Bài tham khảo 1:  
     Trong dòng chảy của văn học, nếu tình mẫu tử là bài ca rực rỡ thì tình bà cháu lại là một bản nhạc êm đềm, du dương, thấm đẫm sự hy sinh thầm lặng. Qua truyện ngắn (hoặc tác phẩm) về người bà, tác giả đã không chỉ khắc họa chân dung một người phụ nữ Việt Nam tần tảo mà còn dựng lên một biểu tượng của hơi ấm gia đình và cội nguồn văn hóa.
     Trước hết, hình ảnh người bà hiện lên qua những chi tiết miêu tả ngoại hình đầy ám ảnh. Đó là đôi bàn tay gầy guộc, nhăn nheo nhưng tràn đầy sức mạnh kỳ diệu của sự chăm sóc. Đó là đôi mắt đã mờ đục theo thời gian nhưng luôn nhìn các cháu bằng ánh sáng của sự bao dung. Tác giả đã khéo léo sử dụng những hình ảnh so sánh để thấy được sự tàn phá của thời gian lên vóc dáng bà, nhưng đồng thời cũng khẳng định rằng: thời gian có thể làm lưng bà còng xuống, nhưng lại làm cho tình yêu thương trong bà thêm lớn lao.
    Đi sâu vào nội dung tâm lý, người bà chính là nhịp cầu nối giữa quá khứ và hiện tại. Qua những câu chuyện cổ tích bà kể bên hiên nhà, những lời ru ngọt ngào hay những bài học đạo đức giản đơn, bà đã nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ bằng dòng sữa tinh thần thanh khiết. Bà không dạy cháu những triết lý cao siêu, bà dạy cháu cách yêu thương cây cỏ, cách biết ơn hạt gạo, cách sống tử tế với xóm giềng. Chính sự dạy dỗ ấy là hành trang quý giá nhất để người cháu vững vàng bước vào đời.
    Sự hy sinh của người bà còn được thể hiện qua những công việc không tên: từ bữa cơm giản dị thơm mùi khói bếp đến việc thức khuya dậy sớm chăm lo từng giấc ngủ cho con cháu. Trong truyện, hình ảnh bà gắn liền với những kỉ niệm về vườn tược, về mùi hương của trầu cau hay mùi nắng trên những tấm áo cũ. Tất cả tạo nên một không gian nghệ thuật đậm chất trữ tình, nơi mà người bà trở thành "trái tim" của ngôi nhà, là người giữ lửa cho gia đình giữa bao sóng gió cuộc đời.
    Tình cảm của người cháu dành cho bà cũng là một điểm nhấn đặc sắc. Đó là sự chuyển biến từ sự hồn nhiên, vô tư khi thụ hưởng tình yêu của bà đến sự thấu hiểu, thương xót và biết ơn sâu sắc khi nhận ra bà đang dần rời xa. Nỗi đau của người cháu khi đối diện với sự già yếu của bà chính là minh chứng hùng hồn nhất cho sợi dây gắn kết thiêng liêng giữa các thế hệ.
    Về mặt nghệ thuật, tác phẩm thành công nhờ lối kể chuyện tự nhiên, giàu cảm xúc và việc lựa chọn những chi tiết đời thường nhưng giàu sức gợi. Ngôn ngữ truyện giản dị, gần gũi như lời tâm tình, khiến người đọc dễ dàng tìm thấy bóng hình người bà của chính mình trong đó.
    Truyện về người bà không chỉ là tiếng lòng tri ân của tác giả dành cho một người thân yêu, mà còn là lời nhắc nhở mỗi chúng ta về giá trị của gia đình. Bà là hiện thân của sự nhân hậu, là bến đỗ bình yên để mỗi người trở về sau những mệt mỏi của thế gian. Tác phẩm khép lại nhưng dư âm về mùi trầu cay, về bàn tay ấm và giọng nói hiền từ của bà sẽ còn mãi trong trái tim người đọc.
Bài tham khảo 2: 
    Trong dòng chảy văn học Việt Nam, hình tượng người bà không chỉ hiện lên như một thành viên trong gia đình mà còn là một thực thể văn hóa, là người canh giữ những giá trị truyền thống đang dần mai một. Phân tích một truyện ngắn về bà là hành trình đi tìm lại bản ngã, nơi những ký ức vụn vặt về mùi khói bếp, màu bã trầu lại trở thành những điểm tựa tinh thần vững chãi nhất.
    Trước hết, chiều sâu của tác phẩm nằm ở cách tác giả khắc họa sự tương phản giữa sự tàn khốc của thời gian và sự vĩnh cửu của tình thương. Hình ảnh người bà thường gắn liền với những dấu vết của sự hao mòn: đôi bàn tay nứt nẻ, dáng đi còng xuống như dấu hỏi treo lơ lửng giữa hư không. Nhưng chính trong hình hài nhỏ bé, tiều tụy ấy lại chứa đựng một nguồn năng lượng sống phi thường. Bà không chỉ "sống", mà bà còn "chắt chiu". Từng hạt gạo, từng gốc cây trong vườn dưới bàn tay bà đều trở nên có linh hồn. Sự tần tảo của bà không đơn thuần là đức tính chịu khó, mà là một sự cam chịu thánh thiện, một sự hy sinh tự nguyện để làm nền cho con cháu tỏa sáng.
    Đi sâu vào tầng nghĩa văn hóa, người bà là "cuốn từ điển sống" về phong tục và đạo đức. Qua lời kể của bà, những câu chuyện cổ tích không còn là những tình tiết hư cấu xa rời, mà trở thành những bài học luân lý thấm đẫm hơi thở cuộc đời. Bà dạy cháu về lòng nhân hậu qua cách bà chia sẻ bát cơm cho người hành khất, dạy về lòng hiếu thảo qua cách bà kính cẩn thắp nén nhang trên bàn thờ tổ tiên. Ở đó, người bà đóng vai trò là một người truyền giáo về nhân cách, uốn nắn những mầm non bằng sự dịu dàng thay vì những giáo điều khô cứng.
    Một điểm nhấn đặc sắc khác chính là không gian nghệ thuật gắn liền với bà. Đó thường là không gian của hoài niệm: một góc sân nhỏ, một căn bếp ám khói, hay rặng tre già xào xạc. Không gian ấy đối lập hoàn toàn với sự ồn ào, vội vã của thế giới hiện đại ngoài kia. Khi phân tích nhân vật người cháu, ta thấy được một hành trình thức tỉnh. Từ một đứa trẻ vô tâm, chỉ biết đón nhận, người cháu dần nhận ra sự hiện diện của bà chính là hơi ấm duy nhất giữ cho ngôi nhà không trở nên lạnh lẽo. Nỗi lo sợ về một ngày "bà hiền như đất" sẽ trở về với đất không chỉ là nỗi đau mất mát người thân, mà còn là nỗi sợ mất đi sợi dây liên lạc cuối cùng với quá khứ và tuổi thơ.
    Về phương diện nghệ thuật, sức hấp dẫn của truyện nằm ở khả năng khơi gợi giác quan. Đọc truyện về bà, ta như nghe thấy tiếng chổi tre quét lá khô, ngửi thấy mùi trầu cay nồng, và cảm nhận được cái vuốt tóc đầy bao dung. Những chi tiết nhỏ nhặt nhưng mang tính biểu tượng cao đã nâng tầm tác phẩm từ một câu chuyện gia đình thành một bài ca về lòng nhân ái và đạo lý "uống nước nhớ nguồn".
     Hình tượng người bà trong tác phẩm là một nốt lặng đầy suy ngẫm trong bản nhạc cuộc đời. Bà là đại diện cho vẻ đẹp của sự nhẫn nại, là hiện thân của quê hương hữu hình và gần gũi nhất. Qua việc phân tích tác phẩm, chúng ta không chỉ thấu hiểu thêm về một nhân vật, mà còn tự soi chiếu lại tâm hồn mình, để biết trân trọng những giá trị giản đơn nhưng bền vững, và để nhận ra rằng: dù đi xa đến đâu, ánh mắt hiền từ của bà vẫn luôn là ngọn hải đăng soi sáng con đường ta về với thiện lương.

Mở bài:
Xuân Quỳnh không chỉ là "nữ hoàng thơ tình" mà còn là một cây bút văn xuôi tinh tế dành cho thiếu nhi. Truyện ngắn "Bà tôi" (trích từ tập Bầu trời trong quả trứng) là một nốt nhạc trầm sâu lắng, ca ngợi tình cảm bà cháu thiêng liêng thông qua những ký ức tuổi thơ vừa giản dị vừa xúc động.
Thân bài:
Hình ảnh người bà lam lũ và giàu đức hy sinh:Qua dòng hồi tưởng của nhân vật "tôi" (Minh), bà hiện lên với vẻ ngoài tần tảo, đôi bàn tay gầy guộc và những thói quen giản dị.
Cuộc đời bà gắn liền với những lo toan cho con cháu. Dù có những xích mích với con trai và con dâu khiến bà phải chuyển đi ở cùng người em, nhưng lòng bà vẫn luôn hướng về các cháu với tình yêu vô bờ bến.
Tình cảm bà cháu sâu sắc qua những chi tiết đời thường:Nhân vật Minh luôn dành cho bà một sự gắn bó đặc biệt. Những câu chuyện bà kể, những món quà nhỏ hay sự chăm sóc ân cần của bà đã trở thành hành trang tinh thần vô giá cho cháu.
Tác phẩm khéo léo miêu tả tâm lý nhân vật qua những suy nghĩ và cảm xúc chân thật, khiến người đọc cảm nhận được sợi dây liên kết vô hình nhưng bền chặt giữa hai thế hệ.
Đặc sắc nghệ thuật:Ngôi kể thứ nhất: Việc chọn nhân vật "tôi" giúp câu chuyện trở nên gần gũi, giàu sức biểu cảm và mang đậm màu sắc tự truyện.
Lối viết giàu chất thơ: Ngôn ngữ trong truyện trong sáng, nhẹ nhàng nhưng có sức gợi lớn, đặc trưng cho phong cách viết cho thiếu nhi của Xuân Quỳnh trên Thi Viện.
Kết bài:
Truyện ngắn "Bà tôi" không chỉ là câu chuyện về một gia đình mà còn là bài học về lòng hiếu thảo và sự trân trọng những giá trị gia đình cốt lõi. Tác phẩm nhắc nhở mỗi chúng ta hãy biết yêu thương và quan tâm đến người thân khi còn có thể.