Dòng chảy sức mạnh quật cường của quân dân Hà NộiSau cách mạng tháng Tám, Hà Nội đã cùng cả nước kiên cường đấu tranh bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ. Nhưng thực dân Pháp quyết tâm cướp nước ta một lần nữa. Tháng 10/1946, giặc nổ súng chiếm Hải Phòng, tấn công Lạng Sơn, khiêu khích ở Hà Nội.

Ngày 19/12/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến với quyết tâm “Thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”. Hưởng ứng lời kêu gọi của Bác, với tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”, quân, dân Hà Nội đã cùng nhất tề đứng lên đánh giặc cứu nước. Hà Nội đã mở đầu cuộc kháng chiến toàn quốc bằng cuộc chiến đấu 60 ngày đêm vô cùng oanh liệt.

Quân, dân Thủ đô đã biến mỗi ngôi nhà, mỗi ngõ, phố trở thành chiến luỹ, pháo đài đánh giặc. Sức mạnh quật cường của quân, dân Thủ đô đã kìm chân, tiêu hao sinh lực địch, tạo điều kiện để cơ quan đầu não và các lực lượng kháng chiến của ta tạm rút khỏi Hà Nội an toàn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ do Trung ương giao.

9 năm sau đó, quân, dân Hà Nội cùng đồng bào cả nước đã chiến đấu ngoan cường, thông minh, gan dạ, đầy sáng tạo trên các mặt trận, các lĩnh vực; đặc biệt là chiến thắng trong trận quyết chiến chiến lược tại Điện Biên Phủ năm 1954, buộc thực dân Pháp phải ký Hiệp định Giơnevơ (ngày 20/7/1954) công nhận độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của ba nước Việt Nam, Lào, Campuchia; chấp nhận rút quân khỏi miền Bắc Việt Nam.

Mặc dù vậy, Hà Nội vẫn còn nằm trong khu vực tập kết của quân đội Pháp trong 80 ngày. Lợi dụng thời gian này, quân Pháp ráo riết tổ chức các hoạt động phá hoại Thủ đô về mọi mặt.

Trước tình hình mới, Đảng bộ và chính quyền Hà Nội đã dựa vào dân, chủ trương lãnh đạo nhân dân Thủ đô đoàn kết đấu tranh đòi thi hành Hiệp định, bảo vệ Thành phố, bảo vệ xí nghiệp, công sở, tính mạng, tài sản của nhân dân, bảo vệ quyền lợi của công nhân, viên chức, chống địch phá hoại...

Nhờ có những biện pháp kịp thời, dựa vào sức mạnh của quần chúng nhân dân, nên chỉ sau một thời gian ngắn, cơ sở kháng chiến trên địa bàn Hà Nội đã phát triển nhanh chóng, từng bước “vô hiệu hóa” bộ máy ngụy quyền, mở rộng chính quyền cách mạng.

Đúng 16h, ngày 9/10/1954, những người lính Pháp cuối cùng rút qua cầu Long Biên, Hà Nội hoàn toàn sạch bóng quân thù. Tối 9/10, bộ đội ta thiết quân luật để giữ trật tự. Chỉ có bộ đội đi tuần tra. Nhưng tất cả các nhà đều để đèn sáng. Nhân dân Hà Nội đã không ngủ mà thức để chờ đón một ngày mới.

5h sáng ngày 10/10/1954, không khí khắp Thủ đô đã rất sôi động. Nhân dân đứng trên các vỉa hè chào đón đoàn quân chiến thắng hùng dũng tiến vào tiếp quản Thủ đô. 15h cùng ngày, hàng vạn nhân dân Thủ đô phấn khởi dự lễ chào cờ chiến thắng ghi dấu mốc quan trọng đưa Thủ đô bước sang một trang sử mới.

Ngay sau ngày giải phóng, phát huy khí thế cách mạng và truyền thống yêu nước nồng nàn, quân dân Hà Nội đã đoàn kết một lòng bắt tay vào công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa, chiến đấu chống lại cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ, đồng thời chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến miền Nam ruột thịt. Với chiến thắng lẫy lừng “Điện Biên Phủ trên không”, Hà Nội đã góp phần quan trọng buộc đế quốc Mỹ phải ký kết Hiệp định Paris (năm 1973) rút quân khỏi miền Nam Việt Nam; tạo điều kiện cho Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, lập lại hòa bình, thống nhất đất nước.

Đất nước thống nhất, Hà Nội cùng cả nước tiến hành công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa vì mục tiêu: “dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”. 35 năm đổi mới đất nước, Hà Nội luôn là cánh chim đầu đàn, có những đóng góp quan trọng và to lớn vào thành tựu có ý nghĩa lịch sử của dân tộc.