Hiện nay, đất nước ta đang xây dựng cuộc sống mới theo phương châm: Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Hàng triệu thanh niên, học sinh, sinh viên với lý tưởng, hoài bão cao đẹp đang ngày đêm miệt mài học tập, chuyên cần lao động, không ngừng rèn luyện bản thân. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là có một bộ phận thanh niên lại quá tin vào thần thánh phù hộ độ trì mà xem nhẹ sự cố gắng tu dưỡng, phấn đấu của bản thân. Nguyên nhân nào đã dẫn đến hiện tượng tiêu cực ấy?

Nền kinh tế hiện nay ở nước ta là nền kinh tế thị trường nhiều thành phần. Sự ưu việt của nó là tuân theo những quy luật đúng đắn như quy luật cung cầu, quy luật giá trị, làm cho hàng hóa ngày càng phong phú, chất lượng không ngừng nâng cao, người có tài phát huy được khả năng sáng tạo, công sức được đền bù thỏa đáng. Cuộc sống vật chất của người dân sung túc hơn và đời sống tinh thần cũng phong phú, đa dạng hơn trước rất nhiều.

Bên cạnh những yếu tố tích cực, nền kinh tế thị trường cũng bộc lộ mặt tiêu cực của nó. Đó là khoảng cách quá xa giữa giàu và nghèo; sự phân hóa xã hội phức tạp; các giá trị tốt – xấu, đúng – sai, chân thực – giả tạo, cao cả – thấp hèn… đan xen lẫn lộn. Tất cả những thứ đó đã ảnh hưởng tiêu cực đến một bộ phận thanh niên, làm lệch lạc nhận thức của họ, dẫn đến sai lầm trong việc chọn hướng đi. Do không nắm vững bản chất và quá trình vận động tất yếu của cuộc sống nên họ có lối sống thụ động, ỷ lại. Thay vì dựa vào sự nỗ lực của chính mình thì họ lại trông đợi vào thế lực siêu hình là thần thánh để hi vọng sẽ có được một kết quả tốt đẹp, một tương lai rực rỡ. Khi còn ngồi trên ghế nhà trường, họ không chịu chăm chỉ học hành, nâng cao kiến thức, rèn luyện kĩ năng mà họ tự an ủi “học tài thi phận”. Họ thường lui tới các chùa chiền, nhà thờ, đền miếu… nổi tiếng linh thiêng để cầu xin phúc lộc, may mắn. Nếu như thành tâm thì ít nhất họ cũng nhận được một “liều thuốc an thần” từ Thần Phật, nhưng tham vọng và ý đồ không trong sáng đã khiến họ u mê. Họ thụ động, ỷ lại vào cơ hội may rủi, trông chờ vào các thế lực thần linh. Họ cầu xin, khấn vái thần thánh phù hộ độ trì cho họ đỗ đạt mà không cần tới một sự cố gắng tự thân nào cả.

Những động thái đó làm cho tinh thần tự chủ, tinh thần phấn đấu, khả năng sáng tạo bị triệt tiêu; kết quả học tập, lao động bị giảm sút nghiêm trọng. Cầu xin không được, họ vỡ mộng bởi những hậu quả nghiêm trọng đã đến với bản thân. Họ không giải thích nổi bằng các luận cứ khoa học, mà lại khăng khăng đổ cho sự may rủi của số phận, của thời vận… Tâm trạng buồn chán, thất vọng d