Trong nền văn học Việt Nam hiện đại, "Chí Phèo" của Nam Cao là một tác phẩm nổi bật, không chỉ vì giá trị nghệ thuật mà còn bởi nhân vật chính – Chí Phèo – là một hình tượng đầy tính bi kịch và phản ánh sâu sắc những bất công, tội ác trong xã hội phong kiến. Qua nhân vật này, Nam Cao đã gửi gắm những thông điệp về số phận con người, về cuộc sống đầy đau thương của những người nông dân bị đẩy vào bước đường cùng.

Chí Phèo, nhân vật chính trong tác phẩm, là một nông dân sống trong làng Vũ Đại, có xuất thân bình thường, không phải là kẻ xấu ngay từ đầu. Trước khi trở thành một con người tàn ác, Chí Phèo là một thanh niên khỏe mạnh, vui vẻ, đầy sức sống và còn có ước mơ. Chí xuất thân là con của một gia đình nông dân nghèo khó. Tuy nhiên, cuộc đời của Chí đã bước sang một trang đen tối khi anh bị những thế lực xấu trong xã hội phong kiến đẩy vào con đường tù tội.

Chí bị trấn lột và giam cầm trong nhà tù, trong khi những kẻ có quyền lực lại được tự do, hưởng vinh hoa phú quý. Thời gian bị giam cầm là khoảng thời gian tăm tối, làm vỡ nát niềm tin của Chí vào con người, khiến anh mất đi nhân tính và trở thành một con quái vật. Chính trong hoàn cảnh khổ đau và bi thảm đó, Chí Phèo trở nên tàn nhẫn, mang trong mình sự căm thù xã hội, thể hiện qua những hành động như chửi bới, giết người và lạm dụng rượu.

Khi Chí Phèo từ trong tù trở về, hình ảnh anh đã hoàn toàn thay đổi. Anh không còn là một người thanh niên khỏe mạnh, vui vẻ mà trở thành một kẻ bạo tàn, côn đồ, sống lang thang và chuyên đi làm những việc xấu. Trong mắt mọi người, Chí trở thành một "con quái vật", là nỗi khiếp sợ của cả làng Vũ Đại. Những hành động tàn bạo, hung hãn của Chí như uống rượu say, chửi bới, đe dọa và thậm chí giết người, đã làm cho anh mất hết phẩm giá và nhân tính.

Chí không còn là một con người bình thường, mà đã biến thành một sản phẩm của xã hội bần cùng. Anh không có gia đình, không có tình yêu, chỉ có sự cô đơn, tủi nhục và những cơn say triền miên. Chí sống trong sự đè nén, không có lối thoát, và đặc biệt là không có ai thương yêu, chia sẻ. Từ đó, nhân vật Chí Phèo trở thành hình mẫu điển hình của sự tha hóa con người trong xã hội phong kiến.

Mặc dù là một con người đầy tội lỗi, tàn nhẫn, nhưng trong lòng Chí Phèo vẫn có một ước vọng, một khát khao cháy bỏng là được sống như một con người bình thường, được yêu thương và có một gia đình. Cái khát khao này thể hiện rõ khi Chí Phèo gặp Thị Nở – một người phụ nữ mà anh chưa bao giờ nghĩ sẽ có thể yêu. Thị Nở xuất hiện trong cuộc đời Chí như một tia sáng nhỏ nhoi, là hy vọng duy nhất giúp anh muốn thay đổi bản thân.

Khi Chí Phèo yêu Thị Nở, anh dường như đã tìm lại được chính mình. Anh trở lại là một con người với đầy đủ tình cảm và khát khao hạnh phúc. Tình yêu của Thị Nở đối với Chí là thứ tình cảm trong sáng, vô điều kiện, khiến Chí cảm thấy mình được tái sinh, được trở về với bản năng con người. Chí muốn làm lại cuộc đời, muốn bỏ những thói xấu để có thể sống bên Thị Nở, trong một gia đình ấm áp. Nhưng bi kịch xảy ra khi Thị Nở bị gia đình ngăn cấm, khiến tình yêu của họ tan vỡ, và Chí Phèo lại quay trở lại với con đường tội lỗi.

Cuối cùng, bi kịch của Chí Phèo là sự kết hợp của sự tha hóa cá nhân và sự bất công xã hội. Chí không thể thoát khỏi được những ức chế, những oan trái mà xã hội phong kiến đã đẩy anh vào. Mặc dù có cơ hội làm lại cuộc đời, nhưng Chí Phèo đã không thể thoát khỏi nghiệt ngã của số phận. Khi tình yêu không còn, khi Thị Nở không thể cứu vãn được anh, Chí Phèo đã tìm đến cái chết như một sự giải thoát cuối cùng.

Chí Phèo là một nhân vật bi kịch điển hình trong văn học hiện thực của Nam Cao. Từ một con người bình thường, Chí Phèo đã bị xã hội xô đẩy, tha hóa và trở thành một kẻ côn đồ, hung bạo. Nhân vật Chí Phèo không chỉ là nạn nhân của một xã hội bất công mà còn là lời tố cáo mạnh mẽ về những tàn nhẫn mà xã hội phong kiến đã gây ra cho con người. Nam Cao đã khắc họa sâu sắc tính cách của nhân vật này, qua đó phản ánh những đau thương, bi kịch của con người trong xã hội thực dân phong kiến.