I. ĐỌC – HIỂU (4,0 điểm)
Câu 1 (0,5 điểm).
Xác định thể thơ được sử dụng trong văn bản.

 Giải thích:
Các dòng thơ có độ dài không đều, không bị gò bó về số chữ, vần điệu linh hoạt → đặc trưng của thơ tự do.

 Trả lời:
→ Văn bản được viết theo thể thơ tự do.Câu 2 (0,5 điểm).
Xác định những câu thơ miêu tả hình ảnh người mẹ trong văn bản.

 Giải thích:
Những câu thơ trực tiếp khắc họa hành động, dáng vẻ, sự vất vả của mẹ.

 Trả lời:
Những câu thơ miêu tả hình ảnh người mẹ là:

“Mẹ gom lại từng trái chín trong vườn”
“Rồi rong ruổi trên nẻo đường lặng lẽ”
“Giọt mồ hôi rơi trong chiều của mẹ”
“Đôi vai gầy nghiêng nghiêng!”
“Mẹ trở mình trong tiếng ho thao thức”

Câu 3 (1,0 điểm).
Nêu tác dụng của các từ láy được sử dụng trong bài thơ.

 Giải thích:
Các từ láy như lặng lẽ, mong manh, nghiêng nghiêng, xao xác có giá trị gợi hình, gợi cảm.

 Trả lời:
→ Các từ láy trong bài thơ có tác dụng làm nổi bật không gian mùa thu yên ả, trầm lắng, đồng thời khắc họa rõ nét sự vất vả, gầy gò, âm thầm hi sinh của người mẹ, qua đó bộc lộ cảm xúc yêu thương, xót xa của người con.

Câu 4 (1,0 điểm).
Theo em, ở khổ thơ đầu, vị “ngọt ngào” mà tác giả cảm nhận được tạo nên bởi điều gì?

 Giải thích:
“Ngọt ngào” không chỉ là vị của trái cây mà còn mang ý nghĩa ẩn dụ.

 Trả lời:
→ Vị “ngọt ngào” trong khổ thơ đầu được tạo nên từ sự chắt chiu, tần tảo, hi sinh thầm lặng của người mẹ suốt năm tháng, gửi gắm trong từng trái chín mà mẹ gom góp cho con.

Câu 5 (1,0 điểm).
Nhận xét về tình cảm của tác giả thể hiện trong bài thơ.

 Giải thích:
Xuyên suốt bài thơ là cảm xúc của người con hướng về mẹ.

 Trả lời:
→ Bài thơ thể hiện tình cảm yêu thương, trân trọng, biết ơn sâu sắc của người con đối với mẹ, đồng thời bộc lộ sự xót xa, cảm thông trước những hi sinh lặng lẽ và nỗi nhọc nhằn của mẹ trong cuộc đời.

II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm).
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) ghi lại cảm xúc của em về bài thơ Mùa thu và mẹ.

Đoạn văn tham khảo (≈ 200 chữ)
Bài thơ Mùa thu và mẹ của Lương Đình Khoa đã để lại trong em nhiều cảm xúc lắng đọng và xúc động sâu sắc. Qua những hình ảnh mộc mạc như trái chín trong vườn, giọt mồ hôi rơi, đôi vai gầy nghiêng nghiêng, tác giả đã khắc họa chân thực hình ảnh người mẹ tần tảo, lặng lẽ hi sinh vì con. Mùa thu trong bài thơ không chỉ là mùa của đất trời mà còn là mùa của yêu thương, của những nỗi lo âm thầm mà mẹ gánh chịu. Em đặc biệt ấn tượng với hình ảnh mẹ trở mình trong tiếng ho thao thức giữa đêm khuya, gợi lên sự mệt mỏi, yếu ớt nhưng vẫn đầy nhẫn nại. Đọc bài thơ, em cảm nhận rõ tình yêu thương sâu nặng, sự biết ơn và trân trọng của người con dành cho mẹ. Từ đó, em càng thêm yêu thương mẹ của mình và tự nhắc nhở bản thân phải sống tốt hơn, quan tâm và sẻ chia nhiều hơn với mẹ khi còn có thể.

$\color{purple}{\text{1. Xác định phương thức biểu đạt chính của bài thơ:}}$

$\color{purple}{\text{**Đáp án:** Biểu cảm (kết hợp với miêu tả và tự sự).}}$
$\color{purple}{\text{2. Những hình ảnh nào trong khổ thơ cho thấy sự tảo tần, vất vả của người mẹ?}}$

$\color{purple}{\text{**Hình ảnh:**}}$

$\color{purple}{\text{"Gom lại từng trái chín": Sự chắt chiu, nhặt nhạnh từng thành quả nhỏ.}}$
$\color{purple}{\text{"Rong ruổi trên nẻo đường lặng lẽ": Sự nhọc nhằn, đơn độc trên hành trình mưu sinh.}}$
$\color{purple}{\text{"Giọt mồ hôi rơi": Biểu tượng của sự lao động vất vả, cực nhọc.}}$
$\color{purple}{\text{3. Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong hai câu thơ:}}$

$\color{purple}{\text{"Giọt mồ hôi rơi trong chiều của mẹ}}$

$\color{purple}{\text{Nắng mong manh đậu bên thật khẽ"}}$
$\color{purple}{\text{**Biện pháp tu từ:** Nhân hóa (Nắng "đậu bên thật khẽ").}}$
$\color{purple}{\text{**Tác dụng:**}}$

$\color{purple}{\text{Làm cho hình ảnh thiên nhiên trở nên sinh động, có hồn như đang thấu hiểu nỗi vất vả của mẹ.}}$
$\color{purple}{\text{Gợi ra một không gian tĩnh lặng, nhẹ nhàng nhưng đầy sự sẻ chia, thương cảm đối với sự hy sinh của người mẹ.}}$
$\color{purple}{\text{Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho lời thơ.}}$
$\color{purple}{\text{4. Em hiểu thế nào về câu thơ: "Có ngọt ngào năm tháng mẹ chắt chiu"?}}$

$\color{purple}{\text{**Giải thích:** "Ngọt ngào" không chỉ là vị của trái cây (na, hồng, ổi, thị) mà còn là kết tinh của tình yêu thương, sự chăm sóc và lòng hy sinh của mẹ suốt bao năm tháng. Để có được "trái chín" cho con, mẹ đã phải đánh đổi bằng mồ hôi, sức lao động và sự kiên nhẫn.}}$

$\color{purple}{\text{THÔNG ĐIỆP TỪ BÀI THƠ}}$
$\color{purple}{\text{Bài thơ nhắn nhủ chúng ta về lòng biết ơn đối với cha mẹ. Những gì chúng ta đang hưởng thụ (như những trái ngọt) đều được đổi bằng sự "chắt chiu", vất vả của mẹ. Hãy biết trân trọng và yêu thương cha mẹ khi còn có thể.}}$

$\color{purple}{\text{Nếu đề bài của bạn có các câu hỏi cụ thể khác (như xác định thể thơ hay viết đoạn văn), bạn hãy gửi thêm để mình hỗ trợ chính xác 100% cho bài thi nhé!}}$

$\mathbf{\color{red}{\#}\color{orange}{u}\color{yellow}{y}\color{green}{n}\color{blue}{n}\color{indigo}{c}\color{purple}{u}\color{pink}{t}\color{red}{e}\color{orange}{c}\color{yellow}{o}\color{green}{r}\color{blue}{e}}$