” được viết theo thể thơ lục bát.

 Cảm nhận về câu thơ mở đầu
Câu thơ “Về bên mẹ thấy lòng ấm quá” mở ra cảm xúc chủ đạo của toàn bài thơ. Chỉ với một câu thơ ngắn gọn, tác giả đã thể hiện trọn vẹn cảm giác ấm áp, bình yên và hạnh phúc của người con khi được trở về bên mẹ. Từ “ấm” không chỉ là hơi ấm thể xác mà còn là hơi ấm của tình mẫu tử, của sự chở che, yêu thương. Câu thơ tạo nền tảng cảm xúc sâu lắng, dẫn dắt người đọc bước vào thế giới tình cảm thiêng liêng giữa mẹ và con.

Câu 2 (1,5 điểm)
 Biện pháp tu từ
Khổ thơ thứ ba sử dụng biện pháp tu từ điệp vần (vần ê – ôi):

mẹ – thấy
thôi – nôi
cười
 Tác dụng
Biện pháp điệp vần giúp:

Tạo âm điệu nhẹ nhàng, êm ái, giàu chất trữ tình
Gợi lên cảm giác thơ trẻ, ngọt ngào khi người con trở về bên mẹ
Làm nổi bật khát khao được trở về tuổi thơ, được nghe lời ru, được sống trong vòng tay yêu thương của mẹ
→ Qua đó, thể hiện tình cảm sâu nặng, gắn bó thiêng liêng giữa mẹ và con.

Câu 3 (1,0 điểm)
Bài thơ gợi cho em cảm giác hạnh phúc khi được trở về bên mẹ. Với bản thân em, sau mỗi ngày tan học, em mong ước khi trở về nhà sẽ được sống trong không khí gia đình ấm áp, được bố mẹ hỏi han, quan tâm, được ăn những bữa cơm đầm ấm và chia sẻ những câu chuyện vui buồn trong ngày. Đó chính là nguồn động viên tinh thần lớn lao giúp em có thêm nghị lực để học tập và trưởng thành.

PHẦN II. VIẾT
Câu 1 (2,0 điểm)
(Viết đoạn văn khoảng 200 chữ)

Ba khổ thơ cuối của bài thơ “Về bên mẹ” đã để lại trong em nhiều xúc động sâu sắc. Ở đó, hình ảnh người mẹ hiện lên vừa gần gũi, giản dị lại vô cùng thiêng liêng. Dù người con đã lớn, đã trải qua bao vất vả của cuộc đời, nhưng khi trở về bên mẹ vẫn thấy mình bé nhỏ, vẫn khao khát được yêu thương, chở che như thuở ấu thơ. Tình mẹ không phô trương mà âm thầm, bền bỉ qua năm tháng, luôn hiện diện trong từng hành động, từng ánh nhìn, từng vòng tay ôm ấp. Đặc biệt, khổ thơ cuối đã khẳng định một chân lí giản dị mà sâu sắc: dù cuộc sống có đủ đầy vật chất đến đâu cũng không gì sánh bằng hơi ấm của mẹ. Ba khổ thơ cuối không chỉ là lời tri ân của người con dành cho mẹ mà còn gợi nhắc mỗi chúng ta hãy biết trân trọng, yêu thương và gìn giữ hạnh phúc gia đình khi còn có thể.

Câu 2 (4,0 điểm)
(Bài văn nghị luận khoảng 400 chữ)

Gia đình là tổ ấm yêu thương, là nơi mỗi người được nuôi dưỡng cả về thể chất lẫn tinh thần. Đối với học sinh, việc xây dựng mối quan hệ gắn kết, yêu thương giữa các thành viên trong gia đình là điều vô cùng quan trọng và cần thiết.

Trước hết, để xây dựng mối quan hệ gắn bó trong gia đình, mỗi học sinh cần biết yêu thương và kính trọng ông bà, cha mẹ. Sự lễ phép trong lời nói, thái độ cư xử đúng mực và biết lắng nghe là nền tảng để tạo nên sự thấu hiểu giữa các thành viên. Khi con cái biết quan tâm, chia sẻ, cha mẹ cũng cảm thấy được trân trọng và yêu thương hơn.

Bên cạnh đó, học sinh cần chủ động chia sẻ, trò chuyện với người thân. Sau những giờ học căng thẳng, việc kể cho cha mẹ nghe về một ngày học tập sẽ giúp gắn kết tình cảm và tạo nên không khí gia đình ấm áp. Những lời động viên, an ủi kịp thời từ gia đình sẽ giúp học sinh có thêm động lực vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống.

Ngoài ra, mỗi học sinh nên tích cực giúp đỡ công việc gia đình trong khả năng của mình. Những việc làm nhỏ như dọn dẹp nhà cửa, phụ giúp nấu ăn hay chăm sóc em nhỏ không chỉ thể hiện trách nhiệm mà còn giúp các thành viên thấu hiểu, gắn bó hơn.

Cuối cùng, mỗi người cần biết trân trọng thời gian bên gia đình, hạn chế phụ thuộc vào thiết bị điện tử để dành nhiều thời gian hơn cho những bữa cơm sum họp, những cuộc trò chuyện thân mật. Gia đình hạnh phúc chính là điểm tựa vững chắc để mỗi học sinh tự tin học tập và trưởng thành.

Tóm lại, bằng tình yêu thương, sự quan tâm và chia sẻ chân thành, học sinh hoàn toàn có thể góp phần xây dựng một gia đình gắn kết, yêu thương – nơi nuôi dưỡng những giá trị tốt đẹp cho cuộc sống.

Câu 1 (1,5 điểm)
Thể thơ:
Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát, một thể thơ truyền thống của dân tộc Việt Nam, giàu nhạc điệu và cảm xúc, rất phù hợp để diễn tả tình cảm gia đình.

Cảm nhận về câu thơ mở đầu:
Câu thơ “Về bên mẹ thấy lòng ấm quá” mở ra cảm xúc chủ đạo của toàn bài: cảm giác bình yên, hạnh phúc và được chở che khi trở về bên mẹ. Từ “ấm” không chỉ nói đến hơi ấm thể chất mà còn gợi lên sự ấm áp trong tâm hồn, xua tan mọi mệt mỏi, vất vả của cuộc sống.

Câu 2 (1,5 điểm)
Biện pháp tu từ:
Trong khổ thơ thứ ba, tác giả sử dụng điệp vần “ôi – nôi – cười”.

Tác dụng:
Biện pháp điệp vần giúp câu thơ trở nên nhịp nhàng, mềm mại, giàu tính nhạc. Đồng thời, nó làm nổi bật cảm xúc hồn nhiên, ngọt ngào của người con khi được trở về bên mẹ, dù đã lớn nhưng vẫn khao khát được yêu thương, chở che như thuở ấu thơ.

Câu 3 (1,0 điểm)
Khi trở về nhà sau mỗi ngày tan học, em mong được sống trong không khí gia đình ấm áp, được cha mẹ quan tâm, hỏi han và lắng nghe. Em mong có những bữa cơm quây quần, những câu chuyện giản dị nhưng đầy yêu thương để xua tan mệt mỏi và tiếp thêm động lực cho em trong học tập và cuộc sống.