Thoái hóa là thuật ngữ dùng để chỉ sự suy giảm về cấu trúc, chức năng hoặc chất lượng của một sự vật, hiện tượng hoặc một bộ phận trong cơ thể sinh vật theo thời gian. Tùy thuộc vào từng lĩnh vực, khái niệm này sẽ mang những ý nghĩa cụ thể khác nhau.
Dưới đây là ý nghĩa của "thoái hóa" trong các lĩnh vực phổ biến nhất:

1. Trong Y học và Sinh học (Phổ biến nhất)
Trong y học, thoái hóa là quá trình lão hóa tự nhiên hoặc do bệnh lý, khiến các mô và cơ quan bị tổn thương, bào mòn và suy giảm chức năng. 
Thoái hóa xương khớp: Tình trạng lớp sụn bảo vệ ở đầu xương bị bào mòn, đĩa đệm mất nước, giảm dịch nhầy bôi trơn khiến các đầu xương cọ xát vào nhau. Ví dụ điển hình là thoái hóa khớp gối hay thoái hóa cột sống.
Thoái hóa thần kinh / não: Tình trạng các tế bào thần kinh trong não bị suy giảm hoặc chết dần, dẫn đến các bệnh lý nguy hiểm như Alzheimer hay Parkinson. 
Thoái hóa giống (Sinh học): Tình trạng các thế hệ con cháu sau này có sức sống kém dần, năng suất giảm, dễ bị bệnh và có thể xuất hiện các dị tật do giao phối cận huyết.

2. Trong Xã hội và Đạo đức
Khái niệm này dùng để chỉ sự đi xuống, suy đồi về các giá trị tốt đẹp của con người hoặc tổ chức.
Thoái hóa đạo đức: Sự suy giảm về lối sống, nhân cách, không còn giữ được các chuẩn mực đạo đức tốt đẹp (như tham nhũng, lười lao động, ích kỷ).
Thoái hóa biến chất: Thuật ngữ thường dùng trong chính trị để chỉ một bộ phận cán bộ, đảng viên bị thay đổi bản chất tốt đẹp ban đầu, chuyển sang tiêu cực.

3. Trong Tự nhiên và Môi trường
Thoái hóa đất: Quá trình đất đai bị mất đi độ phì nhiêu, chất dinh dưỡng, bị xói mòn hoặc nhiễm mặn do canh tác sai cách hoặc do biến đổi khí hậu, khiến đất trở nên khô cằn và không thể trồng trọt.