Trong các thế kỉ XVI – XVIII, mặc dù tình hình chính trị ở Đại Việt có nhiều biến động, đất nước bị chia cắt thành Đàng Ngoài và Đàng Trong, nhưng kinh tế thủ công nghiệp và thương nghiệp vẫn phát triển mạnh mẽ. Điều đó xuất phát từ những nguyên nhân chủ yếu sau:

Thứ nhất, nền nông nghiệp vẫn được duy trì và phục hồi.
Dù chiến tranh và chia cắt, cả chính quyền Đàng Ngoài và Đàng Trong đều chú trọng khôi phục sản xuất nông nghiệp để ổn định đời sống xã hội và tăng nguồn thu. Nông nghiệp phát triển đã tạo nguồn nguyên liệu dồi dào cho thủ công nghiệp và lương thực cho hoạt động buôn bán.

Thứ hai, nhu cầu tiêu dùng trong xã hội ngày càng tăng.
Sự hình thành tầng lớp địa chủ, thương nhân và dân cư đô thị làm cho nhu cầu về vải vóc, đồ gốm, đồ kim loại, hàng thủ công ngày càng lớn. Điều này thúc đẩy các làng nghề thủ công truyền thống như dệt, gốm, luyện kim, làm giấy… phát triển mạnh.

Thứ ba, chính quyền hai Đàng có chính sách khuyến khích buôn bán.
Để tăng nguồn thu và tiềm lực kinh tế, cả Đàng Ngoài và Đàng Trong đều mở rộng giao thương, cho phép buôn bán trong nước và với nước ngoài. Nhiều chợ, phố thị và đô thị buôn bán ra đời, tiêu biểu như Thăng Long, Phố Hiến, Hội An.

Thứ tư, hoạt động thương mại trong và ngoài nước sôi động.
Thương nghiệp không chỉ phát triển trong nước mà còn mở rộng ra nước ngoài. Đại Việt buôn bán với nhiều nước châu Á và châu Âu, trao đổi các mặt hàng như tơ lụa, gốm sứ, đường, hồ tiêu… Nhờ đó, thương nghiệp ngày càng giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế.

Thứ năm, sự năng động và sáng tạo của nhân dân.
Trong hoàn cảnh đất nước chia cắt, nhân dân vẫn cần cù lao động, linh hoạt thích ứng với điều kiện mới, phát triển sản xuất và buôn bán để ổn định cuộc sống. Đây là yếu tố quan trọng thúc đẩy kinh tế phát triển.

Mặc dù chính trị biến động và đất nước bị chia cắt, nhưng nhờ nông nghiệp được duy trì, nhu cầu xã hội tăng, chính sách khuyến khích buôn bán và sự năng động của nhân dân, nên thủ công nghiệp và thương nghiệp ở Đại Việt trong các thế kỉ XVI – XVIII vẫn phát triển mạnh mẽ.

Trong các thế kỷ XVI đến XVIII, mặc dù tình hình chính trị có nhiều biến động, chia cắt đàng Trong và đàng Ngoài, nền kinh tế thủ công nghiệp và thương nghiệp của Đại Việt vẫn phát triển mạnh mẽ vì những nguyên nhân chính sau:

1. **Sự phát triển của hoạt động thủ công nghiệp và thương nghiệp nội địa:**
Các làng nghề truyền thống, nghề thủ công như dệt vải, làm gốm, rèn, đóng thuyền, chế tác kim hoàn, đã phát triển mạnh mẽ, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

2. **Sự mở rộng của hoạt động thương mại:**
Thương nghiệp trong và ngoài nước phát triển do các mối quan hệ thương mại qua lại giữa các địa phương trong nước, đồng thời qua các hoạt động buôn bán với Trung Quốc, Nhật Bản, các nước châu Á khác và châu Âu.

3. **Các trung tâm thương mại lớn:**
Các thương cảng như Hội An, Vân Đồn, Thăng Long, Hải Phòng trở thành trung tâm buôn bán sầm uất, thu hút thương nhân trong và ngoài nước, thúc đẩy hoạt động kinh tế phát triển.

4. **Chính sách của các chúa Nguyễn và nhà Nguyễn:**
Các chúa Nguyễn và sau này nhà Nguyễn đã tập trung phát triển kinh tế, khuyến khích sản xuất thủ công nghiệp, thương nghiệp để phát triển đất nước trong bối cảnh chia cắt.

5. **Sự thích nghi và linh hoạt của cư dân địa phương:**
Người dân linh hoạt trong hoạt động sản xuất, mua bán, vận chuyển hàng hóa, tạo cơ sở cho sự phát triển kinh tế trong điều kiện chính trị bất ổn.

**Tóm lại, dù chính trị có nhiều biến động, các hoạt động thủ công nghiệp và thương nghiệp vẫn phát triển mạnh mẽ nhờ vào đặc điểm của nền kinh tế dựa trên sản xuất thủ công truyền thống, hoạt động thương mại sôi động, cùng với sự thích ứng linh hoạt của cư dân và các trung tâm thương mại lớn.**