Đây thôn Vĩ Dạ hình thức mang dáng vẻ rất cổ đại. Thể thơ, chất thơ và cấu tứ thoạt nhìn chẳng có gì mới. Bề ngoài thơ thất ngôn cộng với những chất liệu khá không xa lạ: nắng – hàng cau, lá trúc – mặt chữ điền, gió – mây, nước – hoa, thuyền – bến, sông – trăng. Ngay cả cách cấu tứ đi từ cảnh sang tình cũng dễ khiến cho người đọc có cảm giác bài thơ chẳng qua là sự nới giãn của thể thơ Đường. Tuy nhiên, đi vào chiều sâu mạch ngầm bên trong bài thơ, những phạm vi khuôn phép đấy hoàn toàn bị phá vỡ.

Cái gọi là tình quê hay tình yêu chung tình ta thường thấy trong các lời bình lâu nay đều chỉ là sự ngộ nhận biến hồn thơ lạ mắt của Hàn Mặc Tử thành thứ khuôn sáo của thi ca 1 thời. Sự nổi loạn trong thi pháp thơ Hàn Mặc Tử đầu tiên trình bày ỡ phương thức cấu trúc đặc trưng. Mạch thơ ko tăng trưởng theo cái logic nhất quán, thiên nhiên của xúc cảm, nhưng mà có sự chuyển đổi bất thần giữa 3 cảnh thơ trong 3 khổ thơ tưởng chừng chẳng liên lạc gì với nhau chứng tỏ những đột biến của cõi vô thức, bỗng dưng và mung lung. Cảnh và người trong bài thơ chỉ mang 1 phần hoài niệm về 1 thời quá vãng, còn lại chỉ là những ảo ảnh siêu hình, bảng lảng đâu ấy trong sương khói của tâm linh.

Cảnh thơ thứ nhất xuất hiện khá rõ nét, đẹp với vẻ đẹp cổ đại. Ánh nắng mặt trời và hàng cau hóa thân làm 1 bởi phép tỉnh lược động từ: nắng hàng cau. Trời đất giao hòa, vườn thôn Vĩ như cô gái dậy thì, mướt, xanh như ngọc hứng lấy từng giọt ánh sáng long lanh. Giữa lá trúc và mặt chữ điền là 1 sự phối hợp mang thuộc tính biểu tượng: vừa quý phái quyền quý, vừa dân dã bình dị hình thành cốt cách văn hóa của con người xứ Huế. Sự tinh khôi của đất trời và trong trẻo của lòng người trong cảnh thơ đấy có nhẽ là dư vang kỷ niệm của 1 thời Gái quê với mối tình đầu hồn nhiên trong sáng.

Cảnh thơ thứ 2 nhòe dần, chìm dần trong ảo ảnh, các chất liệu thi ca bứt phá ra ngoài phạm vi cấu trúc của thi ca cổ. Tứ thơ mở ra toàn những nghịch lý trái lẽ thiên nhiên. Quan hệ giữa gió và mây, giữa thuyền và bến, giữa sông và trăng ko còn là quan hệ gặp mặt, gắn bó nữa nhưng mà chỉ thấy sự đối lập, phân ly. Không phải gió thổi mây bay nhưng mà gió theo lối gió, mây đường mây, cắt ko gian làm 2 mảnh. Nước chảy hoa trôi hóa thành dòng nước buồn thiu hoa bắp lay: nước vẫn chảy xuôi, còn hoa thờ ơ như mảnh hồn cô độc ko biết dạt trôi về đâu. Câu ca dao: thuyền về có nhớ bến chăng… chỉ còn là tiếng vọng mơ hồ, bóng gió: con thuyền đang chở trăng về bến nhưng mà còn lạc điệu tận phương trời nào. Cuộc hạnh ngộ của mối tình đầu đang trở thành xa xăm ngăn cách. Kỷ niệm của 1 thời chỉ còn là trầm tích của tương tư, nó đang bị phá vỡ ra từng mảng bởi thực tại bẽ bàng, trái ngang của duyên phận. Cảnh thơ thứ 3 toàn màu trắng, cái trắng của 1 giấc mơ sau hàng loạt những xung động thất thường. Ai ấy vừa là khách vừa là em hiện ra trên tuyến đường đầy sương khói. Điệp ngữ khách đường xa khiến cho tuyến đường như dài thêm ra và mở toang thành ko gian vô bến bờ. Người chỉ còn là cái bóng. Sương trắng, áo trắng, 2 thứ màu trắng hòa vào nhau. Cái nhân ảnh của kỷ niệm đang vỡ tan ra cùng sương khói. Cái màu trắng của ảo ảnh rất hư không này đã đẩy thơ Hàn Mặc Tử tới bờ bến siêu thực: trắng như tinh, trắng rợn mình… Với Hàn Mặc Tử, đó phải chăng là cái Thượng thanh khí của 1 tình yêu đang sắp được thăng hoa vào 1 cõi xa xăm nào ấy.

Đây thôn Vĩ Dạ kết tụ bao lăm bất định của cuộc đời trần giới để rồi tan ra trong ko gian vĩnh cửu, vô thường.