Các nước châu Âu tiến hành các cuộc phát kiến địa lý vào thế kỷ XV - XVI vì một số nguyên nhân quan trọng sau đây:

Tìm kiếm con đường mới để giao thương và kiếm lợi nhuận: Các nước châu Âu, đặc biệt là Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha, muốn tìm những con đường biển mới đến các khu vực giàu tài nguyên như Ấn Độ, Trung Quốc và Đông Nam Á để buôn bán gia vị, vàng bạc, và các mặt hàng quý hiếm. Mục tiêu này xuất phát từ nhu cầu mở rộng thị trường và gia tăng lợi nhuận từ thương mại.
Cải tiến công nghệ hàng hải: Vào thời kỳ này, châu Âu đã đạt được những tiến bộ lớn trong công nghệ hàng hải, như việc phát minh ra la bàn, bản đồ chính xác hơn và tàu thuyền mạnh mẽ hơn. Điều này đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc ra khơi khám phá những vùng đất mới.
Tình trạng bế tắc trong thương mại truyền thống: Con đường giao thương truyền thống qua Trung Đông (con đường tơ lụa) bị gián đoạn vì sự phát triển của các đế quốc Ottoman và Mông Cổ, khiến các quốc gia châu Âu không thể tiếp cận dễ dàng với các thị trường phương Đông. Điều này thúc đẩy họ tìm kiếm con đường mới ra ngoài.
Tham vọng mở rộng lãnh thổ và quyền lực: Các quốc gia châu Âu, đặc biệt là Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, có tham vọng mở rộng lãnh thổ và gia tăng ảnh hưởng chính trị, đặc biệt là thông qua việc chiếm đóng các vùng đất mới. Khám phá và chiếm lĩnh các vùng đất này có thể đem lại lợi ích to lớn về kinh tế và chiến lược cho các quốc gia châu Âu.
Ảnh hưởng của các yếu tố tôn giáo: Ngoài động cơ kinh tế và chính trị, việc truyền bá Kitô giáo ra các vùng đất mới cũng là một yếu tố quan trọng. Các quốc gia châu Âu, đặc biệt là Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, coi việc truyền giáo là một phần trong sứ mệnh của mình, tìm cách đưa Kitô giáo đến các dân tộc chưa có tôn giáo hoặc theo các tín ngưỡng khác.
Tinh thần khám phá và trí tò mò: Thế kỷ XV và XVI là thời kỳ phục hưng của tri thức và tư tưởng mới. Các nhà thám hiểm và học giả châu Âu bắt đầu có sự tò mò mạnh mẽ về thế giới bên ngoài, dẫn đến những cuộc khám phá và tìm kiếm những vùng đất chưa được biết đến.
Tất cả các yếu tố trên đã thúc đẩy các cuộc phát kiến địa lý, dẫn đến những khám phá quan trọng như Christopher Columbus tìm ra châu Mỹ vào năm 1492, Vasco da Gama mở ra con đường biển đến Ấn Độ, và Ferdinand Magellan hoàn thành chuyến thám hiểm vòng quanh thế giới vào năm 1519. Những cuộc phát kiến này không chỉ thay đổi bản đồ thế giới mà còn mở ra những kỷ nguyên mới trong thương mại, văn hóa và chính trị toàn cầu.
 
 
 
 
 

Các nước châu Âu tiến hành các cuộc phát kiến địa lý vào thế kỷ XV - XVI vì một số lý do chủ yếu liên quan đến kinh tế, chính trị, tôn giáo và khoa học:

• Tìm kiếm tài nguyên và thị trường mới: Trong thế kỷ XV, châu Âu đang trong tình trạng thiếu thốn tài nguyên và cần mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm. Các nước châu Âu, đặc biệt là Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, và sau này là Anh, Pháp, đã muốn tìm kiếm các con đường thương mại mới để tiếp cận các vùng giàu tài nguyên như vàng, bạc, gia vị, và các sản phẩm quý giá khác.
• Sự phát triển của khoa học và công nghệ: Những tiến bộ trong khoa học hàng hải và công nghệ đóng tàu đã giúp các cuộc hành trình xa xôi trở nên khả thi hơn. Các công cụ như la bàn, bản đồ chính xác hơn, và các tàu thuyền có thể đi xa hơn đã giúp các nhà thám hiểm như Christopher Columbus, Vasco da Gama, Ferdinand Magellan thực hiện những chuyến đi khám phá.
• Tôn giáo và truyền bá Cơ đốc giáo: Trong bối cảnh của thời kỳ Phục hưng và sự phát triển của Cải cách tôn giáo, các nước châu Âu, đặc biệt là Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, cũng mong muốn truyền bá Cơ đốc giáo đến các vùng đất mới. Giáo hội Công giáo có ảnh hưởng lớn trong việc hỗ trợ các chuyến thám hiểm để đưa đức tin vào các khu vực chưa được tiếp xúc với tôn giáo này.
• Cạnh tranh giữa các quốc gia châu Âu: Cạnh tranh giữa các cường quốc châu Âu, như Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh, Pháp, và Hà Lan, cũng đóng vai trò quan trọng. Các quốc gia này đều muốn mở rộng lãnh thổ, kiểm soát các tuyến đường thương mại và tạo ra các đế chế thuộc địa của riêng mình. Cuộc cạnh tranh này đã thúc đẩy các cuộc phát kiến địa lý, nhất là sau các hiệp định chia cắt thế giới giữa Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha.
• Khám phá thế giới và bản chất con người: Cũng không thể bỏ qua khía cạnh tâm lý con người trong thời kỳ Phục hưng. Những khát khao khám phá thế giới, tìm kiếm những miền đất mới, và mong muốn chứng tỏ khả năng của mình đã tạo động lực cho các cuộc hành trình thám hiểm. Các nhà thám hiểm nổi tiếng như Marco Polo đã mở ra hình ảnh về những vùng đất xa xôi, kích thích sự tò mò của người châu Âu.

*Tóm lại, các cuộc phát kiến địa lý trong thế kỷ XV - XVI là kết quả của sự kết hợp giữa động lực kinh tế, tôn giáo, sự tiến bộ trong khoa học và công nghệ, cũng như sự cạnh tranh giữa các quốc gia châu Âu. Những cuộc hành trình này không chỉ thay đổi bản đồ thế giới mà còn có ảnh hưởng sâu rộng đối với lịch sử toàn cầu.