Vị trí địa lý và đặc điểm lãnh thổ của Việt Nam là một vùng đất liền hình chữ S dài, hẹp ngang, cùng với các đảo và quần đảo, nằm trong vành đai nhiệt đới và chịu ảnh hưởng của gió mùa châu Á. Vị trí và lãnh thổ này ảnh hưởng sâu sắc đến tự nhiên, tạo ra tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa, sự đa dạng về cảnh quan, và đồng thời là nguyên nhân của các thiên tai như bão, lũ lụt.  
Đặc điểm vị trí địa lý và lãnh thổ Việt Nam
Vị trí địa lý:
Nằm ở rìa phía Đông của Bán đảo Đông Dương, phía trong vành đai nhiệt đới của Bắc bán cầu.  
Trong khu vực gió mùa châu Á, là trung tâm của Đông Nam Á.  
Nằm trên các tuyến đường hàng hải, hàng không và bộ quốc tế quan trọng.  
Đặc điểm lãnh thổ:
Vùng đất:Hình chữ S dài, hẹp ngang, với đường bờ biển dài khoảng 3260 km.  
Diện tích: 331.212 km².  
Giáp với Trung Quốc, Lào, Cam Pu Chia.  
Vùng biển:Diện tích trên 1 triệu km², bao gồm các đảo và quần đảo.  
Giáp biển Đông.  
Ảnh hưởng của vị trí và lãnh thổ đến đặc điểm tự nhiên  
Tính nhiệt đới ẩm gió mùa:
Tính nhiệt đới: Do nằm hoàn toàn trong vùng nhiệt đới nên Việt Nam nhận được lượng nhiệt lớn.  
Tính ẩm: Tiếp giáp với Biển Đông, một nguồn cung cấp độ ẩm dồi dào, làm cho thiên nhiên giàu sức sống, lượng mưa và độ ẩm lớn.  
Gió mùa: Nằm trong vùng hoạt động của gió Tín Phong và gió mùa châu Á nên khí hậu có hai mùa rõ rệt.  
Sự đa dạng và phong phú của cảnh quan:
Hình dạng dài và hẹp ngang tạo ra sự phân hóa về cảnh quan tự nhiên rõ rệt giữa các vùng, miền.  
Ảnh hưởng của Biển Đông đi sâu vào trong đất liền làm tăng tính chất nóng ẩm.  
Ảnh hưởng của biển:
Thiên nhiên có tính chất hải dương rõ rệt.  
Là nơi sinh sống của nhiều loài sinh vật phong phú, đa dạng.  
Thiên tai:
Vị trí gần khu vực hoạt động của các cơn bão từ Tây Thái Bình Dương khiến Việt Nam dễ bị ảnh hưởng bởi bão, lũ lụt, hạn hán.  
Hình dạng lãnh thổ kéo dài, hẹp ngang, nằm sát biển cũng làm gia tăng các mối nguy hiểm do bão, lụt gây ách tắc giao thông