1. Đặc điểm chung
- Ngành Thân mềm có nhiều chủng loại rất đa dạng, phong phú và là nhóm động vật biển lớn nhất chiếm khoảng 23% tổng số các sinh vật biển đã được đặt tên. Trong các khu vực nhiệt đới, bao gồm Việt Nam, ngành này có hơn 90 nghìn loài hiện hữu, trong đó có các loài như trai, sò, ốc, hến, ngao, mực, bạch tuộc.

+ Ngành này được chia thành 9 hoặc 10 lớp, trong đó 2 lớp tuyệt chủng hoàn toàn. 

+ Cephalopoda như mực, cuttlefish và bạch tuộc là các nhóm có thần kinh cao nhất trong tất cả các loài động vật không xương sống, và mực khổng lồ hay mực ống khổng lồ là những loài động vật không xương sống lớn nhất đã được biết đến. Năm 1877, người ta đã phát hiện xác của loài này dạt vào ven bờ Đại Tây Dương, dài 18m (kể cả tua miệng), cả cơ thể nặng khoảng hơn một tấn. 

+ Động vật chân bụng (ốc sên và ốc) là nhóm có số loài nhiều nhất đã được phân loại, chúng chiếm khoảng 80% trong tổng số loài động vật thân mềm. Nghiên cứu khoa học về động vật thân mềm được gọi là nhuyễn thể học (Malacology).

- Chúng phân bố ở các môi trường như biển, sông, suối, ao, hồ và nước lợ. Một số sống trên cạn. Một số nhỏ chuyển qua lối sống chui rúc, đục ruỗng các vỏ gỗ của tàu thuyền như con hà. => Có độ đa dạng cao, không chỉ về kích thước mà còn về cấu trúc giải phẫu học, môi trường sống.

- Ngành thân mềm có số loài rất lớn, sai khác nhau về kích thước, môi trường, tập tính.

- Một số đại diện:

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
  
  
- Tuy thích nghi rộng như vậy, nhưng cấu tạo cơ thể thân mềm vẫn có các đặc điểm chung.

* Đặc điểm chung của ngành thân mềm là:

- Thân mềm, không phân đốt.

- Có vỏ đá vôi, có khoang áo phát triển

- Hệ tiêu hóa phân hóa.

- Cơ quan di chuyển thường đơn giản.

- Riêng mực và bạch tuộc thích nghi với lối sống săn mồi và di chuyển tích cực nên vỏ tiêu giảm và cơ quan di chuyển phát triển.

2. Những vai trò của ngành thân mềm
* Lợi ích của ngành thân mềm là gì?

- Làm thức ăn cho người như: mực, ngao, sò, ốc, hến…

- Làm thức ăn cho động vật khác như: ốc, ấu trùng của thân mềm.

- Làm đồ trang trí như: ngọc trai

- Làm sạch môi trường như: trai, vẹm, hàu.

- Có giá trị xuất khẩu như: bào ngư, sò huyết.

- Có giá trị về mặt địa chất như: hóa thạch các loài ốc, vỏ sò.

* Tác hại của ngành thân mềm

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích thì ngành thân mềm cũng có một số tác hại như:

- Ngành thân mềm có hại cho cây trồng: ốc bươu vàng.

- Bên cạnh đó còn làm vật chủ trung gian truyền bệnh giun sán: ốc đĩa, ốc tai, ốc mút.

Đặc điểm chung của ngành thân mềm
Khi hiểu rõ về khái niệm, sự phân bố của ngành thân mềm thì chúng ta có thể phân tích về đặc điểm của chúng như sau:

Ngành thân mềm có những đặc điểm gì?
Ngành thân mềm có số lượng các loài rất lớn, chúng khác nhau cả về kích thước, tập tính và môi trường sinh sống. Tuy chúng có sự thích nghi rộng như vậy, nhưng xét về mặt cấu tạo thì cơ thể của các loài thân mềm vẫn có các đặc điểm chung.

Tập tính của ngành thân mềm như hệ thần kinh phát triển, tập trung hơn loài Giun đốt. Bên cạnh đó, hạch não của chúng cũng rất phát triển. Chẳng hạn như mực có hộp sọ bảo vệ não là trường hợp đặc biệt duy nhất ở động vật không có xương sống. Hệ thần kinh phát triển cũng là cơ sở để các giác quan và tập tính phát triển.

Tóm lại, ngành thân mềm có những đặc điểm chính sau:

Có thân mềm và không phân đốt
Có khoang áo và có vỏ đá vôi
Hệ tiêu hóa phân hóa cùng cơ quan di chuyển thường có cấu tạo đơn giản
Riêng loài bạch tuộc và mực là dễ dàng thích nghi với lối sống săn mồi và di chuyển khá tích cực. Vì thế, nó có cấu tạo vỏ tiêu giảm và cơ quan di chuyển phát triển hơn.
|

Ngành thân mềm có vai trò như thế nào đối với đời sống?
Lợi ích
Hầu hết tất cả các loài thân mềm hiện nay đều có vai trò quan trọng trong cuộc sống như:

Làm thức ăn cho người như hến, ốc, sò, ngao, mực,…
Làm thức ăn cho các loài động vật khác như ấu trùng, ốc
Làm đồ trang sức, trang trí như ngọc trai
Làm sạch môi trường nước như hàu, vẹm, trai,…
Có giá trị xuất khẩu như sò huyết, bào ngư,…
Có giá trị về mặt địa chất như vỏ sò, hóa thạch các loài ốc
Các loại ốc, trai, nghêu được sử dụng làm thực phẩm hàng ngày
Tác hại
Bên cạnh những mặt lợi ích thì ngành thân mềm cũng có tác hại tới đời sống như:

Có hại cho các loài cây trồng như ốc bươu vàng
Làm vật trung gian truyền bệnh giun sán như ốc mút, ốc tai, ốc đĩa,…