Question

Đã trả lời bởi chuyên gia

Answer 1

Nguyễn Khuyến không chỉ được biết đến là nhà thơ của làng quê Việt Nam, mà còn là một con người trọng tình, trọng nghĩa. Bài thơ “Khóc Dương Khuê” được viết sau khi ông hay tin bạn thân – Dương Khuê – qua đời. Đây là một bài thơ bằng chữ Nôm, giàu cảm xúc, thể hiện rõ sự tiếc thương, nỗi đau đớn và tình cảm chân thành của một con người trước sự mất mát to lớn trong cuộc đời mình.

Ngay từ câu mở đầu, nhà thơ đã bộc lộ nỗi đau đớn:

“Bác Dương thôi đã thôi rồi,
Nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta.”
Cách xưng hô “Bác Dương” cho thấy sự thân thiết, gần gũi. Từ “thôi đã thôi rồi” được lặp lại như một tiếng nấc nghẹn ngào, bàng hoàng không tin vào sự thật. Cảnh vật “nước mây man mác” như cũng trùng xuống, hòa chung nỗi buồn trong lòng người. Không chỉ mất một người bạn, Nguyễn Khuyến mất đi một phần tâm hồn tri kỷ.

Những câu thơ tiếp theo thể hiện lại kỷ niệm xưa cũ giữa hai người:

“Rượu ngon không có bạn hiền,
Không mua không phải không tiền không mua.”
Đây là cách nói sâu sắc nhưng giản dị. Rượu ngon mà thiếu bạn hiền thì còn nghĩa lý gì? Không uống không phải vì không tiền, mà bởi vì người tri kỷ không còn. Câu thơ bộc lộ tình bạn gắn bó như hình với bóng, không cần phải lên gân, nhưng lại xúc động vô cùng.

Nguyễn Khuyến còn nhớ đến những lần cùng bạn đọc sách, làm thơ, đánh cờ, uống rượu – những thú vui thanh cao:

“Giường kia treo cũng hững hờ,
Đàn kia gảy cũng ngẩn ngơ tiếng đàn.”
Cảnh vật như mất đi linh hồn, mọi thứ trở nên vô nghĩa khi người bạn tri âm không còn nữa. Cảm giác trống trải hiện lên rõ ràng qua từng hình ảnh cụ thể.

Điều đặc biệt ở Nguyễn Khuyến là ông không ngại bộc lộ nỗi lòng chân thật của mình:

“Tuổi già hạt lệ như sương,
Hơi đâu ép lấy hai hàng chứa chan.”
Tuổi già vốn nước mắt khô cạn như sương, thế nhưng ông vẫn khóc nghẹn ngào, rơi lệ vì mất đi bạn thân. Câu thơ kết mang đậm chất nhân văn, chất người – không che giấu cảm xúc, không tô vẽ.

Bài thơ không chỉ là tiếng khóc bạn mà còn là biểu hiện của một mối tình bạn sâu đậm, tri kỷ, tri âm – hiếm có giữa chốn quan trường xưa. Đó là tình cảm vượt lên trên danh lợi, địa vị – rất đời, rất người.

...Xem thêm

Answer 2