Trong cuộc sống, mỗi con người đều phải đối mặt với những lựa chọn, hành động và hậu quả của chính mình. Sống có trách nhiệm chính là ý thức thực hiện đúng nghĩa vụ, hoàn thành nhiệm vụ và chịu trách nhiệm về hành vi của bản thân đối với gia đình, xã hội và chính bản thân mình. Đây là một phẩm chất quan trọng, không chỉ giúp mỗi người trở thành người đáng tin cậy, có giá trị, mà còn là nền tảng để xây dựng nhân cách tốt.

Một người sống có trách nhiệm là người luôn thực hiện đúng lời hứa, hoàn thành công việc được giao, không trốn tránh hay đùn đẩy trách nhiệm cho người khác. Chẳng hạn, học sinh hoàn thành bài tập, sinh viên nghiêm túc học hành, công nhân tuân thủ quy trình lao động đều là những biểu hiện của sự có trách nhiệm. Khi sống có trách nhiệm, mỗi hành động đều được cân nhắc kỹ lưỡng, từ đó giúp con người trưởng thành hơn trong suy nghĩ và hành động.

Bên cạnh đó, sống có trách nhiệm còn là nền tảng để hình thành niềm tin và uy tín trong xã hội. Một người biết chịu trách nhiệm trước lời nói, hành động của mình sẽ được người khác tôn trọng và tin tưởng. Ngược lại, những người thiếu trách nhiệm thường gây ra hậu quả xấu, làm mất niềm tin của mọi người xung quanh và ảnh hưởng tiêu cực đến tập thể. Như vậy, nhân cách tốt không thể tách rời trách nhiệm, bởi trách nhiệm là kim chỉ nam cho hành động đúng đắn và đạo đức.

Hơn nữa, sống có trách nhiệm còn giúp con người gánh vác nghĩa vụ xã hội và xây dựng cộng đồng tốt đẹp hơn. Khi mỗi cá nhân nhận thức được trách nhiệm của mình với gia đình, bạn bè, cộng đồng và môi trường sống, xã hội sẽ trở nên văn minh, công bằng và lành mạnh. Ví dụ, người tham gia giao thông nghiêm túc, người thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường hay người đóng góp cho cộng đồng đều là biểu hiện của trách nhiệm với xã hội.

Cuối cùng, sống có trách nhiệm còn giúp bản thân mỗi người rèn luyện ý chí, kiên nhẫn và lòng tự trọng. Người có trách nhiệm sẽ biết chịu khó, chịu áp lực và không trốn tránh khó khăn, từ đó hình thành nhân cách vững vàng, tự tin trong cuộc sống. Chính vì vậy, sống có trách nhiệm không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là con đường để mỗi người trở thành người tốt, đóng góp tích cực cho gia đình và xã hội.

Tóm lại, sống có trách nhiệm là nền tảng của nhân cách tốt, giúp con người hoàn thiện bản thân, được người khác tôn trọng và đóng góp cho sự phát triển của xã hội. Mỗi chúng ta hãy luôn nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân và thực hiện nó một cách nghiêm túc, bởi chỉ khi sống có trách nhiệm, chúng ta mới thực sự trở thành người có giá trị và có ích cho cuộc đời.

Trong hành trình định hình nhân cách con người, có vô vàn yếu tố đóng vai trò nền tảng, nhưng cốt lõi và quan trọng nhất phải kể đến lối sống có trách nhiệm. Trách nhiệm không chỉ là sự tuân thủ các quy định hay hoàn thành nghĩa vụ được giao, mà là một thái độ sống chủ động, xuất phát từ nhận thức sâu sắc về vai trò và tác động của hành động mình đối với bản thân, cộng đồng và xã hội. Sống có trách nhiệm chính là viên gạch đầu tiên và vững chắc nhất để xây dựng một nhân cách tốt đẹp, đáng tin cậy và có giá trị.
Trước hết, sống có trách nhiệm thể hiện sự trưởng thành và tự trọng của một cá nhân. Một người có trách nhiệm hiểu rằng mọi hành động, dù lớn hay nhỏ, đều có hệ quả. Họ dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm về những quyết định của mình. Khi mắc sai lầm, họ không đổ lỗi, không trốn tránh, mà dũng cảm đối diện, sửa chữa và rút kinh nghiệm. Thái độ này chứng minh sự tự chủ, kiểm soát được bản thân và không ngừng hoàn thiện mình. Ngược lại, lối sống vô trách nhiệm, chối bỏ sai lầm sẽ bào mòn lòng tự trọng, khiến cá nhân dậm chân tại chỗ và đánh mất niềm tin từ những người xung quanh.
Vai trò quan trọng thứ hai của sống có trách nhiệm là xây dựng lòng tin và sự kết nối bền chặt trong cộng đồng. Trong mọi mối quan hệ – gia đình, bạn bè, công sở – trách nhiệm là chất keo gắn kết mọi người lại với nhau. Một người cha có trách nhiệm sẽ chăm lo cho gia đình, một người bạn có trách nhiệm sẽ giữ lời hứa, một nhân viên có trách nhiệm sẽ hoàn thành công việc đúng hạn. Sự nhất quán giữa lời nói và việc làm này tạo nên sự tin cậy tuyệt đối. Khi mỗi cá nhân sống có trách nhiệm, bộ máy xã hội vận hành trơn tru, hiệu quả, giảm thiểu xung đột và gia tăng sự hợp tác, tương trợ lẫn nhau.
Hơn thế nữa, sống có trách nhiệm là điều kiện tiên quyết để đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước. Lịch sử đã chứng minh, một quốc gia chỉ hùng cường khi người dân của quốc gia đó ý thức được trách nhiệm công dân của mình. Đó là trách nhiệm tuân thủ pháp luật, bảo vệ môi trường, đóng thuế đầy đủ, hay sẵn sàng tham gia các hoạt động cộng đồng. Khi mỗi người làm tròn trách nhiệm ở vị trí của mình – dù là một người thầy tận tâm, một bác sĩ y đức, hay một công nhân chăm chỉ – sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp to lớn, thúc đẩy xã hội tiến lên. Thiếu trách nhiệm, dù là ở cấp độ cá nhân hay tổ chức, đều dẫn đến sự trì trệ, hỗn loạn và suy thoái đạo đức.
Tóm lại, sống có trách nhiệm không chỉ là một đức tính, mà là một lựa chọn lối sống khôn ngoan và cần thiết. Nó là nền tảng vững chắc để xây dựng một nhân cách tốt đẹp, đáng kính trọng, đồng thời là chìa khóa để kiến tạo một cộng đồng đoàn kết, một đất nước phát triển. Mỗi người trẻ, ngay từ bây giờ, cần rèn luyện ý thức trách nhiệm từ những hành động nhỏ nhất hàng ngày, để tự hoàn thiện bản thân và trở thành những công dân có ích, đóng góp vào một xã hội văn minh, thịnh vượng.
 
 
 
 
 
 

Nguyễn Ngọc Tư, một trong những cây bút nổi bật của văn học đương đại Việt Nam, đã khắc họa thành công những sắc thái đa dạng của cuộc sống và con người thông qua nhiều tác phẩm tiêu biểu. Đoạn trích "Bóng của thành phố" là một ví dụ điển hình cho cái nhìn sâu sắc của ông về những biến đổi xã hội, con người và cuộc sống trong bối cảnh đô thị hóa của đất nước. Nội dung của đoạn trích không chỉ phản ánh thực tại mà còn chứa đựng những triết lý sâu sắc về cuộc sống, con người, và mối quan hệ giữa con người với thành phố.
Một trong những nét đặc sắc nổi bật trong nội dung của "Bóng của thành phố" là sự đối lập giữa ánh sáng và bóng tối. Thành phố hiện đại với những cao ốc, đường phố nhộn nhịp không chỉ tượng trưng cho sự phát triển mà còn là biểu tượng của nỗi cô đơn và những khát khao của con người trong xã hội. Nguyễn Ngọc Tư đã không ngần ngại chỉ ra rằng, mặc dù sống giữa hàng triệu người, con người vẫn dễ dàng lạc lõng và cô đơn. Sự phát triển về vật chất đi kèm với sự mất mát về tinh thần, điều này tạo nên một bức tranh u ám nhưng cũng đầy chân thực về cuộc sống thành phố.
Ngoài ra, tác giả còn khéo léo khắc họa hình ảnh con người qua những chi tiết rất nhỏ nhưng lại mang ý nghĩa lớn. Những nhân vật trong "Bóng của thành phố" không chỉ là những cá thể đơn lẻ mà còn là hiện thân cho những tâm tư, nguyện vọng của nhiều người khác. Hình ảnh những người đi bộ vội vã, những ánh mắt mệt mỏi, hay những nụ cười gượng gạo đều phản ánh sự bôn ba, chạy đua với cuộc sống. Qua đó, Nguyễn Ngọc Tư đã gửi gắm thông điệp sâu sắc về việc tìm kiếm giá trị thực sự của bản thân giữa dòng đời hối hả.
Về mặt nghệ thuật, Nguyễn Ngọc Tư đã sử dụng ngôn ngữ rất tinh tế và giàu hình ảnh. Các câu văn của ông luôn tạo ra những âm vang mạnh mẽ, gợi mở cho độc giả những cảm xúc sâu sắc. Sự kết hợp hài hòa giữa tả cảnh và tả tình mang lại cho đoạn trích một sức hút đặc biệt. Những hình ảnh sống động về thành phố, phản ánh chính xác nhịp sống hối hả, náo nhiệt, nhưng cũng đầy u ám và độc lập càng tăng thêm chiều sâu cho nội dung tác phẩm. Ngoài ra, kỹ thuật miêu tả tâm lý nhân vật qua những chi tiết nhỏ như ánh mắt, nét mặt cũng được Nguyễn Ngọc Tư vận dụng rất hiệu quả, khiến độc giả dễ dàng cảm nhận được những nỗi lòng chênh vênh của con người giữa lòng thành phố.
Tóm lại, đoạn trích "Bóng của thành phố" không chỉ là một tác phẩm văn học mà còn là một bức tranh phản ánh chân thực cuộc sống của con người trong bối cảnh đô thị hóa. Nội dung sâu sắc cùng với nghệ thuật kể chuyện tinh tế đã tạo nên một tác phẩm mang giá trị nhân văn lớn lao. Qua đó, Nguyễn Ngọc Tư đã khơi gợi sự suy ngẫm về chính cuộc sống của mỗi người, về mối quan hệ giữa cá nhân và môi trường xung quanh, từ đó giúp người đọc nhận ra giá trị thực sự của cuộc sống.