Câu 1: Nội dung học thuyết Tam dân của Tôn Trung Sơn
Học thuyết Tam dân (三民主義 - Three Principles of the People) của Tôn Trung Sơn là cương lĩnh chính trị và tư tưởng chỉ đạo của Trung Quốc Quốc dân đảng trong cuộc Cách mạng Tân Hợi (1911), nhằm lật đổ triều đình Mãn Thanh, chấm dứt chế độ phong kiến và xây dựng một nước Cộng hòa hiện đại.
Học thuyết bao gồm ba nguyên tắc cốt lõi:
Dân tộc (民族 - Nationalism):Nội dung: Đánh đổ chủ nghĩa đế quốc, giành độc lập hoàn toàn cho dân tộc Trung Hoa. Đánh đổ sự cai trị của người Mãn Châu (tộc người cai trị nhà Thanh), khôi phục quyền làm chủ cho người Hán và các dân tộc Trung Quốc khác (hòa hợp dân tộc).
Mục tiêu: Xây dựng một quốc gia độc lập, thống nhất và bình đẳng với các cường quốc khác.
Dân quyền (民權 - Rights of the People / Democracy):Nội dung: Xây dựng chế độ dân chủ, thiết lập chính thể Cộng hòa (Republic) thay cho chế độ quân chủ chuyên chế.
Mục tiêu: Đảm bảo quyền tự do, dân chủ cho nhân dân, thực hiện quyền bầu cử, bãi miễn, trưng cầu dân ý và lập pháp.
Dân sinh (民生 - People's Livelihood / Social Welfare):Nội dung: Cải thiện đời sống nhân dân, "ruộng đất về tay người cày", phát triển kinh tế, hạn chế sự bất bình đẳng giàu nghèo.
Mục tiêu: Mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho toàn dân, giải quyết các vấn đề xã hội cơ bản như đói nghèo, thất nghiệp.
 

 
Câu 2: Đức được ví như "Hổ đói đến bàn tiệc muộn". Ý nghĩa của câu nói trên.
Câu nói "Đức được ví như Hổ đói đến bàn tiệc muộn" là một cách ví von hình ảnh, mạnh mẽ để giải thích về tình hình phát triển kinh tế và chính trị của Đế quốc Đức vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Ý nghĩa của câu nói này là:
"Bàn tiệc" là gì? "Bàn tiệc" ở đây tượng trưng cho thị trường thế giới, các nguồn tài nguyên thuộc địa giàu có và những lợi ích kinh tế to lớn mà các cường quốc phương Tây khác (như Anh, Pháp) đã phân chia và chiếm hữu gần hết từ trước đó.
"Hổ đói" là gì? "Hổ đói" tượng trưng cho Đế quốc Đức. Đức thống nhất muộn (năm 1871) so với Anh, Pháp. Dù là một cường quốc công nghiệp phát triển rất nhanh và mạnh (như con hổ), nhưng Đức lại bị "đói" về thuộc địa và thị trường tiêu thụ.
"Đến muộn" là gì? Đức tham gia vào cuộc đua giành thuộc địa khi hầu hết các vùng đất màu mỡ trên thế giới đã có chủ.
Ý nghĩa sâu xa: Câu nói này giải thích cho sự gay gắt, hung hãn trong chính sách đối ngoại của Đức. Vì đến muộn và bị "đói" tài nguyên, Đức cảm thấy bị chèn ép, bất công và sẵn sàng sử dụng vũ lực để giành lại phần "bánh" thị trường và thuộc địa từ tay các cường quốc già cỗi, dẫn đến mâu thuẫn sâu sắc và là một trong những nguyên nhân bùng nổ Chiến tranh thế giới thứ nhất.
 

 
Câu 3: Nội dung cải cách của Thiên hoàng Minh Trị và nhận xét
Cuộc Duy tân Minh Trị (Meiji Restoration) năm 1868 là một sự kiện lịch sử vĩ đại, đưa Nhật Bản từ một quốc gia phong kiến lạc hậu, đứng trước nguy cơ bị xâm lược trở thành một cường quốc công nghiệp, thoát khỏi ách đô hộ của phương Tây.
Nội dung cải cách của Thiên hoàng Minh Trị:
Chính trị:Xóa bỏ chế độ Mạc phủ (Shogun), thiết lập chế độ quân chủ lập hiến, đưa Thiên hoàng trở thành người nắm quyền lực tối cao nhưng có sự tham gia của Quốc hội.
Ban hành Hiến pháp (1889), thành lập chính phủ tập trung.
Kinh tế:Thống nhất tiền tệ, phát triển kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa.
Xây dựng cơ sở hạ tầng (đường sá, cầu cống, đường sắt).
Đầu tư mạnh vào công nghiệp nặng, ngân hàng, thương mại.
Quân sự:Tổ chức lại quân đội theo kiểu phương Tây (Phổ - Đức), thực hiện chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc.
Phát triển công nghiệp quốc phòng, đóng tàu chiến hiện đại.
Giáo dục và Văn hóa:Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, mở rộng hệ thống trường học.
Chú trọng đào tạo kỹ sư, cán bộ khoa học kỹ thuật.
Cử người đi du học phương Tây, du nhập văn hóa, lối sống phương Tây.
Nhận xét về việc này:
Tính toàn diện và triệt để: Cải cách Minh Trị diễn ra trên mọi lĩnh vực, từ chính trị, kinh tế đến văn hóa, giáo dục.
Sự nhạy bén, thức thời: Giới lãnh đạo Nhật Bản đã nhận ra nguy cơ tụt hậu và xâm lược, chủ động mở cửa học hỏi phương Tây một cách có chọn lọc.
Thành công rực rỡ: Cải cách đã giúp Nhật Bản phát triển thần tốc, trở thành cường quốc duy nhất ở châu Á lúc bấy giờ giữ vững được độc lập, chủ quyền.
Hạn chế (Mặt trái): Cải cách vẫn duy trì bộ máy quân chủ chuyên chế và nuôi dưỡng tinh thần quân phiệt, hiếu chiến (với mục tiêu "phú quốc cường binh" và bành trướng ra bên ngoài), dẫn đến những cuộc chiến tranh xâm lược sau này (như chiến tranh Nga-Nhật, xâm lược Trung Quốc, tham gia Thế chiến II).