Virus và vi khuẩn là hai loại sinh vật cực nhỏ gây ra bệnh tật ở người, động vật và thực vật, nhưng chúng có nhiều điểm khác biệt quan trọng. Dưới đây là sự phân biệt giữa virus và vi khuẩn:

1. Cấu trúc
Virus:Virus có cấu trúc rất đơn giản, bao gồm một đoạn vật liệu di truyền (DNA hoặc RNA) và được bao bọc trong một lớp vỏ protein (capsid). Một số virus còn có lớp vỏ ngoài là lipid.
Virus không có cấu trúc tế bào (không có tế bào chất, nhân hoặc các cơ quan nội bào).
Vi khuẩn:Vi khuẩn là sinh vật đơn bào, có cấu trúc tế bào đầy đủ, bao gồm màng tế bào, tế bào chất, nhân chứa DNA và các ribosome. Vi khuẩn có thể có hoặc không có vỏ ngoài, tùy vào loài (ví dụ, vi khuẩn có vỏ như Streptococcus và vi khuẩn không vỏ như E. coli).
2. Khả năng sống và sinh sản
Virus:

Virus không thể tự sinh sôi hoặc phát triển. Chúng chỉ có thể sinh sản khi xâm nhập vào tế bào chủ, lợi dụng cơ chế sinh học của tế bào chủ để nhân bản.
Virus không có khả năng trao đổi chất hoặc chuyển hóa năng lượng ngoài cơ thể chủ.
Vi khuẩn:

Vi khuẩn có thể sống và sinh sản độc lập trong môi trường bên ngoài mà không cần tế bào chủ.
Vi khuẩn có khả năng trao đổi chất và sinh sản bằng phương pháp phân bào (sinh sản vô tính).
3. Kích thước
Virus:

Virus rất nhỏ, kích thước chỉ vào khoảng 20-300 nanomet, nhỏ hơn rất nhiều so với vi khuẩn.
Vi khuẩn:

Vi khuẩn lớn hơn virus, có kích thước khoảng 0.5-5 micromet, gấp nhiều lần virus.
4. Cách gây bệnh
Virus:

Virus gây bệnh chủ yếu bằng cách xâm nhập và phá hủy các tế bào của cơ thể chủ. Khi virus xâm nhập vào tế bào, chúng chiếm quyền điều khiển tế bào đó để tạo ra nhiều bản sao của virus, làm tế bào chủ bị hư hỏng hoặc chết.
Vi khuẩn:

Vi khuẩn có thể gây bệnh qua hai cách: trực tiếp xâm nhập vào cơ thể và phát triển trong các mô (vi khuẩn gây viêm nhiễm) hoặc sinh sản và thải ra các độc tố có hại cho cơ thể.
5. Phương pháp điều trị
Virus:Các bệnh do virus gây ra thường không thể điều trị bằng thuốc kháng sinh. Tuy nhiên, có thể sử dụng thuốc chống virus (antiviral) hoặc vắc-xin để phòng ngừa các bệnh do virus.
Vi khuẩn:Các bệnh do vi khuẩn gây ra có thể điều trị bằng thuốc kháng sinh. Kháng sinh giúp tiêu diệt hoặc ngừng sự phát triển của vi khuẩn.
6. Sự phát triển
Virus:

Virus không thể phát triển hoặc trao đổi chất bên ngoài tế bào chủ. Chúng chỉ "sống" khi xâm nhập vào tế bào sống.
Vi khuẩn:

Vi khuẩn có khả năng phát triển và phân chia độc lập trong môi trường thích hợp, và chúng có thể tồn tại trong nhiều điều kiện khác nhau, bao gồm môi trường khắc nghiệt.
7. Ví dụ
Virus: Cảm cúm, HIV, SARS-CoV-2 (gây ra bệnh COVID-19), thủy đậu, cúm gia cầm.
Vi khuẩn: Escherichia coli (gây tiêu chảy), Streptococcus (gây viêm họng), Mycobacterium tuberculosis (gây lao).