1. Hoàn cảnh, cảm hứng chung của bài thơ
Bài thơ “Nhớ đồng” được sáng tác năm 1939, khi Tố Hữu bị giam ở nhà lao Thừa Phủ (Huế).
Trong cảnh tù đày, nhà thơ nhớ da diết về quê hương, tự do, cuộc sống lao động và nhân dân – những gì gắn bó thân thương nhất.

 2. Phân tích khổ 2
Đâu gió cồn thơm đất nhả mùi
Đâu ruồng trẻ mát thở yên vui
Đâu từng ô mạ xanh mơn mởn
Đâu những nương khoai ngọt sắn bùi!
 Không gian và thời gian
Không gian: là không gian đồng quê Việt Nam, rộng mở, thanh bình, đầy sức sống.
Thời gian: gợi buổi sáng hoặc đầu mùa vụ, khi gió đồng, mạ non, nương khoai đang căng tràn sự sống.
 Hình ảnh
Hình ảnh rất giản dị, chân quê: gió cồn, ruộng mạ, nương khoai, sắn bùi.
Đều là hình ảnh của lao động, của thiên nhiên dân dã, gắn bó máu thịt với người nông dân.
 Tình cảm và cảm xúc
Câu thơ mở đầu liên tiếp với điệp từ “Đâu”, vang lên như lời gọi, lời nhớ day dứt.
Giọng thơ chan chứa nỗi khát khao tự do, nhớ quê, nhớ đất mẹ, nhớ cả mùi hương đồng nội.
Đó không chỉ là nỗi nhớ không gian, mà là nỗi nhớ cuộc sống yên bình, tươi đẹp của nhân dân lao động – điều mà người chiến sĩ cách mạng trong tù không thể có.

 3. Phân tích khổ 3
Đâu những đường con bước vạn đời
Xóm nhà tranh thấp ngủ im hơi
Giữa dòng ngày tháng âm ừ đó
Không đổi, nhưng mà trôi cứ trôi...
 Không gian và thời gian
Không gian: trở lại làng quê yên ả, bình dị, với “đường con”, “xóm nhà tranh thấp”.
Thời gian: dòng “ngày tháng” trôi chậm, đều đặn, tượng trưng cho nhịp sống êm đềm mà bất biến của quê hương.
 Hình ảnh
“Đường con bước vạn đời”: con đường thân thuộc, in dấu chân bao thế hệ nông dân → biểu tượng cho truyền thống, sự bền bỉ của cuộc sống quê hương.
“Xóm nhà tranh thấp ngủ im hơi”: gợi sự bình yên, tĩnh lặng, đối lập với không gian ngột ngạt chốn lao tù.
“Dòng ngày tháng âm ừ đó / Không đổi, nhưng mà trôi cứ trôi”: là thời gian tuần hoàn, chậm rãi, vừa gợi nhớ, vừa khiến nhân vật trữ tình xót xa vì mình bị tách khỏi dòng đời ấy.
 Tình cảm và cảm xúc
Từ nỗi nhớ đồng ruộng ở khổ 2, sang khổ 3, cảm xúc chuyển thành nỗi nhớ cuộc sống bình yên và niềm tiếc nuối thời gian trôi đi vô nghĩa trong tù.
Lời thơ như tiếng thở dài, buồn man mác, vừa thiết tha, vừa day dứt.
Thể hiện tâm hồn giàu tình yêu quê hương và ý thức sâu sắc về tự do, cuộc sống.

 4. Tổng kết
Yếu tố
Biểu hiện trong khổ 2–3
Không gian
Cánh đồng, xóm làng quê hương – thanh bình, tràn sức sống
Thời gian
Dòng thời gian êm đềm, tuần hoàn – đối lập với sự tù túng, giam hãm
Hình ảnh
Gió cồn, mạ non, nương khoai, đường làng, xóm nhỏ – giản dị mà gợi nhớ
Tình cảm
Nỗi nhớ quê hương, nhớ tự do, nhớ cuộc sống lao động yên vui
Cảm xúc
Thiết tha, da diết, vừa buồn, vừa ấm – thể hiện tình yêu đời và lòng gắn bó với nhân dân

Hai khổ thơ (2 và 3) trong “Nhớ đồng” là khúc nhạc trầm buồn nhưng tha thiết, thể hiện nỗi nhớ quê hương, nỗi khát vọng được sống tự do của người chiến sĩ cách mạng. Qua đó, ta thấy tâm hồn nhạy cảm, yêu đời, yêu người và tinh thần kiên cường của Tố Hữu ngay cả trong cảnh tù đày.
 
 
 

Trong khổ 2 và 3 bài thơ "Nhớ đồng" của Tố Hữu, tác giả gợi lên không gian quen thuộc của làng quê với hình ảnh gió thơm, trẻ thơ vui đùa, đồng lúa, nương khoai, nhà tranh và đường làng, làm nổi bật tình cảm nhớ thương da diết và niềm tiếc nuối khát khao về sự bình dị, yên ấm của quê hương bị chia cắt bởi thời gian và không gian.

Cảm xúc chung của hai khổ thơ
Hai khổ thơ khắc họa một bức tranh quê hương đầy ký ức, nơi tác giả dành trọn tình cảm nhớ thương, tiếc nuối. Những hình ảnh bình dị, quen thuộc trở nên quý giá, trở thành biểu tượng cho một cuộc sống an yên mà tác giả đang khao khát.