1. Những tầng lớp mới xuất hiện
Trong xã hội Tây Âu từ thế kỉ XIII – XVI, bên cạnh quý tộc phong kiến và nông dân, đã hình thành các tầng lớp mới:

Thị dân, thương nhân: giàu lên nhờ buôn bán trong và ngoài châu lục.
Thợ thủ công, chủ xưởng công trường thủ công: sản xuất theo lối phân công lao động, tạo ra nhiều sản phẩm.
Giai cấp tư sản (tầng lớp giàu có trong thị dân, chủ xưởng, thương nhân): nắm giữ vốn, của cải, có thế lực kinh tế ngày càng lớn.
Lao động làm thuê: nông dân bị mất ruộng đất, thợ thủ công nghèo, phải bán sức lao động.

2. Vì sao họ có nhu cầu xây dựng một hệ tư tưởng và văn hóa mới?
Xã hội phong kiến lỗi thời:

Giáo hội Thiên chúa và tư tưởng kinh viện trung cổ kìm hãm khoa học, coi trọng thần quyền, xem thường giá trị con người.
Chế độ phong kiến trói buộc nông dân, hạn chế phát triển sản xuất hàng hóa.
Lợi ích của giai cấp tư sản:

Muốn khẳng định vai trò và địa vị xã hội của mình.
Cần một hệ tư tưởng mới đề cao tự do cá nhân, lý trí, khoa học, tinh thần nhân văn để phục vụ sự phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa.
Phong trào Văn hóa – Phục hưng (Renaissance) và sau đó là Cải cách tôn giáo chính là kết quả:

Đề cao con người, chống lại giáo điều thần quyền.
Khuyến khích khám phá, sáng tạo, đề cao khoa học và nghệ thuật.
Là nền tảng tinh thần cho sự ra đời và phát triển của chủ nghĩa tư bản.


Các tầng lớp mới – đặc biệt là giai cấp tư sản – ra đời trong quá trình phát triển kinh tế hàng hóa và công trường thủ công. Họ có nhu cầu xây dựng một hệ tư tưởng, văn hóa mới nhằm phản ánh lợi ích của mình, chống lại sự kìm hãm của chế độ phong kiến và giáo hội, mở đường cho xã hội cận đại phát triển.