Lời nói người xưa đâu có sai
Sống khác loài người vừa bốn tháng
Tiểu tụy còn hơn mười năm trời
Cho nên:
Răng rụng mât một chiê
Tóc bạc thêm mấy phầ
Tây đen như quỷ đó
Thể lở mọc đầy thâi
Bởi vì:
Bôn tháng cơm không no
May mà:
Bốn tháng đêm thiếu ngủ
Kiên trì và nhẫn nại
Bốn tháng áo không thay
Không chịu lùi một phân
Bốn tháng không giặt giũ
Vật chất tuy đau khổ
Không nao núng tinh thần.
(Bốn tháng rồi, Hồ Chí Minh, in trong tập Nhật kí trong tù, NXB Văn học)
Câu 1. Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của bài thơ.
Câu 2. Biện pháp tu từ liệt kê được thế hiện ở những từ ngữ nào ở khổ thơ thứ hai?
Câu 3. Trình bày hiệu quả của việc sử dụng hình thức lời kê chuyện trong bài thơ.
Câu 4. Nêu sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ.
Câu 5. Từ suy nghĩ của nhân vật trữ tình trong bài thơ, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ về ý nghĩa của sự lạc quan trong cuộc sống.
Quảng cáo
6 câu trả lời 135
Câu 1. Dấu hiệu xác định thể thơ của bài thơ
Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.
Dấu hiệu nhận biết:
Số chữ trong mỗi dòng không đều nhau
Không có niêm luật, vần điệu cố định
Nhịp thơ linh hoạt, thay đổi theo mạch cảm xúc
Hình thức câu thơ gần với lời nói, lời kể
Đây là đặc trưng tiêu biểu của thơ tự do hiện đại.
Câu 2. Biện pháp tu từ liệt kê ở khổ thơ thứ hai
Khổ thơ thứ hai sử dụng biện pháp liệt kê qua các từ ngữ, hình ảnh:
Răng rụng mất một chiếc
Tóc bạc thêm mấy phần
Tây đen như quỷ đó
Thể lở mọc đầy thân
Các chi tiết được liệt kê liên tiếp, cụ thể, chân thực.
Câu 3. Hiệu quả của hình thức lời kể chuyện trong bài thơ
Việc sử dụng hình thức lời kể chuyện mang lại những hiệu quả sau:
Giúp bài thơ giống như một lời tự thuật chân thành, tự nhiên
Làm cho nỗi khổ trong tù hiện lên cụ thể, sinh động, chân thực
Tạo cảm giác người đọc đang nghe chính tác giả kể lại trải nghiệm của mình
Tăng sức thuyết phục và chiều sâu cảm xúc cho bài thơ
Nhờ hình thức kể chuyện, chất trữ tình và chất hiện thực được kết hợp hài hòa.
Câu 4. Sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình
Cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ có sự vận động rõ rệt:
Mở đầu: Cảm xúc chua xót, cay đắng trước cảnh tù đày khắc nghiệt
Tiếp theo: Ý thức rõ những đau khổ về thể xác, thiếu thốn, bệnh tật
Kết thúc: Thể hiện tinh thần kiên cường, lạc quan, không nao núng, vượt lên hoàn cảnh
Cảm xúc đi từ đau khổ → chịu đựng → vượt lên bằng ý chí và tinh thần thép.
Câu 5. Suy nghĩ về ý nghĩa của sự lạc quan trong cuộc sống
Qua suy nghĩ của nhân vật trữ tình, ta nhận ra rằng lạc quan có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong cuộc sống. Lạc quan giúp con người giữ vững tinh thần trước nghịch cảnh, không gục ngã trước khó khăn. Khi tinh thần mạnh mẽ, con người có thể vượt qua cả những thiếu thốn về vật chất và đau đớn về thể xác. Trong cuộc sống hiện đại, mỗi người đều có lúc gặp thử thách, áp lực. Nếu biết nhìn mọi việc bằng thái độ tích cực, tin tưởng vào tương lai, chúng ta sẽ có thêm nghị lực để vươn lên, sống có ý nghĩa hơn và không bị hoàn cảnh khuất phục.
### 📖 Phân tích bài thơ *“Bốn tháng rồi”* – Hồ Chí Minh
---
### Câu 1. Dấu hiệu để xác định thể thơ
- Bài thơ được viết bằng **thể thơ thất ngôn tứ tuyệt biến thể** (7 chữ, nhưng có xen lẫn câu ngắn).
- Dấu hiệu: số chữ trong mỗi dòng thơ chủ yếu là **7 chữ**, cách ngắt nhịp linh hoạt, giọng điệu súc tích, giàu tính tự sự và trữ tình.
---
### Câu 2. Biện pháp tu từ liệt kê ở khổ thơ thứ hai
- Các từ ngữ thể hiện phép **liệt kê**:
- *“Răng rụng mất một chiếc”*
- *“Tóc bạc thêm mấy phần”*
- *“Tay đen như quỷ đó”*
- *“Thể lở mọc đầy thân”*
- Đây là chuỗi hình ảnh nối tiếp nhau, miêu tả sự tàn phá khốc liệt của nhà tù đối với thể xác.
---
### Câu 3. Hiệu quả của việc sử dụng hình thức lời kể chuyện
- Tạo cảm giác **chân thực, gần gũi** như một lời tâm sự, ghi chép đời sống.
- Giúp người đọc hình dung rõ ràng, cụ thể về **nỗi khổ cực** trong tù.
- Đồng thời, giọng kể chuyện làm nổi bật **tinh thần kiên cường, lạc quan** của nhân vật trữ tình: dù vật chất khổ đau nhưng tinh thần không nao núng.
---
### Câu 4. Sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình
- **Mở đầu**: Nhận thức sâu sắc về sự khắc nghiệt của cảnh tù đày (*“Một ngày tù nghìn thu ở ngoài”*).
- **Tiếp theo**: Miêu tả chi tiết sự suy kiệt của thể xác qua liệt kê.
- **Sau đó**: Chuyển sang giọng điệu kiên định, khẳng định sức mạnh tinh thần (*“Không chịu lùi một phân”*).
- **Kết thúc**: Tinh thần lạc quan, ý chí vững vàng vượt lên trên gian khổ (*“Vật chất tuy đau khổ / Không nao núng tinh thần”*).
---
### Câu 5. Suy nghĩ về ý nghĩa của sự lạc quan trong cuộc sống
- Lạc quan là **nguồn sức mạnh tinh thần** giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách.
- Người lạc quan sẽ nhìn thấy **ánh sáng trong bóng tối**, tìm ra cơ hội trong nghịch cảnh.
- Lạc quan không chỉ giúp bản thân vững vàng mà còn **truyền cảm hứng cho người khác**.
- Trong cuộc sống hiện đại, mỗi người đều có thể gặp áp lực, thất bại; giữ tinh thần lạc quan sẽ giúp ta **kiên trì, sáng tạo và thành công**.
---
👉 Bài thơ của Hồ Chí Minh là minh chứng sống động: dù trong cảnh ngục tù khắc nghiệt, tinh thần lạc quan đã trở thành **vũ khí tinh thần** để chiến thắng gian khổ.
Bạn có muốn mình viết thêm một đoạn **bình giảng ngắn** để làm bài văn hoàn chỉnh hơn không?
Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.
Dấu hiệu: số chữ trong mỗi dòng không đều, nhịp điệu linh hoạt, không bị ràng buộc chặt chẽ bởi niêm luật hay vần điệu cố định.
Câu 2.
Biện pháp tu từ liệt kê ở khổ thơ thứ hai thể hiện qua các từ ngữ:
- răng rụng mất một chiếc
- tóc bạc thêm mấy phần
- tây đen như quỷ đó
- ghẻ lở mọc đầy thân
Câu 3.
Hình thức lời kể chuyện giúp bài thơ trở nên tự nhiên, chân thực, thể hiện rõ những gian khổ mà người tù phải chịu đựng, đồng thời làm nổi bật tinh thần bình tĩnh, kiên cường của nhân vật trữ tình.
Câu 4.
Cảm xúc của nhân vật trữ tình vận động từ việc nhận thức rõ nỗi khổ về thể xác đến khẳng định ý chí, tinh thần lạc quan, không khuất phục trước hoàn cảnh.
Câu 5.
Sự lạc quan có ý nghĩa rất lớn trong cuộc sống. Lạc quan giúp con người có thêm sức mạnh tinh thần để vượt qua khó khăn, thử thách, không gục ngã trước nghịch cảnh. Khi giữ được tinh thần lạc quan, con người sẽ vững vàng hơn, kiên trì hơn và có niềm tin để hướng tới tương lai tốt đẹp.
Câu 1. Dấu hiệu xác định thể thơ của bài thơ
Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.
Dấu hiệu nhận biết:
Số chữ trong mỗi dòng không đều nhau
Không có niêm luật, vần điệu cố định
Nhịp thơ linh hoạt, thay đổi theo mạch cảm xúc
Hình thức câu thơ gần với lời nói, lời kể
Đây là đặc trưng tiêu biểu của thơ tự do hiện đại.
Câu 1. Dấu hiệu để xác định thể thơ của bài thơ:
Thể thơ: Thơ tự do.
Dấu hiệu: Số chữ trong các dòng thơ không bằng nhau (có dòng 5 chữ, dòng 7 chữ, dòng 8 chữ...); cách gieo vần và ngắt nhịp linh hoạt, không tuân theo quy tắc cố định của các thể thơ truyền thống như thất ngôn hay lục bát.
Câu 2. Biện pháp tu từ liệt kê trong khổ thơ thứ hai:
Biện pháp liệt kê được thể hiện qua các từ ngữ chỉ sự tàn phá về diện mạo và thể chất của nhân vật trữ tình sau bốn tháng tù đày:
Răng rụng mất một chiếc.
Tóc bạc thêm mấy phần.
Gầy đen như quỷ đói.
Ghẻ lở mọc đầy thân.
Câu 3. Hiệu quả của việc sử dụng hình thức lời kể chuyện:
Tạo sự chân thực: Giúp tái hiện lại một cách khách quan, chi tiết những gian khổ, thiếu thốn tột cùng về vật chất trong nhà tù (cơm không no, đêm thiếu ngủ, áo không thay, không giặt giũ).
Tạo sự gần gũi: Lời kể chân phương làm cho người đọc dễ dàng thấu hiểu và đồng cảm với hoàn cảnh khắc nghiệt của người tù.
Làm nổi bật sức mạnh tinh thần: Hình thức kể về cái khổ trước làm nền để làm nổi bật sự đối lập với ý chí sắt đá ở phần kết, từ đó tôn vinh vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ cách mạng.
Câu 4. Sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình:
Mạch cảm xúc vận động theo hướng: Từ cực khổ, gian nan đến ý chí, bản lĩnh bền bỉ.
Ban đầu là sự nhìn nhận về nỗi đau thể xác và sự tàn phá của thời gian, hoàn cảnh (tiều tụy, bệnh tật).
Tiếp theo là sự bình thản, điềm nhiên khi kiểm kê những thiếu thốn (bốn tháng không thay áo, không giặt giũ...).
Cuối cùng kết tinh thành ý chí gang thép: vượt lên trên cái khổ về vật chất là sự vững vàng về tinh thần, khẳng định bản lĩnh kiên cường, không bao giờ lùi bước.
Câu 5. Suy nghĩ về ý nghĩa của sự lạc quan trong cuộc sống:
Từ sự kiên trì, nhẫn nại của Hồ Chí Minh trong bài thơ, ta thấy sự lạc quan có ý nghĩa vô cùng quan trọng:
Sức mạnh vượt nghịch cảnh: Lạc quan là "liều thuốc" giúp con người bình tâm trước sóng gió, biến những khó khăn thành thuốc thử cho lòng kiên trì.
Bảo vệ tinh thần: Trong hoàn cảnh vật chất thiếu thốn hay đau khổ, thái độ lạc quan giúp ta giữ vững niềm tin, không bị gục ngã hay tha hóa về nhân cách.
Lan tỏa năng lượng: Người lạc quan luôn tìm thấy ánh sáng trong bóng tối, từ đó tạo ra hy vọng cho bản thân và truyền cảm hứng cho những người xung quanh.
Kết luận: Giống như người tù trong bài thơ, khi tinh thần không nao núng, con người sẽ trở nên bất bại trước mọi hoàn cảnh. Lạc quan không phải là phớt lờ khó khăn, mà là chọn cách đối mặt với nó bằng một tâm thế chủ động và yêu đời.
Quảng cáo
Bạn cần hỏi gì?
Câu hỏi hot cùng chủ đề
-
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
94927 -
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
57102 -
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
45593 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
43853 -
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
39617 -
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
36470 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
34444 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
33004 -
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
29446 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
27581
