Đái tháo đường là một bệnh rối loạn nội tiết phổ biến, liên quan trực tiếp đến sự điều hòa môi trường trong của cơ thể.

Nguyên nhân: Do tuyến tụy tiết thiếu insulin hoặc insulin hoạt động không hiệu quả. Insulin là hoocmôn có vai trò điều hòa lượng đường (glucozơ) trong máu.
Biểu hiện: Lượng đường trong máu tăng cao; người bệnh thường có các triệu chứng như khát nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều, ăn nhiều nhưng vẫn gầy sút, mệt mỏi.
Ảnh hưởng đến điều hòa môi trường trong: Khi thiếu insulin, glucozơ không được đưa vào tế bào để sử dụng, làm mất cân bằng nồng độ đường trong máu, gây rối loạn hằng định nội môi.
Hậu quả: Nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như tim mạch, thận, mắt và thần kinh.
Phòng và điều trị: Ăn uống hợp lý, tập luyện thể dục đều đặn, kiểm soát đường huyết và dùng thuốc hoặc tiêm insulin theo chỉ định của bác sĩ.

Bệnh Đái Tháo Đường (Tiểu Đường) 🩸
Đái tháo đường là một nhóm bệnh rối loạn chuyển hóa mãn tính, đặc trưng bởi tình trạng tăng đường huyết (glucose) kéo dài trong máu.

1. Vai trò của Hệ Nội Tiết và Insulin:

Hệ nội tiết: Hệ thống các tuyến nội tiết (như tuyến yên, tuyến giáp, tuyến thượng thận, tuyến tụy,...) sản xuất và tiết ra các hormone. Các hormone này đóng vai trò "sứ giả hóa học", đi theo dòng máu đến các cơ quan đích để điều hòa mọi hoạt động của cơ thể, duy trì sự cân bằng.
Tuyến tụy: Là một tuyến nội tiết quan trọng, nằm sau dạ dày. Một phần của tuyến tụy (các đảo Langerhans) có nhiệm vụ sản xuất hormone insulininsulin.
Insulin: Đây là hormone chủ chốt trong việc điều hòa lượng đường glucoseglucose trong máu. Insulin giúp glucose từ máu đi vào các tế bào trong cơ thể để sử dụng làm năng lượng, hoặc dự trữ. Khi có đủ insulin, lượng đường trong máu sẽ được giữ ở mức ổn định.
2. Mối liên hệ với Điều hòa Môi trường trong:

Môi trường trong (Nội môi): Bao gồm các dịch trong cơ thể như máu, dịch mô, dịch nội bào. Sự ổn định tương đối của các yếu tố trong môi trường trong (nhiệt độ, pH, nồng độ các chất như glucose, ion,...) được gọi là cân bằng nội môi (homeostasis). Đây là điều kiện tiên quyết để các tế bào và cơ quan hoạt động bình thường.
Khi xảy ra Đái tháo đường:Nếu tuyến tụy không sản xuất đủ insulin (như trong Đái tháo đường type 1), hoặc
Nếu cơ thể không sử dụng hiệu quả insulin mà nó tạo ra (tình trạng kháng insulin, thường gặp trong Đái tháo đường type 2), thì glucose không thể đi vào tế bào dễ dàng. Kết quả là lượng glucose tích tụ trong máu, gây tăng đường huyết.
Sự mất cân bằng: Tình trạng tăng đường huyết kéo dài chính là sự mất cân bằng môi trường trong nghiêm trọng. Khi đường huyết cao, nó có thể gây ra nhiều triệu chứng và theo thời gian, dẫn đến các tổn thương nguy hiểm cho nhiều cơ quan như tim, mạch máu, thận, mắt, và hệ thần kinh.
Tóm lại cho bài kiểm tra:

Đái tháo đường là bệnh do rối loạn chức năng của tuyến tụy (một tuyến nội tiết) trong việc sản xuất hoặc sử dụng insulin.
Bệnh làm mất cân bằng môi trường trong bởi vì nó làm tăng nồng độ glucose trong máu vượt quá giới hạn cho phép.

khái niệm và cơ chế nội tiết
đái tháo đường là bệnh rối loạn chuyển hóa không đồng nhất, có đặc điểm điển hình là tăng đường huyết (glucose trong máu cao) do cơ thể thiếu hụt insulin hoặc kháng insulin.
liên quan đến hệ nội tiết:
tuyến tụy là cơ quan đóng vai trò chủ đạo. cụ thể là các tế bào beta của đảo tụy có nhiệm vụ tiết ra hormone insulin.
vai trò của insulin: giúp đưa glucose từ máu vào trong tế bào để chuyển hóa thành năng lượng và kích thích gan chuyển hóa glucose thừa thành glycogen dự trữ.
khi thiếu insulin hoặc insulin hoạt động không hiệu quả, glucose bị kẹt lại trong máu, dẫn đến môi trường trong bị mất cân bằng.
các loại bệnh đái tháo đường
tuýp 1 (phụ thuộc insulin): tế bào beta của tuyến tụy bị phá hủy, dẫn đến cơ thể không sản sinh hoặc sản sinh rất ít insulin. thường gặp ở người trẻ.
tuýp 2 (không phụ thuộc insulin): tế bào của cơ thể bị "kháng insulin" (vẫn có insulin nhưng tế bào không phản ứng) hoặc tuyến tụy không tiết đủ insulin. thường liên quan đến lối sống, béo phì, người trung niên và cao tuổi.
ảnh hưởng đến điều hòa môi trường trong
khi đường huyết tăng cao, môi trường trong bị biến đổi nghiêm trọng:
áp suất thẩm thấu: đường máu cao làm tăng áp suất thẩm thấu của máu, kéo nước từ trong tế bào ra ngoài mạch máu, gây mất nước tế bào.
chức năng thận: thận phải làm việc quá tải để đào thải lượng đường thừa qua nước tiểu. đường trong nước tiểu kéo theo nước, gây ra hiện tượng đi tiểu nhiều (đa niệu).
mất cân bằng ion và điện giải: việc đi tiểu nhiều gây mất các ion quan trọng, làm rối loạn hoạt động của các cơ quan khác.
biểu hiện (4 nhiều)
ăn nhiều: tế bào thiếu năng lượng nên cơ thể luôn thấy đói.
uống nhiều: do cơ thể mất nước qua nước tiểu nên luôn thấy khát.
tiểu nhiều: thận đào thải đường kéo theo nước.
gầy nhiều: cơ thể phải đốt cháy mỡ và protein để bù đắp năng lượng do không sử dụng được đường.
hậu quả và biến chứng
nếu môi trường trong không được ổn định lâu ngày sẽ dẫn đến:
gây tổn thương các mạch máu nhỏ ở mắt (gây mù lòa), thận (suy thận) và thần kinh.
gây các bệnh về tim mạch, tai biến mạch máu não.
các vết thương rất khó lành, dễ nhiễm trùng và hoại tử.
cách phòng tránh và điều trị
chế độ ăn uống: hạn chế đường, tinh bột tinh chế, tăng cường chất xơ và rau xanh.
vận động: tập thể dục thường xuyên giúp tăng độ nhạy của insulin.
y tế: kiểm tra đường huyết định kỳ, dùng thuốc hoặc tiêm insulin theo chỉ định của bác sĩ