Quảng cáo
5 câu trả lời 996
SƠ ĐỒ TƯ DUY – VĂN HÓA VIỆT NAM THẾ KỈ XVI–XVIII
CHỦ ĐỀ: VĂN HÓA THẾ KỈ XVI–XVIII
1. Giáo dục – Thi cử
Nho học tiếp tục duy trì nhưng không phát triển mạnh.
Trường học, khoa cử bị ảnh hưởng do chiến tranh.
Nội dung thi cử nặng từ chương, ít gắn thực tế.
Xuất hiện những thay đổi nhỏ về giáo trình, chữ Nôm được chú ý hơn.
2. Văn học
a. Văn học chữ Hán
Phát triển không đồng đều.
Chủ yếu tập trung vào thơ văn mang tính ước lệ, mô phỏng.
b. Văn học chữ Nôm
Nở rộ mạnh mẽ, trở thành thành tựu nổi bật nhất của thời kỳ.
Xuất hiện nhiều tác phẩm có giá trị:
“Truyện Kiều” (Nguyễn Du) – cuối thế kỉ XVIII – đầu XIX
“Chinh phụ ngâm” (Đặng Trần Côn – Đoàn Thị Điểm)
Các bài ca dao, truyện thơ bình dân…
Đề tài: đời sống nhân dân, thân phận người phụ nữ, phản ánh hiện thực xã hội.
3. Nghệ thuật
a. Kiến trúc – Điêu khắc
Hình thành nhiều đình làng, đền miếu mang phong cách dân gian.
Điêu khắc trên gỗ, đá phát triển (ví dụ: chạm khắc ở đình Bảng, đình Tây Đằng…).
b. Hội họa
Tranh dân gian phát triển:
Tranh Đông Hồ
Tranh Hàng Trống
Nội dung: sinh hoạt, lễ hội, châm biếm, ước vọng đời sống.
4. Tôn giáo – Tín ngưỡng
Phật giáo vẫn tồn tại nhưng giảm vai trò.
Nho giáo chi phối đời sống chính trị.
Đạo giáo ảnh hưởng trong dân gian.
Công giáo bắt đầu du nhập từ thế kỉ XVI.
5. Khoa học – Kỹ thuật
Kỹ thuật sản xuất nông nghiệp, thủ công nghiệp tiếp tục được cải tiến.
Một số thành tựu về y học dân gian, thiên văn – lịch pháp.
- Nhánh 1: Tư tưởng, Tôn giáo
- Nho giáo: Vẫn là hệ tư tưởng chính thống, chi phối giáo dục và thi cử nhưng dần sa sút, không còn giữ vai trò độc tôn tuyệt đối do sự phân chia Đàng Trong - Đàng Ngoài và các cuộc chiến tranh liên miên.
- Phật giáo & Đạo giáo: Có điều kiện phục hồi và phát triển, đặc biệt ở Đàng Trong, ảnh hưởng sâu rộng trong dân gian.
- Thiên Chúa giáo: Được các giáo sĩ phương Tây (tiêu biểu như Alexandre de Rhodes) truyền bá vào Việt Nam. Việc truyền giáo, dù gặp nhiều khó khăn và cấm đoán, đã dẫn đến sự ra đời của chữ Quốc ngữ (dựa trên mẫu tự La-tinh, ban đầu dùng trong phạm vi tôn giáo).
- Nhánh 2: Giáo dục & Khoa cử
- Giáo dục Nho học: Tiếp tục được duy trì nhưng chất lượng giảm sút ở Đàng Ngoài. Ở Đàng Trong, các chúa Nguyễn cũng tổ chức các khoa thi nhưng quy mô nhỏ hơn.
- Sự sa sút: Do tình hình chính trị rối ren, chiến tranh phong kiến, làm cho giáo dục bị ảnh hưởng nặng nề.
- Chữ Nôm: Thời Quang Trung, chữ Nôm được đề cao và đưa vào làm chữ viết chính thống trong một số văn bản hành chính và giáo dục, thể hiện tinh thần dân tộc và sự phát triển của văn hóa dân gian.
- Nhánh 3: Văn học
- Văn học chữ Hán: Chiếm ưu thế trong giới trí thức Nho học.
- Văn học chữ Nôm: Phát triển mạnh mẽ và đạt được nhiều thành tựu rực rỡ, phản ánh đời sống, tâm tư tình cảm của nhân dân, phê phán xã hội phong kiến.
- Tác phẩm tiêu biểu: Nhiều tác phẩm thơ Nôm nổi tiếng ra đời, đánh dấu bước phát triển vượt bậc của ngôn ngữ dân tộc.
- Nhánh 4: Nghệ thuật
- Nghệ thuật dân gian: Phát triển đa dạng, phong phú với các loại hình như tranh dân gian (Đông Hồ, Hàng Trống), điêu khắc đình làng, múa rối nước.
- Kiến trúc: Các công trình kiến trúc tôn giáo (chùa, đình làng) được xây dựng và trùng tu nhiều.
- Âm nhạc, ca hát: Ca dao, tục ngữ, hát chèo, hát tuồng phát triển mạnh, gắn bó mật thiết với đời sống người dân.
- Nhánh 5: Khoa học - Kĩ thuật
- Sử học, Địa lí học: Có những đóng góp đáng kể với các bộ sách lớn như Đại Việt sử kí tiền biên (Ngô Thì Nhậm), Phủ biên tạp lục (Lê Quý Đôn).
- Y học: Hải Thượng Lãn Ông (Lê Hữu Trác) với bộ Hải Thượng y tông tâm lĩnh là một thành tựu rực rỡ của y học cổ truyền dân tộc.
văn hóa nc j
Sơ đồ tư duy Tình hình Văn hóa Việt Nam (Thế kỉ XVI-XVIII)
Trung tâm: Tình hình Văn hóa Thế kỉ XVI-XVIII
Nhánh 1: Tư tưởng, Tôn giáoNho giáo: Vẫn là hệ tư tưởng chính thống, chi phối giáo dục và thi cử nhưng dần sa sút, không còn giữ vai trò độc tôn tuyệt đối do sự phân chia Đàng Trong - Đàng Ngoài và các cuộc chiến tranh liên miên.
Phật giáo & Đạo giáo: Có điều kiện phục hồi và phát triển, đặc biệt ở Đàng Trong, ảnh hưởng sâu rộng trong dân gian.
Thiên Chúa giáo: Được các giáo sĩ phương Tây (tiêu biểu như Alexandre de Rhodes) truyền bá vào Việt Nam. Việc truyền giáo, dù gặp nhiều khó khăn và cấm đoán, đã dẫn đến sự ra đời của chữ Quốc ngữ (dựa trên mẫu tự La-tinh, ban đầu dùng trong phạm vi tôn giáo).
Nhánh 2: Giáo dục & Khoa cửGiáo dục Nho học: Tiếp tục được duy trì nhưng chất lượng giảm sút ở Đàng Ngoài. Ở Đàng Trong, các chúa Nguyễn cũng tổ chức các khoa thi nhưng quy mô nhỏ hơn.
Sự sa sút: Do tình hình chính trị rối ren, chiến tranh phong kiến, làm cho giáo dục bị ảnh hưởng nặng nề.
Chữ Nôm: Thời Quang Trung, chữ Nôm được đề cao và đưa vào làm chữ viết chính thống trong một số văn bản hành chính và giáo dục, thể hiện tinh thần dân tộc và sự phát triển của văn hóa dân gian.
Nhánh 3: Văn họcVăn học chữ Hán: Chiếm ưu thế trong giới trí thức Nho học.
Văn học chữ Nôm: Phát triển mạnh mẽ và đạt được nhiều thành tựu rực rỡ, phản ánh đời sống, tâm tư tình cảm của nhân dân, phê phán xã hội phong kiến.
Tác phẩm tiêu biểu: Nhiều tác phẩm thơ Nôm nổi tiếng ra đời, đánh dấu bước phát triển vượt bậc của ngôn ngữ dân tộc.
Nhánh 4: Nghệ thuậtNghệ thuật dân gian: Phát triển đa dạng, phong phú với các loại hình như tranh dân gian (Đông Hồ, Hàng Trống), điêu khắc đình làng, múa rối nước.
Kiến trúc: Các công trình kiến trúc tôn giáo (chùa, đình làng) được xây dựng và trùng tu nhiều.
Âm nhạc, ca hát: Ca dao, tục ngữ, hát chèo, hát tuồng phát triển mạnh, gắn bó mật thiết với đời sống người dân.
Nhánh 5: Khoa học - Kĩ thuậtSử học, Địa lí học: Có những đóng góp đáng kể với các bộ sách lớn như Đại Việt sử kí tiền biên (Ngô Thì Nhậm), Phủ biên tạp lục (Lê Quý Đôn).
Y học: Hải Thượng Lãn Ông (Lê Hữu Trác) với bộ Hải Thượng y tông tâm lĩnh là một thành tựu rực rỡ của y học cổ truyền dân tộc.
Sơ đồ tư duy này giúp bạn hệ thống hóa các kiến thức chính về tình hình văn hóa Việt Nam trong giai đoạn đầy biến động này.
Quảng cáo
Bạn cần hỏi gì?
Câu hỏi hot cùng chủ đề
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
102556 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
50782 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
42707 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
39344 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
38859 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
36555
