1. Khái niệm chung
Loại bản vẽ
Khái niệm
Bản vẽ chi tiết
Là bản vẽ diễn tả hình dạng, kích thước và các yêu cầu kĩ thuật của một chi tiết dùng để chế tạo.
Bản vẽ lắp
Là bản vẽ thể hiện hình dạng và vị trí tương quan giữa các chi tiết trong một sản phẩm hoặc bộ phận máy.

2. So sánh về nội dung và trình tự đọc
Tiêu chí
Bản vẽ chi tiết
Bản vẽ lắp
a) Nội dung
- Hình biểu diễn (hình chiếu, mặt cắt…) của một chi tiết duy nhất.
- Kích thước chế tạo (chiều dài, rộng, đường kính, bán kính…).
- Yêu cầu kĩ thuật: độ nhẵn, vật liệu, độ chính xác…
- Khung tên: ghi tên chi tiết, vật liệu, tỉ lệ, người vẽ, ngày vẽ.
- Hình biểu diễn của một cụm máy hoặc sản phẩm gồm nhiều chi tiết lắp với nhau.
- Sơ đồ hoặc bảng kê chi tiết kèm theo.
- Kích thước lắp ráp (khoảng cách giữa các chi tiết, kích thước bao…).
- Khung tên: ghi tên sản phẩm, tỉ lệ, người vẽ, ngày vẽ.
b) Mục đích sử dụng
Dùng chế tạo từng chi tiết riêng lẻ.
Dùng lắp ráp sản phẩm hoàn chỉnh hoặc bảo trì, tháo lắp.
c) Trình tự đọc bản vẽ
1. Khung tên (tên chi tiết, vật liệu, tỉ lệ).
2. Hình biểu diễn (hình chiếu, mặt cắt).
3. Kích thước.
4. Yêu cầu kĩ thuật.
1. Khung tên (tên sản phẩm, tỉ lệ).
2. Bảng kê chi tiết (số lượng, tên, vật liệu từng chi tiết).
3. Hình biểu diễn (các hình chiếu, mặt cắt lắp).
4. Kích thước lắp ráp.
5. Phân tích mối quan hệ giữa các chi tiết để hiểu cách hoạt động của bộ phận.
d) Mức độ chi tiết
Thể hiện tỉ mỉ từng phần của một chi tiết.
Thể hiện tổng thể, vị trí tương quan giữa nhiều chi tiết.
e) Ví dụ
Bản vẽ một bánh răng, trục, bu lông…
Bản vẽ một hộp giảm tốc, cụm trục quay, động cơ nhỏ…

3. Kết luận
Bản vẽ chi tiết giúp chế tạo chính xác từng chi tiết.
Bản vẽ lắp giúp hiểu cấu tạo, vị trí lắp ghép của các chi tiết để tạo thành sản phẩm hoàn chỉnh.
 Cả hai loại bản vẽ đều bổ sung cho nhau: có bản vẽ lắp để biết cách lắp, và bản vẽ chi tiết để chế tạo từng phần.

Sự khác biệt về nội dung và trình tự đọc giữa Bản vẽ chi tiết và Bản vẽ lắp được tóm tắt như sau:

 

1. Bản vẽ chi tiết (Detail Drawing)
 

Bản vẽ chi tiết dùng để chế tạo một chi tiết máy riêng lẻ.

Đặc điểm
Nội dung
Trình tự đọc
Mục đích
Mô tả hình dạng, kích thước, dung sai và yêu cầu kỹ thuật của một chi tiết cụ thể để gia công.
1. Khung tên: Tên gọi, tỉ lệ, vật liệu.
Các hình biểu diễn
Chỉ gồm các hình chiếu, hình cắt, mặt cắt cần thiết để thể hiện đầy đủ hình dạng của một chi tiết.
2. Hình biểu diễn: Hình dạng chi tiết.
Kích thước
Ghi đầy đủ các kích thước cần thiết để chế tạo (kích thước cơ bản, kích thước lắp, kích thước gia công).
3. Kích thước: Kích thước hình học và kích thước lắp ráp.
Yêu cầu kỹ thuật
Các chỉ dẫn về độ nhám bề mặt, dung sai, xử lý nhiệt, v.v., áp dụng cho chi tiết đó.
4. Yêu cầu kỹ thuật: Độ nhám, dung sai, xử lý.

 

2. Bản vẽ lắp (Assembly Drawing)
 

Bản vẽ lắp dùng để mô tả cách lắp ráp các chi tiết thành một cụm hoặc một sản phẩm hoàn chỉnh.

Đặc điểm
Nội dung
Trình tự đọc
Mục đích
Mô tả vị trí, mối quan hệ lắp ráp và chức năng của các chi tiết trong một sản phẩm hoàn chỉnh.
1. Khung tên: Tên gọi của cụm/sản phẩm, tỉ lệ.
Các hình biểu diễn
Thể hiện hình dạng của tổng thể sản phẩm sau khi lắp. Thường dùng hình cắt toàn bộ hoặc một phần để thấy được các mối lắp bên trong.
2. Bảng kê (Bảng liệt kê chi tiết): Tên gọi, số lượng, vật liệu của các chi tiết.
Kích thước
Ghi các kích thước tổng thể của sản phẩm, kích thước lắp với cụm khác (kích thước lắp đặt) và khoảng cách giữa các chi tiết quan trọng.
3. Hình biểu diễn: Vị trí, mối quan hệ giữa các chi tiết.
Yêu cầu kỹ thuật
Các chỉ dẫn chung về lắp ráp (ví dụ: siết chặt bu lông, bôi trơn, điều chỉnh) và hoạt động của sản phẩm.
4. Kích thước: Kích thước chung và kích thước lắp đặt.
Đánh số thứ tự
Các chi tiết được đánh số thứ tự (gọi là "vị trí") và được liệt kê trong Bảng kê chi tiết.
5. Yêu cầu kỹ thuật: Các chỉ dẫn lắp ráp.